Xəbər lenti
30/10/2020 [14:09]:
Polis 21 kiloqramdan artıq narkotik vasitəni dövriyyədən çıxarıb - FOTOLAR
30/10/2020 [14:02]:
“Əgər karantin rejiminin sərtləşdirilməsini istəmiriksə...” - TƏBİB-dən AÇIQLAMA
30/10/2020 [14:01]:
Ləğv olunmuş bankların müştərilərinə 550 milyon manat ödəniş edilib
30/10/2020 [13:56]:
Bakının Xəzər rayonundakı H.Z.Tağıyev küçəsi əsaslı şəkildə təmir olunub
30/10/2020 [13:53]:
Daha dörd rayonda 22 fərdi ev şəhid ailələri və Qarabağ müharibəsi əlillərinə verildi - FOTO
30/10/2020 [13:50]:
Azərbaycanın baş pediatrı vəzifəsindən azad olunub
30/10/2020 [13:49]:
Jurnalistə yeni vəzifə verildi
30/10/2020 [13:46]:
21 kiloqramdan artıq narkotik vasitə dövriyyədən çıxarılıb
30/10/2020 [13:43]:
Prezidentin fərmanı - Qarabağda başlayan quruculuq işləri
30/10/2020 [13:20]:
“Amazon”un xalis mənfəəti 3 dəfə artıb
30/10/2020 [13:19]:
Ordumuza məxsus PUA vurulmayıb - RƏSMİ
30/10/2020 [13:13]:
“Azərbaycanda olan milli cəld yeməklər yüz dəfə “Mcdonald”s yeməklərindən sağlamdır...”
30/10/2020 [13:09]:
“Əminik ki, Azərbaycan bu davada onu yarı yolda durdurmaq istəyən qüvvələri də fakt qarşısında qoyacaq”
30/10/2020 [13:01]:
Separatçı rejimin “rəhbəri”nin yalvarışına erməni kişilərdən “hay” gəlmədi: Qadınları qabağa verdilər - FOTO
30/10/2020 [12:59]:
UFC rəhbəri: "Həbib döyüş meydanına qayıdacaq!"
30/10/2020 [12:53]:
“Laçın “dəhlizi”ndə sülhməramlıların yerləşdirilməsinə  izn vermək olmaz...”
30/10/2020 [12:49]:
Azərbaycanın axtardığı məşhur təxribatçı yenidən Qarabağa GƏLDİ
30/10/2020 [12:45]:
Prezident kimi 5-ci dəfə and içdi
30/10/2020 [12:40]:
"Formula 1" komandası iki pilotu ilə müqaviləni yenilədi
30/10/2020 [12:38]:
Sabiq maliyyə naziri: “Ölkəmizin 3-4 il müharibə aparmaq imkanı var”
30/10/2020 [12:16]:
Vətən Müharibəsinin ilk qadın şəhidinin anası: “Dedi, mənə bir şey olsa, uşaqlarım sənə əmanət” - VİDEO
30/10/2020 [12:14]:
Qubadlı Ermənistan ərazisindən artilleriya atəşinə tutulur - RƏSMİ
30/10/2020 [12:12]:
Nazir: "Sonda detallı qiymətləndirmənin keçirilməsi planlaşdırılır"
30/10/2020 [12:09]:
Mərkəzi Elmi Kitabxananın yeni layihəsi: “Qarabağ Azərbaycandır!”
30/10/2020 [12:05]:
“Laçın, Şuşa və Kəlbəcər azad olunmalıdır ki, separatçıların dəstək yolları kəsilsin”
30/10/2020 [12:05]:
Daha bir “dondurulmuş” münaqişə “qaynar” fazaya keçir: 2 ölü, 5 yaralı
30/10/2020 [12:03]:
Döyüşlərdə şücaət göstərən hərbçilərimizi tanıyaq - VİDEO
30/10/2020 [12:02]:
DİM prezident təqaüdünə layiq görülən tələbələrlə bağlı məlumat yaydı
30/10/2020 [11:55]:
Nazir: “Mənim də qızım bu il birinci sinifə gedir, elə bilir ki...”
