Xəbər lenti
31/10/2020 [14:29]:
Prezidentin köməkçisi: "Azərbaycan Ordusu ölkəmizin ərazi bütövlüyünü bərpa edir"
31/10/2020 [14:28]:
Hikmət Hacıyev: "Ermənistan silahlı qüvvələri qəsdən Şuşa meşələrində yanğın törədir"
31/10/2020 [14:28]:
"Atan Heydərin çörəyi, anan Zərifə xanımın südü sənə halal olsun"
31/10/2020 [14:17]:
Ermənistanın yalan təbliğatı - Allah Puşkinə rəhmət eləsin
31/10/2020 [13:56]:
İlham Əliyev: "Biz reallıqları dəyişdik və indi onlar bunu nəzərə almalıdır"
31/10/2020 [13:54]:
"7 rayon bizə qaytarılmalıdır, Dağlıq Qarabağdan qovulmuş azərbaycanlılar da oraya qayıtmalıdır"
31/10/2020 [13:33]:
İlham Əliyev qərəzli beynəlxalq təşkilatlardan danışdı: “Gəlsinlər və dəlilləri təqdim etsinlər”
31/10/2020 [13:32]:
Moskva növbəti dəfə İrəvana kömək etməkdən imtina etdi - RF XİN-in rəsmi cavabı
31/10/2020 [13:31]:
Prezidentdən Qarabağla bağlı qərəzli sual verən alman jurnalistə tarix dərsi: “Bavariya sizin üçün önəmlidir?”
31/10/2020 [13:29]:
Düşməndən daha bir təxribat: Xocavənd istiqamətinə fosfor tərkibli yük gətiriblər - RƏSMİ
31/10/2020 [13:20]:
“Erməni xalqı başa düşməlidir ki, Paşinyan erməniləri türklərlə əbədi düşmən elədi...”
31/10/2020 [12:59]:
“Dağlıq Qarabağ” adı, Əhməd Ağaoğlunun ilk rəsmi etirazı - Nəsiman Yaqublunun araşdırması
31/10/2020 [12:55]:
Sürix şəhərində Gəncə və Bərdə terroruna etiraz edilib
31/10/2020 [12:51]:
“İşğaldan azad  rayonlarımızın komendantları müharibə təcrübəli zabitlər olsa, yaxşı olar...”
31/10/2020 [12:42]:
Tarixdə bəlli, hüquqda bəlli, gələcəkdə bəlli...
31/10/2020 [12:40]:
İsrailli nazir: ”Dinc əhalinin bombardıman edilməsinin nə demək olduğunu bilirik və sizin yanınızdayıq”
31/10/2020 [12:35]:
Prezident: “Bizim cavabımız sərt idi, amma onlar buna layiq idilər” - MÜSAHİBƏ
31/10/2020 [12:33]:
Sinoplular Azərbaycanlı qardaşlarına qanlarıyla dəstək olur!
31/10/2020 [12:30]:
"Allah Emənistanı qorusun, Allah Amerikanı qorusun!" ABŞ prezidentinin köməkçisi...
31/10/2020 [12:25]:
”Dinc əhalinin bombardman edilməsinin nə demək olduğunu bilirik və sizin yanınızdayıq” -İsrailin Diaspor İşləri naziri
31/10/2020 [12:18]:
"Döyüş meydanında əldə etdiyimiz qələbəni heç vaxt masa arxasında əldən verə bilmərik"
31/10/2020 [12:12]:
BDU-nun birinci kurs tələbələrinin 15-i Prezident təqaüdçüsüdür
31/10/2020 [12:03]:
“Erməni qadınların Qarabağa getməsi o demək deyil ki, onlar döyüşəcəklər...”
31/10/2020 [12:01]:
“Sən demə, Qarabağın açarı bizim Azərbaycan əsgərinin cibindəymiş ki...”
31/10/2020 [11:36]:
Düşmənin saxta informasiya hücumlarının qarşısını almaq üçün sayt yaradılıb
31/10/2020 [11:29]:
MN: Azərbaycan Ordusunun Şuşanı atəşə tutması xəbəri düşmənin növbəti yalanıdır
31/10/2020 [11:26]:
Korotçenko: "ABŞ-ın Qarabağa sülhməramlı təklifi..."
31/10/2020 [11:17]:
Hikmət Hacıyev: "Ermənistan silahlı qüvvələrinin tərkibində Suriya və İraqdan gətirilmiş PKK-çıların olması faktdır"
31/10/2020 [11:09]:
Ceyhun Bayramov Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsinin baş direktoru ilə görüşüb
31/10/2020 [11:05]:
"Ermənistan gələcəkdə nə Türkiyə, nə Azərbaycana qarşı ərazi iddiaları ilə çıxış edə bilməz"
31/10/2020 [11:00]:
MN: Azərbaycan Ordusunun Xankəndini atəşə tutması xəbəri yalandır
31/10/2020 [10:56]:
Daha çox əsir, girov götürmək lazımdır ki...
31/10/2020 [10:45]:
"Nə qədər ki, ermənilər ipə-sapa yatmır, Azərbaycan hərbi əməliyyatları davam etdirməli və sürətləndirməlidir"
31/10/2020 [10:40]:
Sonu yaxınlaşan Paşinyan bu səhər Putinə yalvarış dolu məktub göndərdi...
31/10/2020 [10:26]:
“Yaxın günlərdə Şuşada və Xankəndində də Azərbaycan bayrağını asacağıq...”
31/10/2020 [10:16]:
İzmirdə 5 bal gücündə daha bir zəlzələ olub
31/10/2020 [10:05]:
"Ordumuzun Şuşa qalasını fəth etməsi, Laçın dəhlizinə nəzarətə nail olması yaxın zamanın məsələsidir"
31/10/2020 [09:58]:
