Xəbər lenti
23/09/2020 [10:33]:
London derbisi futbolçuların testinə görə baş tutmadı
23/09/2020 [10:26]:
Sahibə Qafarova Rusiya Federal Məclisi Federasiya Şurasının iclasında çıxış edir - CANLI YAYIM
23/09/2020 [10:16]:
Bakı Slavyan Universitetində növbəti elektron modullar istifadəyə verilib
23/09/2020 [10:12]:
Bakıda bacısını öldürən vəzifəli şəxsin oğlu həbs edildi
23/09/2020 [10:08]:
Dağıstanda 6 məhbus həbsxanadan qaçıb
23/09/2020 [10:02]:
Elza Seyidcahan koronovirusa şeir yazdı - VİDEO
23/09/2020 [09:35]:
Ermənistan silahlı qüvvələri atəşkəsi 49 dəfə pozub
23/09/2020 [09:32]:
SMS icazə yenidən tətbiq edilir? - AÇIQLAMA
23/09/2020 [09:27]:
Şabranda Kür-Araz mədəniyyətinə aid yeni tapıntılar aşkarlanıb - FOTO
23/09/2020 [09:23]:
Ümrə ziyarətləri mərhələli şəkildə başlayır: Tarix bəlli oldu
23/09/2020 [09:19]:
10 minlik ordu Ermənistana girəcəkdi... - Xlopotov
23/09/2020 [09:16]:
ABŞ-ın Viskonsin ştatında 12 uşaq ölümü ilə bağlı fövqəladə vəziyyət elan edilib
23/09/2020 [09:13]:
Cənubi Koreya BMT-dən KXDR-lə müharibəni qurtarmaq üçün kömək istəyib
23/09/2020 [09:09]:
Qədim təhlükəli infeksiyanın sirri açıldı
23/09/2020 [08:29]:
“Ehtiyatda olan hərbçilərin təlimlərə cəlb edilməsi, işğalçı ölkədə həyəcana səbəb olub”
23/09/2020 [08:18]:
64 kiloqram arıqlayan qadın uğurunun sirrini bölüşdü - FOTOLAR
23/09/2020 [08:15]:
Ermənilər ölkəni tərk etmək üçün aclıq aksiyasına başladılar - FOTO + VİDEO
23/09/2020 [08:13]:
Ayılar 100 ildən sonra Çernobıla qayıtdılar
23/09/2020 [01:26]:
Kəlbəcəri Ermənistana birləşdirəcək yolun tikintisi başlandı – FOTO
23/09/2020 [01:09]:
"Siz mənim necə müəllim olduğumu necə təyin edə bildiniz?"
23/09/2020 [00:38]:
"İlin, günün bu vaxtında müəllimləri belə əziyyətə salmaq istəyənləri qınayıram"
23/09/2020 [00:20]:
“Səviyyəsiz işlərdə yorulmaq istəmirəm, mən bir-ikisinə çəkildim, çox peşman oldum...”
22/09/2020 [23:59]:
Məşhur aktrisa gizli şəkildə evlənib - FOTO
22/09/2020 [23:31]:
Oğluna 1500 qonaqla toy edən türkiyəli deputat cəzalandırıldı - VİDEO
22/09/2020 [23:22]:
Bakıda qəzaya uğrayan avtomobilin sürücüsü zərbənin təsirindən yol kənarına düşərək ölüb - FOTOLAR
22/09/2020 [23:04]:
Putin Makrona nə deyib? – Telefon danışığının detalları ÜZƏ ÇIXDI
22/09/2020 [23:01]:
Salyanda avtomobil 54 yaşlı qadını vurub
22/09/2020 [22:58]:
Azərbaycanda bir məktəb koronavirusa görə distant təhsilə keçib
22/09/2020 [22:36]:
"Bu yüksəkliklər Ordumuza Ermənistanı Dağlıq Qarabağla birləşdirən yola tam nəzarət etmək imkanı yaradır"
22/09/2020 [22:34]:
Bu gün Azərbaycanda 10 şagird koronavirusa yoluxub
22/09/2020 [22:12]:
“Müstəqilliyə qarşı çıxan və onu aşağılamağa çalışan hər bir fərd dövlətimizə xəyanət edir”
22/09/2020 [22:05]:
“O aktrisa rolumu əlimdən aldı, rejissora dedi ki, onun xasiyyəti pisdir, çəkməyin...”