30/10/2020 [11:54]:
Sosial media nəhənglərinin gəliri artıb
30/10/2020 [11:51]:
Bölgələrdə 100 məktəbə fiber optik internet çəkiləcək
30/10/2020 [11:50]:
Düşmən Tərtərə 20-yə yaxın top mərmisi atıb
30/10/2020 [11:47]:
AMB uçot dərəcəsini sabit saxlayıb
30/10/2020 [11:45]:
Təhsil naziri: "Builki tədris ilinin uzaldılması nəzərdə tutulmur"
30/10/2020 [11:42]:
Nazir: “Repetirorluq sahəsində qadağa nəzərdə tutulmur”
30/10/2020 [11:34]:
Şagirdlər üçün VPN-siz işləyən platformalar tətbiq olunacaq - RƏSMİ
30/10/2020 [11:33]:
Azərbaycanda ATM və POS terminallardan istifadə artıb
30/10/2020 [11:32]:
Qiymət və davamiyyətə görə şagirdlərin sinifdə saxlanılması nəzərdə tutulmur
30/10/2020 [11:28]:
İş adamı Dövlət Sərhəd Xidmətinə "Hummer" hədiyyə etdi - FOTOLAR
30/10/2020 [11:25]:
Türkiyənin keçmiş Baş naziri Məsud Yılmaz vəfat edib
30/10/2020 [11:23]:
Müdafiə Nazirliyi: “Azərbaycan tərəfinin hücum cəhdi olmayıb”
30/10/2020 [11:17]:
"Qələbə xəbərini Vaqif müəllimin də məzarı başında ona çatdıracam”
30/10/2020 [11:13]:
Azərbaycan hərbçisi: “Düşmən bizim qarşımızda dayana bilmir” - VİDEO
30/10/2020 [11:13]:
“İndi İlham Əliyev kimi Ali Baş Komandanın yanında mən çox rahatam...”
30/10/2020 [11:12]:
Təhsil naziri: "Son bir ayda erməni təcavüzü nəticəsində 9 şagirdimiz dünyasını dəyişib"
30/10/2020 [11:11]:
Mülki bölgələrə raket zərbələrinin endirilməsi ilə bağlı məsələ AŞPA komitəsinin gündəliyinə salınıb
30/10/2020 [10:53]:
Ölkə üzrə COVID-19-a yoluxma statistikası açıqlanıb
30/10/2020 [10:46]:
“Regional İnsan Hüquqları və Media Mərkəzi” İctimai Birliyi daha bir layihəni uğurla yekunlaşdırıb
30/10/2020 [10:43]:
Hərbi cinayət törətmiş növbəti yüksək vəzifəli erməni hərbçisi məhv edildi - RƏSMİ
30/10/2020 [10:29]:
“Xalqımız işğaldakı torpaqları son qarışına qədər azad etməkdə qərarlıdır”
30/10/2020 [10:27]:
1982-ci il 29 iyulda Heydər Əliyev Şuşada olub, 38 il sonra İlham Əliyev prezident kimi gedəcək bu şəhərə...
30/10/2020 [10:24]:
“Azərbaycana Qarabağ məsələsində heç bir təzyiq mümkün deyil, ona görə ki...”
30/10/2020 [10:16]:
“Əgər bunu etməsəydik, təyyarə və PUA-larımız belə rahatlıqla hərəkət edə bilməzdi”
30/10/2020 [10:13]:
Bərdəni atəşə tutan "Smerç" məhv edildi - VİDEO
30/10/2020 [10:11]:
Qırğızıstanda Bərdə və Gəncədəki erməni terrorları pislənilib - FOTOLAR
30/10/2020 [10:09]:
“XII-XV əsrlər Ön Asiya və Qafqazın tarixi-etnoqrafik məsələlərinə baxış” mövzusunda Respublika Elmi Konfransı keçiriləcək
30/10/2020 [09:57]:
Düşmən səhər saatlarından yaşayış məntəqələrimizi atəşə tutur - Müdafiə Nazirliyi
30/10/2020 [09:55]:
Qatarın 25 vaqonu relsdən çıxdı - ANBAAN VİDEO
30/10/2020 [09:52]:
Ceyhun Bayramov Cenevrədə işçi səfərdədir
30/10/2020 [08:23]:
Döyüşlər cəbhənin Ağdərə, Xocavənd və Qubadlı istiqamətlərində davam edib - RƏSMİ
30/10/2020 [08:15]:
"Azərbaycan ordusu bu cinayətkarın Ermənistana qaçmasına yol verməməlidir..."