Nə Skandinaviya sülhməramlılarını, nə də baza prinsiplərini qəbul etmirik...
31/10/2020 [09:45]:
Ağcabədinin Qiyaməddinli kəndi atəşə tutuldu - RƏSMİ
31/10/2020 [09:44]:
İzmirdə zəlzələ nəticəsində 24 nəfər ölüb, 804 nəfər yaralanıb - YENİLƏNİB + VİDEO
31/10/2020 [09:14]:
"Qarabağ məsələsi BMT TŞ-da yenidən müzakirəyə çıxarıla bilər” - Rusiya nümayəndəsi 
31/10/2020 [09:07]:
Qubadlını artilleriya atəşinə tutan düşmənə cavab atəşi açılıb - RƏSMİ
31/10/2020 [09:06]:
Müdafiə Nazirliyi: “Ordumuzun silahlanmasında beynəlxalq hüquqla qadağan olunmuş heç bir silah yoxdur”
31/10/2020 [09:04]:
Bakı sakininə səkkiz bıçaq zərbəsi vuruldu
31/10/2020 [09:02]:
Düşmənin xeyli canlı qüvvəsi və texnikası məhv edildi - SİYAHI
31/10/2020 [08:23]:
Oktyabrın 31-nə keçən gecə cəbhədə nələr oldu? - MN
31/10/2020 [08:18]:
Ermənilər Tərtər, Ağdam və Ağcabədi rayonlarının ərazisini yenidən atəşə tutdu...-RƏSMİ
31/10/2020 [07:27]:
Trampdan "müjdə": Qarabağda ermənilərlə azərbaycanlılar arasında skandinaviyalılar duracaq...
31/10/2020 [07:18]:
İzmirdəki zəlzələdə yaralananların sayı 804-ə, həlak olanların sayı 24 nəfərə çatdı...
31/10/2020 [07:02]:
İnsanın dünyadakı son günündə malı, övladları və əməlləri ilə söhbəti...
31/10/2020 [02:18]:
İzmirdə seli lentə alan gənc nənəsinin meyitini tapdı - VİDEO
31/10/2020 [02:14]:
ATƏT-in Minsk qrupundan XİN başçılarının görüşü ilə bağlı BƏYANAT
31/10/2020 [00:57]:
Nazirlərin 6 saatlıq görüşü başa çatdı
30/10/2020 [23:45]:
İzmirdəki zəlzələdə yaralananların sayı 607-yə çatdı - YENİLƏNİR
30/10/2020 [23:40]:
Tanınmış aktrisa şəhid oğlu üçün göz yaşı tökdü - FOTO + VİDEO
30/10/2020 [23:16]:
"Ermənistana verilmiş Zəngəzuru, Dərələyəzi, Göyçəni istəməliyik, xəyanətin bir cəzası olmalıdır"
30/10/2020 [22:33]:
Düşmənin növbəti “Osa” ZRK-sı məhv edilib - VİDEO
30/10/2020 [22:32]:
“Türkiyəyə dəstək təklif edən bütün ölkələrə təşəkkür edirəm” - Ərdoğan
30/10/2020 [22:27]:
Tacikistan prezidenti hökuməti istefaya göndərdi
30/10/2020 [22:20]:
Biz Vətəndə yaşadıq, "vətənsiz", dəli kimi, ölənləri dəfn etdik, kəfənsiz ölü kimi...
30/10/2020 [22:01]:
Dilqəmlə Şahbazı Şuşa türməsindən çıxarıb yeraltı sığınacaqda yerləşdiriblər...
30/10/2020 [21:35]:
Ceyhun Bayramov ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədrləri ilə görüşüb
30/10/2020 [21:33]:
Dualarımız qardaş Türkiyə ilə birlikdədir - Hikmət Hacıyev
30/10/2020 [21:32]:
“Ermənilər tarixin bütün dövrlərində bizim cəsədlərə qarşı təhqiramiz əməllərə yol verib”
30/10/2020 [21:28]:
Şirkət işçiləri məsuliyyətli olmaları üçün özlərini döydülər - VİDEO
30/10/2020 [21:27]:
Mehriban Əliyeva: “Türkiyə xalqının kədəri bizim kədərimizdir” - FOTO
30/10/2020 [21:27]:
Fəzail Ağamalı İzmirdə baş verən zəlzələ xəbərindən sarsıldığını bildirdi - FOTOLAR
30/10/2020 [21:13]:
"Ordumuz Laçın və Şuşada düşməni mühasirəyə alıb" - AÇIQLAMA
30/10/2020 [21:06]:
Səngərdəki səs...
30/10/2020 [20:50]:
Prezident İlham Əliyev Rəcəb Tayyib Ərdoğana başsağlığı verib
30/10/2020 [20:16]:
Baş Nazir Əli Əsədov Pakistanın Azərbaycandakı səfiri ilə görüşüb - FOTO
30/10/2020 [20:13]:
Mədət Quliyev İran səfirini qəbul edib
30/10/2020 [20:12]:
Dinini dəyişdi, dəlixanaya düşdü, milyonçu ola-ola acından öldü...
30/10/2020 [20:08]:
Koçaryan koronavirusa YOLUXDU
30/10/2020 [20:01]:
Ermənilər Tərtərin Ələsgərli kəndini raket atəşinə tutub - FOTO
30/10/2020 [19:52]:
Düşmənə dəqiq zərbələr endirilib - VİDEO
30/10/2020 [19:50]:
"İnformasiya savaşı anlamında ermənilərlə bizim işimiz hələ yeni başlayır..."
30/10/2020 [19:37]:
““Xan” ləqəbli Qarabağ atını görən fransız qadınları onun rənginə valeh olmuş və...”
30/10/2020 [19:31]:
İzmirdə zəlzələdə ölən və yaralananların sayı artıb - YENİLƏNİB
30/10/2020 [19:16]:
Əli Əsədov Türkiyənin Vitse-prezidentinə telefonla zəng edib
Bütün arxiv bir sırada
23/09/2020 [22:25] - Dünya - ( 2595 dəfə baxılıb)