22/09/2020 [21:59]:
Bakıda yol qəzası nəticəsində dörd piyada vurulub
22/09/2020 [21:57]:
Qənirə Paşayeva şəhid Elşən Məmmədovun ailəsini ziyarət edib - FOTO
22/09/2020 [21:46]:
Azərbaycan və Ukrayna Prezidentləri arasında telefon danışığı olub
22/09/2020 [21:32]:
Günay Əfəndiyeva Türkdilli Dövlətlərin Əməkdaşlıq Şurasının Koordinasiya Komitəsinin iclasında iştirak edib
22/09/2020 [21:14]:
Ölən pinqvinin mədəsindən baxın nə çıxdı - FOTO
22/09/2020 [21:01]:
Rəcəb Tayyib Ərdoğan Prezident İlham Əliyevə zəng edib
22/09/2020 [20:48]:
Hikmət Cavadov: "Azərbaycan diasporu Ermənistan təxribatını pisləyir"
22/09/2020 [20:47]:
Baş nazirin ad günü şənliyi fəlakətə çevrildi - QORXUNC... + VİDEO
22/09/2020 [20:26]:
Nəhəng dalğa qorxu dolu anlar yaşatdı - VİDEO
22/09/2020 [20:21]:
Türkiyənin Ədalət və İnkişaf Partiyasının katibi: “Ermənistan odla oynadığını bilsin” - VİDEO
22/09/2020 [20:19]:
Sosial müdafiə və məşğulluq sahələrində BQXK ilə birgə layihələr davam edəcək
22/09/2020 [20:17]:
Diplomatların xaricdən ölkəyə avtomobil gətirməsinə dair tələblər sərtləşdirilib
22/09/2020 [20:14]:
Neymar və Qonsales ilin sonuna qədər diskvalifikasiya edilə bilər
22/09/2020 [20:08]:
Atasını axtaran qadın yüzlərlə bacı-qardaşının olduğunu öyrəndi - FOTO
22/09/2020 [20:08]:
“Vaksin bəşəriyyətin ortaq istifadəsinə buraxılmalıdır” - Ərdoğan
22/09/2020 [20:01]:
Küçə itləri 2 yaşlı uşağın cinsi orqanını parçaladı - DƏHŞƏT... + FOTO
22/09/2020 [19:42]:
Beynəlxalq Sülh Günündə sülhə təhdid yaradanlar barədə bir neçə söz...
22/09/2020 [19:40]:
Energetika Nazirliyinə yeni səlahiyyət verildi
22/09/2020 [19:37]:
Gənc sərnişin 15 nəfəri koronavirusa yoluxdurdu - FOTO
22/09/2020 [19:34]:
Azərbaycanda yeni Dövlət Agentliyi yaradıldı
22/09/2020 [19:22]:
Peyvənd olunmağa hazıram - Kadırov
22/09/2020 [19:17]:
Xaricdə yaşayan azərbaycanlıların Avropanın media orqanlarına çıxış imkanları müzakirə olunub
22/09/2020 [18:57]:
Ərdoğanla Makron arasında telefon danışığı olacaq
22/09/2020 [18:56]:
"1991-ci ilədək DIN-in Kadrlar İdarəsində şöbə rəisi erməni qadın idi…” 
22/09/2020 [18:46]:
"Ermənistan regionda sabitlik üçün əngəldir" - Ərdoğan
22/09/2020 [18:40]:
"Minsk qrupu sanki özü özünü “offsayd” vəziyyətinə salıb"
22/09/2020 [17:58]:
BMT-nin Baş katibi ilin sonuna qədər qlobal atəşkəs çağırışı edib
22/09/2020 [17:57]:
Ərdoğan, Merkel və Şarl Mişelin üçtərəfli videokonfrans formatında görüşü olub
22/09/2020 [17:52]:
Lotu Qulinin qurplaşmasına meydan oxuyan kimdir? - Şalinskinin iddiaları...
