Xəbər lenti
20/09/2020 [00:06]:
Bakıda taksi sürücüsü üç bıçaq zərbəsi aldı
19/09/2020 [23:29]:
Qubanın Dəlləkli kəndinin girişində polis postları qurulub: Nə baş verir?
19/09/2020 [23:23]:
Ermənilərin “Kayusa döyüşçüləri”ndən gizlənəcək yerləri olmayacaq
19/09/2020 [23:22]:
"Sevdiyim insan olsa, rayona da ərə gedərəm"
19/09/2020 [23:07]:
BDU professorun universitetə buraxılmaması ilə bağlı məsələyə aydınlıq gətirdi
19/09/2020 [23:03]:
Azərbaycan Prezidenti: “Bizim Türkiyə ilə sıx əlaqələrimiz bundan sonra da inkişaf edəcək”
19/09/2020 [22:59]:
Koronavirusun müalicəsində istifadə olunan dərmanın ölümcül təhlükəsi aşkarlanıb
19/09/2020 [22:40]:
Amur çayı daşdı: balıqlar şəhərdə üzür – VİDEO
19/09/2020 [22:33]:
“Faşizmə qarşı mübarizə aparan soydaşlarımızla bağlı komissiya yaradılmalıdır”
19/09/2020 [22:27]:
Prezident: “Bizim başqalarının torpağında gözümüz yoxdur, öz torpağımızı da heç kimə verən deyilik”
19/09/2020 [22:15]:
İlk dəfə idi ki, başqa bir kənd mənə kəndimizi bu qədər xatırladırdı...
19/09/2020 [21:55]:
Rusiya kəşfiyyatını maraqlandıran 76 azərbaycanlı adı sızdırıldı-...MANİPULYASİYA?..
19/09/2020 [21:52]:
Qərbi Kaspi Universitetinin tələbələri Virtual Tələbə Uğur Forumuna qatılıb
19/09/2020 [21:21]:
Ermənistan PKK terrorçularını işğal altındakı Dağlıq Qarabağa yerləşdirir - VİDEO
19/09/2020 [21:19]:
Qənirə Paşayeva şair-publisist Güləmail Muradı 70 illik yubileyi münasibətilə təbrik edib
19/09/2020 [21:17]:
SOCAR Qaraçuxur qəsəbəsində neftçilərə yeni mənzillərin orderlərini təqdim etdi - FOTO
19/09/2020 [21:05]:
Prezident: “Ermənistan o ölkədir ki, islamofobiya onların dövlət siyasətidir”
19/09/2020 [20:55]:
Tural Gəncəliyev: “Ermənistan qəsdən regionda gərginliyi artırmaqda maraqlıdır”
19/09/2020 [20:51]:
İsraildəki ermənilərdən Rusiyaya və rus dilinə hörmətsizlik
19/09/2020 [20:44]:
Vilayət Eyvazov polis kapitanını rəis təyin etdi
19/09/2020 [20:41]:
Eynək taxan şəxslər koronavirusa 5 qat daha az yoluxur - MARAQLI ARAŞDIRMA
19/09/2020 [20:10]:
“Ermənistan yeni müharibəyə hazırlaşır” – Prezidentdən kritik açıqlama
19/09/2020 [20:07]:
Sosial mediada diqqət çəkmək üçün canını bu cür heçə saydı - VİDEO
19/09/2020 [19:59]:
Türkiyənin keçmiş baş nazir Məsut Yılmaz həyatını itirdi - DOSYE
19/09/2020 [19:55]:
"Döşlərim sayəsində ayda 12 min dollar qazanıram" - FOTOLAR
19/09/2020 [19:54]:
“Ölkə başçısının son bəyanatı həm Ermənistana, həm də bütün dünyaya mesajdır”
19/09/2020 [19:37]:
Oğurluq edən 3 şəxsə ağr cəza: Barmaqları kəsildi...