"Onlar "Qarabağ"ın əvəzinə "Arsax" sözü işlədir və anlamırlar ki, bu söz də türk mənşəlidir"



Son günlər mətbuatda və sosial şəbəkələrdə "Arsak" sözünün etimologiyası ilə bağlı qızğın müzakirələr davam etməkdədir. Müzakirə edilən məsələnin aktuallığını və bununla bağlı müxtəlif fikirlərin səsləndirildiyini nəzərə alaraq, bu sahədə çoxlu sayda elmi araşdırmaların müəllifi olan Əqli Mülkiyyət Agentliyinin İdarə Heyətinin sədri professor Kamran İmanova müraciət etdik.

- Kamran müəllim, bildiyimiz kimi, Əqli Mülkiyyət Agentliyi tərəfindən mütəmadi olaraq Azərbaycan xalqına məxsus olan müəllif əsərlərinin, folklor nümunələrinin və digər qeyri-maddi mədəni irs nümunələrinin uzun illərdən bəri ermənilər tərəfindən zaman-zaman oğurlanması, mənimsənilməsi və erməni nümunələri kimi təqdim olunması hallarına qarşı mübarizə aparılır. "Arsak" sözünün etimologiyasının mənimsənilməsi də ermənilərin belə "fəaliyyət"in təzahürüdür. Bununla əlaqədar fikirləriniz ictimaiyyət üçün maraqlıdır.

- Müzakirə predmetinə çevrilən məsələyə mənim şəxsi düşüncələrim mövcuddur. Bunların kökü uzun illər ərzində hay-erməni plagiatına, erməniçilik uydurmalarına və saxtakarlıqlarına qarşı çıxaraq, dünya ictimaiyyətinin nəzərinə "Azərbaycan mədəni ənənələrinin mənimsənilməsində hay-erməni ənənəsinin" ifşa edilməsi ilə bağlı araşdırmarlarının çatdırılması durur. Demək istəyirəm ki, xalqımızın maddi və qeyri-maddi mədəni irsinə, istər abidələri və tarixi tikililəri, istər əsərləri və folklor nümunələri, istər musiqi alətləri və xalçaları, istərsə də toponimləri və tarixi yer adları, bir sözlə, hər növ əqli mülkiyyətinə təcavüzə qarşı bizim hüquqi, tarixi, etimoloji əsaslara, qədim mətnlərə və klassik mənbələrə köklənən mövqeyimiz səslənməlidir.