22/09/2020 [17:51]:
Azərbaycanda daha bir jurnalist koronavirusa yoluxdu
22/09/2020 [17:50]:
İnternet problemi necə həll olunacaq?
22/09/2020 [17:48]:
Oqtay Əsədovun eks-kürəkəni London meri olmaq istəyir
22/09/2020 [17:47]:
"Həmin profillər Ordu haqqında insanların inamını sarsıtmaq üçün yaradılır"
22/09/2020 [17:42]:
Azərbaycana payız gəlib
22/09/2020 [17:41]:
Moskvada Valentina Matviyenko və Sahibə Qafarova arasında görüş keçirilir - FOTO
22/09/2020 [17:38]:
Tələbə Nəzarət Qrupu yeni tədris ilindən danışdı
22/09/2020 [17:34]:
Azərbaycan Aşıqlar Birliyində yeni layihəyə start verildi
22/09/2020 [17:29]:
Azərbaycanda iki özəl klinika cərimələnib
22/09/2020 [17:26]:
Göydən yağan quş cəsədləri insanları təşvişə saldı- FOTO
22/09/2020 [17:23]:
Rövşən Rzayev vətəndaşların müraciətini dinləyib - FOTO
22/09/2020 [17:18]:
BQXK nümayəndələri Dilqəm Əsgərov və Şahbaz Quliyevə baş çəkib
22/09/2020 [17:16]:
DTX cəbhədə baş verənlərlə bağlı məlumat YAYDI
22/09/2020 [16:59]:
Məhkəmə Sarkisyanın kürəkəninin həbsi barədə HÖKM VERDİ
22/09/2020 [16:57]:
Misirdə azərbaycanlı alimin elmi məqaləsi dərc olunub - FOTO
22/09/2020 [16:36]:
Rusiyada qırıcı qəzaya düşdü
22/09/2020 [16:32]:
Hansı nazirliklər vətəndaşı binaya şortla buraxır? - Siyahı
22/09/2020 [16:28]:
“Müharibəyə başlasaq, 5-10 günə torpaqlarımzı işğaldan azad edəcəyik”
22/09/2020 [16:26]:
ATU-nun tələbələrinin elmi tədqiqatlarda iştirakının məcburi olması təklif edilib
Bütün arxiv bir sırada
15/08/2020 [10:15] - Siyasət - ( 2666 dəfə baxılıb)

"Dövlət ona dəstək olan, sahib çıxan düşüncəli vətəndaşın çiyinlərində güclü olur"



Açığı bir tarixçi olaraq heç düşünməzdim ki, müstəqilliyimizin 30-cu ili ərəfəsində Azərbaycanda bu  sual  gündəmə gələ bilər. Amma tədris prosesində ümumi islahatlar adı altında uzun müddətdir milli tariximizə qarşı arzuolunmayan tutum, nə vaxtsa bu məsələnin müzakirə mövzusuna çevriləcəyini göstəriridi. Son 10 ildə BDU-nun Tarix fakültəsində Təhsil Nazirliyinin qərarına əsasən “Azərbaycan tarixi” fənninin (ən qədim dövrdən- günümüzədək) tədris müddətinin Tarixçi, Tarix müəllimi ixtisasında təhsil alanlar üçün 6 semestrdən 4 semestrə (yeri gəlmişkən, qeyd edim ki, digər ölkələrdə dövlətin tarixinə ayrılan 6 semestrlik tədris dəyişməz qalır), Amerikaşünaslıq, Regionşünaslıq kimi ixtisaslarda yarım semestrə, qeyri-ixtisas (hətta, Filologiya, Şərqşünaslıq, Beynəlxalq münasibətlər, Sosiologiya kimi fakultələrdə belə) fakultələrində 