19/09/2020 [19:33]:
"Bunu Ali Baş Komandanın Vətəninə misilsiz xidmətləri kimi qiymətləndirirəm" - BƏYANAT
19/09/2020 [19:04]:
Faiq Ağayev sədr müavini təyin olundu
19/09/2020 [18:51]:
"Bunu Paşinyan rejimi şüurlu şəkildə edir" - İlham Əliyev
19/09/2020 [18:47]:
Prezident bir qrup neft sənayesi işçisini təltif etdi - SƏRƏNCAM
19/09/2020 [18:45]:
"Ancaq o deməkdir ki, biz Ermənistanın özünə görə bic siyasətinə qoşulmaq istəmirik"
19/09/2020 [18:44]:
Bill Qeyts Trampın koronavirusla bağlı əsas səhvindən danışdı...
19/09/2020 [18:08]:
İnsanların yarısında COVID-19-a qarşı anadangəlmə immunitet ola bilər- “The Guardian”dan maraqlı iddia
19/09/2020 [18:01]:
Təhsil naziri intihar edən 27 yaşlı müəllimdən yazdı
19/09/2020 [18:00]:
Bakı Dövlət Universiteti beynəlxalq əlaqələrini genişləndirir
19/09/2020 [17:43]:
“Şadlıq evlərində toy eləmək daha mümkün deyil”
19/09/2020 [17:41]:
1 həftəyə 13 milyard dollar QAZANDI
19/09/2020 [17:39]:
Qazaxıstanın yeddi şəhərində quş qripi yayıldı
19/09/2020 [17:33]:
İlham Əliyev: "Bu gün Azərbaycan bütün reytinqlərdə ən qabaqcıl yerlərdədir"
19/09/2020 [17:31]:
Prezident “Abşeron” yatağının dəniz əməliyyatlarının təməlqoyma mərasimində iştirak edib
19/09/2020 [17:29]:
İlham Əliyev: “Sovet İttifaqının son illərində Azərbaycana qarşı böyük ədalətsizliklər edildi”
19/09/2020 [17:20]:
İlham Rəhimov himayəyə götürdüyü şəhid övladını və ailəsini Tovuzda ziyarət etdi FOTOLAR
19/09/2020 [17:15]:
Azay Quliyev: "Tofiq Yaqublu ilə bağlı qərar siyasi müdriklikdir, həm də müxalifət üçün testdir"
19/09/2020 [17:09]:
“Babam Əziz Əliyevin oxumağa pulu yox idi, Hacı Zeynalabdin Tağıyevdən xahiş etmişdi ki…” – İlham Əliyev
19/09/2020 [17:07]:
Binəli Yıldırım koronavirusdan sağaldı
19/09/2020 [17:00]:
Azərbaycanda koronavirus: 148 yoluxma, 177 sağalma, 2 ölüm
19/09/2020 [17:00]:
Düşmən hərbi təxribatlar üçün gərəkli olan cəsarəti kimdən alır?
19/09/2020 [16:42]:
Şeyxülislamın Nobelə namizədliyinə kimlər dəstək verir?
19/09/2020 [16:39]:
Sanitariya-gigiyena qaydalarını pozan şəxs cərimələnib - FOTO
19/09/2020 [16:25]:
Tanınmış müğənniyə cinayət işi açıldı
19/09/2020 [16:23]:
Prezident köməkçisinin QHT-lərlə görüşünü təşkilat sədri belə dəyərləndirdi - FOTO
19/09/2020 [16:18]:
"Adam sürücülük vəsiqəsinə ayaqlarının şəklini çəkdirmir ki, sinədən yuxarısını çəkirlər"
19/09/2020 [16:13]:
“Əfsuslar olsun ki, onun sözünə baxmadılar” - İlham Əliyev
19/09/2020 [16:09]:
Putin “Avanqard” raket kompleksinin müəllifinin adını açıqlayıb
19/09/2020 [16:08]:
İlham Əliyev neftçiləri təbrik etdi
19/09/2020 [16:05]:
"Deputat olsam da, bir az siyasi məsələlərdən uzaqda dayanlar sırasındayam"
19/09/2020 [15:53]:
Övladını məktəbə göndərən və göndərməyən valideynlər iltizam imzalayacaq - FOTO
19/09/2020 [15:43]:
“Bu gün ölkə iqtisadiyyatının əsas hissəsi neft-qaz sektoru ilə bağlıdır və uzun illər belə olacaq”
19/09/2020 [15:36]:
Üzeyir Hacıbəyovun ağır xəstəliyi haqda M.Bağırova ünvanlanmış sənədlər tapıldı...-FOTOLAR
19/09/2020 [15:14]:
“Bu gün ən ucqar kənddə yaşayan insan da bilir ki...”