- Kamran müəllim, 2018-ci ildə Ümumdünya Kitab və Müəlliflik Hüququ Günü münasibətilə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 95 illiyinə və Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyinə həsr olunan "Qədim mətnlər və klassik mənbələr erməniçilik saxtakarlıqlarını və uydurmalarını ifşa edir" mövzusunda beynəlxalq konfrans keçirilmişdir. Həmin tədbirdə Sizin tərəfinizdən "Qədim mətnlər və klassik mənbələr erməniçilik saxtakarlıqlarını və uydurmalarını ifşa edir və ya "Armeniya" ərazisinin həqiqi sakinləri haqqında" geniş məruzə edilmiş və sonradan bu təqdimat kitab şəklində buraxılmışdır. Zəhmət olmasa, qədim mənbələrə əsaslanmaqla Qədim Albaniyanın "Arsak" toponimi haqqında elmi-tarixi izahı verərdiniz.

- Bəllidir ki, "Arsax/Arsak" Qafqaz Albaniyasının vilayəti idi, bununla belə biz tamamilə haqlı olaraq, qondarma qurum haqqında söhbət açdıqda "Arsax" sözünü dırnaqarası göstəririk - bu təsisatı heç bir dövlət və heç bir beynəlxalq təşkilat tanımır. Maraqlısı odur ki, hay-erməni təfəkküründə Azərbaycan mənşəli "Qarabağ" sözünün əvəzinə "Arsax" sözü işlədilir və onlar heç guman da etmirlər ki, bu söz də türk mənşəlidir və onun kökündə "saka" - turanlı qəbilələr birləşməsinin adı durur. "Ərsak" tam şəkildə, yəni "Ər" + "Sak / Saq" (ər, döyüşçü Saka) qüdrətli dövlət quran Ərsaklar sülaləsi, Parfiya dövlətinin ilk və sonrakı hökmdarlarının adları ilə bağlıdır. Heç də təsadüfi deyil ki, Ərsak adı Romada "Sezar" "imperator" sözünə sinonim olduğu kimi, qədim Şərqdə çar hakimiyyətinin rəmzi kimi çıxış edirdi. "Sak / Saq" sözü isə M.Qaşqarlının "Qədim türk lüğəti"nə, G.Canson "An Etymological Dictionary" görə, "ayıq", "sayıq", "qoçaq" mənasında işlənilir və bununla "Ərsak / Ərsaq" ayıq, sayıq döyüşçü (ər), yəni "nəyisə qorumaq qabiliyyətli döyüşçü (ər)" mənasını verir. Türklər ayıq-sayıq qoçağı "sak ər" adlandırırdılar və Ərsak onun inversiya formasıdır. Beləliklə, "Ərsak" adı - "ayıq-sayıq döyüşçülər" və ya "saka döyüşçüsü" deməkdir. Bu növ etimologiya məşhur iranşünas alim Riçard Frayın (Riçard Fray "Nasledie İrana", M., Nauka, 1972) rəyi ilə uyğunlaşır. Fray hesab edirdi ki, "arsän", "ar / ər", ər, qəhrəman deməkdir. "Arsän" sözünün ikinci hissəsi "sän" isə M.Qaşqarlının lüğətində "sak/saq" şəklində də istifadə edilir. Hay-ermənilər və ya farsların Si-Sa-kan sözü də turanlı sakalarla bağlıdır. Çünki qədim Çin mətnlərində Su / Se (Sö / Si) sakaların Mərkəzi Asiyalı ana qol qəbiləsinin adı kimi verilir. Bununla, Si-unik = Si+unik (yəni "unik" "akan" mənasında) = Si bəyliyi, həmçinin Si+Sakan = Si sakaları deməkdir.