2 semestrdən 1 semestrə (ümumi islahatlar adı altında 120 saatdan 90 saata, 90 saatdan 75 saata, hal-hazırda isə 75 saatdan 60 saata endirilmişdir) endirilməsi, bir-neçə il əvvəl orta məktəblərdə “Azərbaycan tarixi”nin dünya tarixinin tərkibində keçilməsi ilə bağlı gətirilməyə cəhd edilən “yeniliklər”, Qarabağ tarixini ümumi Azərbaycan tarixindən ayrıca tədrisi (Azərbaycan tarixinin ümumdünya tarixinin tərkibində tədrisini həyata keçirməyə çalışanlar Qarabağ tarixinin Azərbaycan tarixindən ayrı tədrisinə qərar vermişdilər. Burda bir məntiq görə bilirsiniz?) bu sualın qoyulacağı zamanın uzaqda olmadığının nişanələri idi. Artıq 4 aydır ki, yenidən “Azərbaycan tarixi” fənninin universitetlərdə tədrisi ilə bağlı ciddi, əslində, bütün ictimaiyyəti narahat edəcək vəziyyət yaranmışdır. Təhsil Nazirliyinin yeni qərarına əsasən, “Azərbaycan tarixi” fənninin universitetlərdə tədrisində yenidən hərtərəfli dəyişiklik edilmiş, əvvəlcə fənnin adı dəyişdirilərək “Azərbaycanın müasir dövlətçilik tarixi” qoyulmuş, dərsin məzmununa isə “Azərbaycanın müasir dövlətçilik ənənələrinin yaranması, mərhələləri, formalaşması və inkişafını öyrəndiyi” təyinatı verilmiş, yəni 1918-ci ildən günümüzədək son 100 ilin tarixinin tədrisi nəzərdə tutulmuşdur. Son variantda fənnin adını qaytarsalar da məzmun yuxarıdakı kimi  saxlanılmış və  kredit (5 kredit (1 kredit = 12-22 saat, lakin dərs yüklərində Azərbaycan tarixi üçün  ən aşağı saat ayrılır)) tryuku ilə ona ayrılan 75 saat 60 saata endirilmişdir. Ən pisi odur ki, dövlətimizə, milli tariximizə, milli maraqlarımıza daban-dabana zidd olan bu  layihənin müəllifləri məlum deyil. Amma biz tarixçilər bu prosesin sonluğunun hara apara biləcəyini gözəl bilirik, ona görə də öz etirazımızı açıq bildiririk.
Azərbaycan tarixi niyə tədris olunmalıdır, sualının cavabını görünür həm özümüzə, həm də bunu israrla görmək istəməyənlərə tez-tez xatırlatmalıyıq. Əvvəla, Azərbaycan adlı müstəqil dövlətimizdə bu sualın qoyulmasının özü düşüncəli vətəndaşı, cəmiyyəti ciddi narahat etməlidir.
Riyaziyyatçılar gözəl bilirlər, aksiomanın  isbata ehtiyacı olmur. Azərbaycan tarixinin də tədrisi məsələsi müzakirəsinə belə yol verilməməli  aksiomalardandır. Çünki, dövlət ona dəstək olan, sahib çıxan düşüncəli vətəndaşın çiyinlərində  güclü olur.  Bu gün bizim milli ruhda böyüyən, tarixini bilərək bu gününə və gələcəyinə sahib çıxmağı bacaran, dövlətini qoruyan nəsillərə ehtiyacımız var. 