19/09/2020 [15:09]:
"Ermənistanda ciddi siyasi hadisələr olacaq" MTX-nin keçmiş direktoru
19/09/2020 [14:57]:
Təyyarəni qaçırmaq istəyən tələbələrin baş tutmayan terroru - milis polkovnikinin qəhrəmanlığı niyə gizli saxlanılıb?
19/09/2020 [14:57]:
Nəqliyyat eksperti piyadaların vurulmasına görə BNA və DYP-ni qınadı...
19/09/2020 [14:46]:
Paşinyanın arvadı növbəti dəfə qadınlar üçün hərbi təlimlər keçirəcək
19/09/2020 [14:40]:
Türkiyədə 6 futbol hakimi koronavirusa yoluxdu
19/09/2020 [14:38]:
4 nəhəng Çinə qarşı bir araya gəlir
19/09/2020 [14:36]:
DYP-də şortik qalmaqalı - polis "olmaz", vəkil "olar" deyir
19/09/2020 [14:30]:
"Sevinirəm ki, ölkə Prezidenti Azərbaycanın başının üstünü bürümüş xarici və daxili tələyə düşmədi"
19/09/2020 [14:23]:
Nofəl Süleymanov Bəturə Hüseynovayla sevgili olub? - "İki ildir ki..." - AÇIQLAMA
19/09/2020 [14:21]:
Oğuzda heyvanlar kütləvi zəhərlənib - FOTO
19/09/2020 [14:20]:
Bakıda avtomobillərin səsboğucu sistemlərini oğurlayan şəxs saxlanılıb - FOTO
19/09/2020 [14:18]:
“Neftçilərimizin əməyi Azərbaycan xalqının maraqlarına xidmət edir”
19/09/2020 [14:14]:
“İran Qasım Süleymaninin qisasını qadından almayacaq” - Hüseyn Səlami
19/09/2020 [14:08]:
İranda koronavirusdan ölənlərin sayı 24 mini ötüb
19/09/2020 [14:07]:
Prokurorluq “Azərenerji”nin əməkdaşının ölümü ilə bağlı cinayət işi açdı
19/09/2020 [13:21]:
Türk kapitan HDQ-nin qərargahına buraxılmayıb?
19/09/2020 [13:17]:
Dünyaya uşaq gətirmək istəyən Dilarə: “Axtarışdayam” - VİDEO
19/09/2020 [13:10]:
Bakıda qadının özünü 8-ci mərtəbədən atması ilə bağlı görüntülər yayılıb - VİDEO
19/09/2020 [12:55]:
COVID-19-un beyinə dağıdıcı təsirləri açıqlanıb
Bütün arxiv bir sırada
08/08/2020 [00:29] - Siyasət - ( 4585 dəfə baxılıb)

"Rusiyanın qaba və aqressiv siyasəti post sovet məkanında elə vəziyyət yaradıb ki..."