Onu da qeyd edim ki, məşhur folklorşünasımız Mirəli Seyidov "sak / saq" sözünü "ox" (strela) mənasında açıqlayırdı. Hay-erməni tarixinin atası hesab edilən M.Xorenski yazırdı ki, "Sisak məharətli oxçudur və öz adı ilə ölkəsini Sünik adlandırır, lakin farslar ona daha dəqiq Si-sakan deyirlər". Burada "sak" - ox, oxun ucu deməkdirsə, xatırladım ki, "Siyuni / Siuni" də qədim ermənicə həmin məna verir, lakin perslərın "Sisakan" sözü isə "Si" ("si") - (üç, ortapers dilində), birgə "Üç ox" mənasına gəlir. Bu isə, bildiyimiz kimi, türk-oğuz qəbilələrin adları idi - üç ox, doqquz ox, boz ox. Azərbaycanca Şəmşədil gürcü sözü Şamşvilde - Şamişolda-nın türk dilinə uyğunlaşmasıdır və orta əsrlərdən bəri "üç ox" mənasında işlənilir. Qədim Mesopotamiya mixi yazılarında "sak / saq" həmin mənanı saxlayaraq, "rəhbər", "başçı" kimi başa düşülürdü. Elə rus dilində "saqaydak" türk dilindən keçmə "ox torbası" ("kolçan") deməkdir. Beləliklə, "sak/saq"ı ox mənasında qəbul etdiyimiz halda "Ərsak / Ər-saq" - "ox daşıyan döyüşçü" kimi açıla bilər.

Beləliklə, "Arsak / Ərsak" sözünün hay-ermənilərə heç bir aidiyyəti yoxdur. (Day.az)

loading...
"Ermənistan gələcəkdə nə Türkiyə, nə Azərbaycana qarşı ərazi iddiaları ilə çıxış edə bilməz"
"Ordumuzun Şuşa qalasını fəth etməsi, Laçın dəhlizinə nəzarətə nail olması yaxın zamanın məsələsidir"
"Ermənistana verilmiş Zəngəzuru, Dərələyəzi, Göyçəni istəməliyik, xəyanətin bir cəzası olmalıdır"
Şirkət işçiləri məsuliyyətli olmaları üçün özlərini döydülər - VİDEO
Dinini dəyişdi, dəlixanaya düşdü, milyonçu ola-ola acından öldü...
Aqro İnvest və İstehsalat MMC
N.Tusi adına Klinika

Cəmiyyət
“Dağlıq Qarabağ” adı, Əhməd Ağaoğlunun ilk rəsmi etirazı - Nəsiman Yaqublunun araşdırması
Cəmiyyət
“İşğaldan azad  rayonlarımızın komendantları müharibə təcrübəli zabitlər olsa, yaxşı olar...”
Cəmiyyət
“Erməni qadınların Qarabağa getməsi o demək deyil ki, onlar döyüşəcəklər...”
Cəmiyyət
“Sən demə, Qarabağın açarı bizim Azərbaycan əsgərinin cibindəymiş ki...”
Cəmiyyət
““Xan” ləqəbli Qarabağ atını görən fransız qadınları onun rənginə valeh olmuş və...”

Yazar
İlham İsmayıl
Niyə 13, Anna?
Seymur Əliyev
Saturn övladlarını yeyir, yaxud Paşinyanın erməni uşaqlarına tutduğu divan
Seymur Verdizadə
Mən o vaxt kişilik qürurunu unudub uşaq kimi ağlamışdım...
Sultan Laçın
“Şəhid balalarımıza “bədbəxt” deməyin!.. -Bədbəxt - qatillər, baiskarlardır...”
Həftənin ən çox oxunanları
Kəlbəcərdə ələ keçirilmiş düşmən avtomobillərini siz də görün... - VİDEO
“Eşitmişəm ki, Azərbaycan Laçın şəhərini azad edib və indi də dəhlizə nəzarət edir"
"Ordumuz Laçın və Şuşada düşməni mühasirəyə alıb" - AÇIQLAMA
İsrail Azərbaycana raket hücumlarına qarşı “Dəmir Qübbə”dən istifadə etməyi təklif etdi
Ermənistanın BƏƏ-dəki səfirindən həyasızlıq: "Bura sənin üçün Pakistan deyil, problem yaratmaq istəmirsənsə..."
Hikmət Hacıyev Ermənistana xəbərdarlıq etdi: "Azərbaycan cavab zərbələri endirə bilər..."
"Biz nə üçün dəyəri 10 min olan avtomobil üçün 20 minlik sursat işlətməliyik?" - VİDEO
Tanınmış aktrisa şəhid oğlu üçün göz yaşı tökdü - FOTO + VİDEO
Erməni əslli məşhur aktrisa: "Ermənistanın mülki insanları öldürməsi çox üzücüdür"-FOTOLAR
“Noyabrın 1-nə qədər Azərbaycan işğaldakı ərazilərin dörddə üçünü qaytara biləcək”
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
e-mail: moderator_az@mail.ru
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247