İndi isə istəyirəm Azərbaycan tarixinin tədrisinin aktuallığını daha konkret şəkildə ifadə edim:

1. Xalqın, millətin var olduğunu göstərən əlamətlər sırasında onun tarixi və milli şüuru  xüsusi rol oynayır. Tarixini bilməyən cəmiyyət amneziya diaqnozlu insana bənzəyir və o cəmiyyət olmaqdan çıxaraq kütləyə çevrilir.  Məgər sovet dövründə Azərbaycan tarixinin tədris edilməməsinin fəsadlarını görmədik?  Hələ də bu fəsadları aradan qaldıra bilməmişik. Tez-tez adı çəkilən 5-ci kolon və ya cəmiyyətimizdə dövlətini gah İranın, gah Rusiyanın, gah da Türkiyənin bir əyaləti görməyi arzulayan vətəndaşların var olması, öz tarixi qəhrəmanlarından, şəxsiyyətlərindən daha çox yarındıqları cəmiyyətlərin qəhrəmanlarına pərəstiş edənlərin çoxluğu milli və tarixi şüurun formalaşdırılması istiqamətində ciddi problemlərin olduğunu göstərmir? Axı Təhsil Nazirliyindəki ekspertlər bunu görməmiş deyillər və ya görmürlərsə, onda tarixçilərin niyə fikirləri diqqətə alınmır? 

2. Dərbənddən Həmədanadək uzanan tarixi Azərbaycan torpaqlarının şimal-şərqində bərpa etdiyimiz Azərbaycan Respublikası açıq təcavüzə, işğala məruz qalan bir ölkədir. 86,6 min kv.km-lik ərazimizin 20 faizi işğal altındadır. Düşmənlərimiz  işğala haqq donu geyindirmək üçün bu torpaqlarda haqqımızın olmadığını və cəmi 100 illik dövlətçilik tariximizin olduğunu bəyan edirlər. Bununla bağlı hər il müxtəlif adda (məzmun eyni) kitablar çap etdirib dünyaya yayırlar. Bizim isə dövlətçilik tariximiz e.ə. III minillikdən başlayır.  Bu tarixin şanlı dövrləri var, dərs çixarmalı olduğumuz məşəqqətli dövrləri var, bizə dostumuzu-düşmənimizi ayırd etməyə imkan verən dövrləri var. Bəs Təhsil Nazirliyinin təyinatı ilə son 100 ilin tarixi  (bu tarixin də cəmi 31 ili müstəqillik dövrümüzü əhatə edir) tədris olunanda, elə həmin o düşmənin quyusuna su tokülməyəcək? Hər qarışında izimiz olan torpaqların, qədim kökləri olan dövlətçiliyimizin tarixini özümüzə unutdurmuş olmayacağıq? Vətənin ərazi bütövlüyü uğrunda savaşa hazır olan vətəndaş, əsgər necə yetişdiriləcək? 
Hər il auditoriyaya daxil olanda “Qarabağ bizimdir?” sualını fərqli intonasiyalarda gənclərə ünvanlayıram və təəssüf ki, iki fərqli şəkildə sualı səsləndirəndən sonra, bir çoxunda şübhə yaranmağa başlayır. Bəs gənc nəsillərin beynində Qarabağ savaşını qələbəmizlə başa çatdırmağı Təhsil Nazirliyi hansı şəkildə düşünür? Bunun ancaq bir yolu var, o da Vətən tarixini mükəmməl bilən, itirdiyimiz hər qarış torpaq haqqında tam məlumatlı milli ruha sahib vətəndaşın  yetişdirilməsi! 

3. Azərbaycan dünya mədəniyyətinə kifayət qədər töhfələr vermiş bir məmləkətdir. Amma, təəssüf ki, əksər insanlarımız, xüsusilə də gənc nəsil bunun fərqində deyil. Bu gün  ancaq özgə mədəniyyətlərdə gözəlliyi görən nəsillərə özümüzü necə sevdirəcəyik? Gənc nəsil Əl-Bərdəyini, Bəhmənyar ibn Mərzbanı, Eynəlqüzzat Miyanəçini, Fazil Fəridəddin Şirvanini və adlarını çəkmədiyim yüzlərlə elm, mədəniyyət xadimlərini, böyük şəxsiyyətləri necə tanıyacaqlar, necə qürur duyacaqlar? Axı bu mədəniyyətə biz sahib çıxmadıqca yiyələnənlər çoxalır.