Avqustun 9-da Belarusda keçiriləcək prezident seçkiləri diqqətimizdən nisbətən kənarda qalsa da onun nəticələrinin post sovet məkana ciddi təsiri danılmazdır. Daha dəqiq desək onların gələcək inkişafları bu seçkilərin nəticələrindən çox asılı olacaq. SSRİ-nin dağılması ilə Qlobal güc statusundan məhrum olan və Varşava Müqaviləsi üzvü Şərqi Avropa ölkələrini itirən Rusiyanın 1994-cü ildə qəbul etdiyi xarici aiyasət konsepsiyasının yaxın xaric termini ilə imperiyanın kənarları anlayışı arasında az fərq  var. Bu konsepsiyaya görə keçmiş sovet respublikaları Rusiyanın nüfuz dairəsi hesab edilirdi. Lakin o zaman Rusiyanın zəif durumu, Qərbdən maliyə asılılığı, prezident Yeltsinin nisbi proqresiv xarakteri və  imperiya ambisiyalarından müəyyən mənada uzaq olması bu konsepsiyanın tam olaraq həyata keçirlməsində müəyyən problemlər yaradırdı. Baxmayaraq ki, onun hakimiyyəti zamanında 1991-1993-cü illərdə Rusiyanın iştirakı ilə Azərbaycan, Gürcüstan və Moldovada separatçı rejimlər yaradılaraq ərazilərinin bir hissəsi işğal olunmuş, Tacikistanda vətəndaş müharibəsi törədilmişdi. 1994-1995-ci illərdə Azərbaycan müharibə apardığı Ermənistanın birbaşa himayədarı Rusiya tərəfindən iqtisadi blokadaya alınması hələ yaddaşlardan silinməyib. Rusiya keçmiş SSRİ ərazisində yaranan yeni dövlətləri  nəzarətdə saxlamaq üçün  münaqişə ocaqları yaradaraq onlara qarşı təzyiq imkanları  əldə etmək yolunu seçdi. 1999-cu ilin avqustundan Baş Nazir təyin olunaraq hakimiyyətə yiyələnən keçmiş DTK əməkdaşı Putin Rusiyada qarışıq durumu və ölkə iqtisadiyatını yüksələn neft qiymətləri sayəsində nisbətən sahmana salandan, ölkədəki federasiya subyektlərinin səlahiyyətləri məhdudlaşdırandan, silahlı qüvvələrin modernləşməsinə  başlayandan sonra imperiya ambisiyalarını ortaya qoymağa başladı. SSRİ-nin dağılmasını “Qlobal fəlakət” adlandıran Putin 2008-ci ildə Münhen Beynəlxalq Təhlükəsizlik Konfransında bu iddiaları açıq  şəkildə səsləndirib, həmin ilin avqustunda Avroatlantik məkana inteqrasiyada qərarlı addımlar atan demokratik Gürcüstana hücum edərək,  Abxaziya və Cənubi Osetiya bölgələrini işğal etdi. Bununla Putin Rusiyaya qonşu dövlətlərdə demokratik proseslərin inkişafı və onların Qərbə inteqrasiyanın əleyhinə olduğunu gizlətməyib, bunu öz təhlükəsizliyinə təhdid kimi qiymətləndirib, müdaxilə etməkdən çəkinmədiyini nümayiş etdirdi. İlk olaraq hədəf taxtasına GÜAM ölkələri çıxarıldı. Azərbaycan, Gürcüstan, Moldovadan sonra növbə Ukraynanın idi. 2004-cü il prezident seçkilərində dəstəklədiyi namizəd Yanukoviçi seçkilərin nəticələri bəlli olmadan təbrik edən Putin, kobud pozuntular səbəbindən keçirilən 3-cü turda onun   məğlubiyətini həzm etməyib, Yuşenko hakimiyyətinə təzyiqlərlə Ukraynanı iqtisadi cəhətdən sıxmağı davam etdirdi. Sonunda  Rusiya 2010-cu ildə öz adamı Yanukoviçi prezident kürsüsündə oturdub onun əli ilə Ukrayna ordusu və digər güc strukturlarını faktiki olaraq dağıtdı. Krımın və Donbasın işğalı zamanı Ukrayna ordusundakı fəlakətli vəziyyət tam olaraq ortaya çıxdı. Krımın işğal planını həyata keçirmək istəyən Rusiya, Avropa İttifaqı ilə müqavilə imzalamağa hazırlaşan Ukraynada  2014-cü ildə siyasi böhran yaradaraq, Maydandakı dinc etiraz mitinqini həm Berkut Xüsusi Təyinatlıları, həm də müxalifətdəki adamları vasitəsilə silahlı toqquşmaya  çevirərək yaranmış xaos və hakimiyət boşluğundan istifadə edib Krımın tamamını, Malorossiya adlandırdığı Donbasın Donetsk və Luqansk vilayətlərinin bir hissəsini işğal etdi. Bu addımla Rusiya ABŞ və Böyük Britaniya ilə birlikdə 1994-cü ildə Nüvə silahlarından imtina edən Ukraynanın təhlükəsizliyinə təminat verən qarantor ölkə öhdəliyini pozdu. Artıq 6 ildir Avropanın ərazicə ən böyük dövləti Ukrayna Rusiya təcavüzü ilə qarşı-qarşıyadır. Rusiya ilk dəfə məhz Ukraynada  “Yaşıl adamlar” adlanan muzdlu, dövlətə bağlı Vaqner tipli hərbi qruplaşmalardan istifadə edərək Hibrid müharibə taktikasını tətbiq etdi (Sonralar bu qruplardan  Suriya və Liviyada istifadə olundu). Ukraynanı ram edə bilməyən Rusiya bütün yollara baş vurmaqda davam edir. Çünki Ukrayna olmadan İmperiyanın bərpasının mümkün olmayacağını bilir. Bu baxımdan Belarus vacib ölkədir. Çünki Rusiya Belarusla İttifaq yaratma məsələsini illərdir müzakirə edir. 26 ildir hakimiyətdə olan və Rusiyanın bütün oyunlarını dəqiqliklə bilən Lukaşenko məsələni zamana yaymaqla Belarusun müstəqil dövlət kimi yaşamasını təmin etməyə çalışır. Son olaraq Putinin Rusiya prezidenti kimi müddəti bitmədən İttifaq dövlətinin yaradılaraq, onun başına keçməsi, Lukaşenkonun isə bu dövlətin Dövlət Dumasının sədri olması təklifinə Belarus tərəfin razılıq verməməsi vəziyyəti gərginləşdirdi. Bundan əlavə Rusiya hərbi qüvvələrinin Belarus ərazisindən  Ukraynanın mühasirəyə alınması planına Lukaşenkonun “Belarusdan qardaş Ukraynaya bir tank yox, bir əsgər belə girməyəcək” deyərək rədd  etməsi Moskvanı daha da qəzəbləndirdi. Putin Belarus seçkilərini pozmaq variantlarını işə salaraq, Rusiyanın adamı olan bir xeyli namizədi ortaya atdı. Məqsəd seçkilərdən sonra etiraz aksiyaları təşkil edərək, silahlı şəxslərin köməyi  ilə çevriliş edib, hakimiyəti istədiyi şəxsə ötürülməsini təmin və Belarusun faktiki işğal edilməsidir. Bu plan həyata keçərsə, Putinin arzuladığı kimi Ukrayna çətin vəziyətə salınmaqla, imperiyanın bərpası üçün əsas əngəllərdən biri aşılırdı. Nəzərdə tutulan planın həyata keçirilməsi üçün ənənvi metoda əl atılaraq Vaqner qrupunun 200 üzvü Belarus ərazisinə yerləşdirildi (xatırlatmaq istəyirəm ki, son Tovuz hadisələrində Rusiya Donbasdakı döyüşlərdə istifadə etdiyi Yaşıl adamlardan 200 nəfəri də Ermənistana göndərmişdi). Belarus üçün qurulan planlardan və baş verənlərdən xəbərdar olan prezident Lukaşenko qətiyətli hərəkətlə qabaqlayıcı addım ataraq bu cinayətkarların 33 nəfərini yaxalayıb Rusiyanın planını böyük ölçüdə pozdu. Dünya və ən önəmlisi qardaş dediyi Belarus xalqı qarşısında rüsvay olan Rusiya sərt ritorikanı yumşaldaraq, məsələni guya Ukrayna xüsusi xidmət orqanlarının təşkil etdiyi haqda yalan məlumatlar yaymağa başladı. Planı ifşa olub, Ukraynadakı ssenarisi baş tutmayan Putin Lukaşenko ilə telefon danışığında   Belarusda seçkilərin sabit şəraitdə keçməsini arzuladığını bildirir. Ukraynalı jurnalist Qordona verdiyi geniş müsahibədə Rusiyadan incikliyi hiss edilən Lukaşenko Rusiyanın maraqlarını anladığını, amma bu metodlarla ona nail olunmayacağına işarə etdi. Əksinə belə hərəkətlərin əks effekt verəcəyini, ölkələrin Rusiyadan uzaqlaşacağını söylədi. Rusiyanın təhdid, şantajı və işğalına məruz qalan ölkələrdən Gürcüstan, Moldova, Ukrayna Avropa, Azərbaycan isə  NATO üzvü qardaş Türkiyə ilə daha sıx inteqrasiya yoluna gedərək təhlükəsizliklərinin beynəlxalq təminat altına alınmasına çalışırlar. Belarus seçkilərində Rusiyanın istəkləri həyata keçməyəcəyi təqdirdə, Baltik dənizindən Qara dənizə qədər ölkələr qrupu bir-biri ilə daha da yaxınlaşaraq, təhlükəsizliklərinin təmini üçün Avropaya inteqrasiyanı sürətləndirib, Rusiyadan tamam uzaqlaşacaq. Ən önəmlisi Rusiyanın qonşuların daxili işlərinə kobud müdaxiləsi həmin ölkələrin vətəndaşlarının anti Rusiya ovqatında köklənməsinə səbəb olacaq.  Bu isə Putinin SSRİ-nin bərpası xəyallarının suya düşməsi demək olacaq.  