Göründüyü kimi suallar çoxdur. Və onların hamısının cavabı da, həlli də Azərbaycan tarixinə doğma münasibətdən, sevgidən keçir. Milli, dövləti maraqlara toxunan bütün məsələlər kimi Azərbaycan tarixinin tədrisi məsələsini də ümumi tədris planında digər predmetlərlə eyni cərgəyə qoymaq, bir arşınla ölçmək olmaz. Azərbaycan adlı məmləkətimizin tarixinə ayrılan saatın islahatlar adı altında azaldılması, məzmununun dəyişdirilməsi nəinki yolverilməzdir, hətta, müzakirə mövzusu belə edilməməlidir.  Azərbaycan tarixi dünyada heç kimə lazım deyil, deyənlərə isə yalnız bir cavabımız var! AZƏRBAYCAN TARIXI BIZƏ LAZIMDIR!!! Necə ki, Almaniyanın tarixi almanlara, Fransanın tarixi fransızlara, Yaponiyanın tarixi də yaponlara lazımdır. 
 
Arzu Məmmədova,
Bakı Dövlət Universitetinin dosenti

loading...
Ermənilər ölkəni tərk etmək üçün aclıq aksiyasına başladılar - FOTO + VİDEO
"Bu yüksəkliklər Ordumuza Ermənistanı Dağlıq Qarabağla birləşdirən yola tam nəzarət etmək imkanı yaradır"
Ölən pinqvinin mədəsindən baxın nə çıxdı - FOTO
Nəhəng dalğa qorxu dolu anlar yaşatdı - VİDEO
Küçə itləri 2 yaşlı uşağın cinsi orqanını parçaladı - DƏHŞƏT... + FOTO
Aqro İnvest və İstehsalat MMC
N.Tusi adına Klinika

Cəmiyyət
Göydən yağan quş cəsədləri insanları təşvişə saldı- FOTO
Gündəm
Prezidentin “Ermənistan yeni hərbi təcavüzə hazırlaşır” bəyanatını təsdiqləyən fotofakt
Cəmiyyət
"Xidmət demək olar ki, yox səviyyədədir" - Beynəlxalq Bankda nə baş verir?
Araşdırma
Dünyamızı təhlükə qarşısında ən zəngin 63 MİLYON ADAM QOYUB...
Araşdırma
Rus qızlar daha çox Türk kişilərinə ərə getməyə  üstünlük verir...-TƏHLÜKƏ, YOXSA?..

Yazar
Seymur Əliyev
Beynəlxalq Sülh Günündə beynəlxalq aləmə qanlı mesaj...
Sultan Laçın
"Azərbaycanda qardaş Türkiyənin bayraqlarını endirənlər  “PKK”-çıdır, yoxsa!.."
Həftənin ən çox oxunanları
Dubay şeyxinə ərə getmiş Zeynəb Cavadlının mübhəm aqibəti... - FOTO + VİDEO
"Bu adam indiyə kimi heç bir təhsil naziri ilə yola getməyib, bilirsiniz niyə..?"
Nofəl Süleymanov Bəturə Hüseynovayla sevgili olub? - "İki ildir ki..." - AÇIQLAMA
Atası azərbaycanlı olan general İrəvanda qızına toy etdi...-FOTOLAR+VİDEO
“Paşinyan, ağıllı ol, əks halda Ermənistanın dövlət kimi varlığına son qoyula bilər...”
“Türkiyə Azərbaycanı hər zaman dəstəkləyib, lakin heç vaxt belə hazırlıq nümayişi olmamışdı"
"Azərbaycanda qardaş Türkiyənin bayraqlarını endirənlər  “PKK”-çıdır, yoxsa!.."
“Torpaqları azad etmək istəyən bir nömrəli adam İlham Əliyevdir, çünki o, bilir ki...”
Ermənistana Gəncə mesajı: “Başınıza od yağdıracağıq!”
"Əsgərlərimiz müharibənin başlamasını və onu əsir götürəcəkləri anı səbrsizliklə gözləyirlər"
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247