P.S. Rusiyanın qaba və aqressiv siyasəti post sovet məkanında elə vəziyyət yaradıb ki, tarixin ironiyası olaraq, normalda avtoritar şəxs hesab etdiyimiz, 26 il hakimiyətdə olan   Lukaşenkonun   yenidən prezident seçilməsini istəyirik.

Oqtay Qasımov, Siyasi analitik

loading...
Eynək taxan şəxslər koronavirusa 5 qat daha az yoluxur - MARAQLI ARAŞDIRMA
Sosial mediada diqqət çəkmək üçün canını bu cür heçə saydı - VİDEO
"Döşlərim sayəsində ayda 12 min dollar qazanıram" - FOTOLAR
Zibil toplayarkən baxın nə tapdı - FOTO
60 nəfərin qatıldığı toyun bədəli ağır oldu - FOTO
Clean City Company
N.Tusi adına Klinika

Dünya
Oğurluq edən 3 şəxsə ağr cəza: Barmaqları kəsildi...
Cəmiyyət
"Adam sürücülük vəsiqəsinə ayaqlarının şəklini çəkdirmir ki, sinədən yuxarısını çəkirlər"
Cəmiyyət
Daha bir küçəyə Polad Həşimovun adı verildi - FOTOLAR
Siyasət
Rəsul Quliyevin işğalçı Ermənistan spikeri ilə birgə görüntüləri yayıldı...- FOTOLAR
Siyasət
“Türkiyə Azərbaycanı hər zaman dəstəkləyib, lakin heç vaxt belə hazırlıq nümayişi olmamışdı"

Yazar
İlham İsmayıl
Bir gün Zaman, ya da Amerika prezidenti bizi də yaxalayacaq...
Sultan Laçın
"Azərbaycanda qardaş Türkiyənin bayraqlarını endirənlər  “PKK”-çıdır, yoxsa!.."
Həftənin ən çox oxunanları
Rövşən Lənkəranski sağdır? - Məzarından GÖRÜNTÜLƏR - VİDEO
Tanınmış gitaraçını oğlu qəsdən öldürüb? – SENSASİON İDDİA
"Bu adam indiyə kimi heç bir təhsil naziri ilə yola getməyib, bilirsiniz niyə..?"
“Torpaqları azad etmək istəyən bir nömrəli adam İlham Əliyevdir, çünki o, bilir ki...”
"Bu şəhərdə" bu dəfə Siyavuş Novruzovu parodiya etdi - VİDEO
Ermənistana Gəncə mesajı: “Başınıza od yağdıracağıq!”
Bill Qeyts də o dünyaya köçdü...- FOTOLAR
Nofəl Süleymanov Bəturə Hüseynovayla sevgili olub? - "İki ildir ki..." - AÇIQLAMA
Separatçı liderdən Ağdamdakı üzüm və nar bağından həyasız bəyanat - FOTOLAR
“Tutaq ki, Türkiyə ilə hərbi ittifaq sazişi alınmadı - Qarabağın taleyi necə olacaq?”
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247