30/10/2020 [08:06]:
Astronomlar Yer kürəsi boyda yeni planet aşkarladılar
30/10/2020 [08:00]:
Ağ Ev müharibədə Ermənistanın  daha çox itki verdiyini bəyan etdi...
30/10/2020 [07:44]:
Paşinyan Xankəndinə Azərbaycan bayrağı sancılmamış Rusiya sülhməramlılarının gəlməsi üçün yalvardı...
30/10/2020 [07:13]:
Fransada Makron hökumətinə qarşı kütləvi etirazlar başladı...
30/10/2020 [06:38]:
Separatçı rejim döyüşlərin Şuşanın cənubunda getdiyi haqda xəbər yaydı...
30/10/2020 [01:02]:
Niderland Parlamentinin deputatına erməni vəhşiliyi barədə məlumat verilib
30/10/2020 [00:39]:
“Döyüşlər Şuşa divarları altında gedir, köməyə gəlin, yoxsa...” - VİDEO
29/10/2020 [23:58]:
"Qarabağ" "Vilyarreal"a uduzdu
29/10/2020 [23:37]:
“Qarabağ” – “Vilyareal” matçında ardıcıl qollar - YENİLƏNİR
29/10/2020 [23:16]:
“VICE News” da Bərdəyə kasetli raketlər atıldığını təsdiqləyib
29/10/2020 [23:15]:
Azərbaycan və Türkiyə XİN başçıları arasında telefon danışığı olub - YENİLƏNİB
29/10/2020 [23:12]:
“Jonson&Jonson” Qarabağın terrorçu rejimini maliyyələşdirir? - İDDİA+FOTO
29/10/2020 [22:54]:
Horizon Education Agency “Dağlıq Qarabağın gələcəyini yaxşı düşünün” adlı forum keçirəcək
29/10/2020 [22:46]:
Ermənistanın 30 hərbçisinin meyiti BQXK vasitəsi ilə təhvil verilib
29/10/2020 [22:39]:
Ədliyyə Nazirliyi 3 dildə “Qarabağ Azərbaycandır!” elektron məlumat platforması yaratdı - VİDEO
29/10/2020 [22:37]:
Mövlud Çavuşoğlu və Ceyhun Bayramov Qarabağ məsələsini müzakirə etdilər
29/10/2020 [22:10]:
Düşmənin qüvvə və vasitələri məhv edilib - VİDEO
29/10/2020 [22:06]:
Erkan Özoral: “Qarabağ Azərbaycan üçün nədirsə, Türkiyə üçün də odur”
29/10/2020 [22:05]:
Heydər Əliyev Mərkəzi və Bakı Olimpiya Stadionu Türkiyə bayrağına büründü - FOTO
Bütün arxiv bir sırada
25/09/2020 [19:20] - Gündəm - ( 1331 dəfə baxılıb)

Dövlət hesabına rusdilli təhsil ləğv edilsin!



Məlum olduğu kimi, təxminən iki əsr öncə ölkəmiz Rusiya imperiyası tərəfindən qəddar bir şəkildə işğal edildi. Vətənimizi müstəmləkəyə çevirərək onun sərvətlərini azgözlüklə talan edən və yurdmuzun müxtəlif bölgələrində yüksələn etiraz hərəkatlarını amansız surətdə yatıran imperiya rəhbərliyi eyni zamanda xalqımızın milli qürurunu sındırmaq məqsədi ilə ardıcıl addımlar atmağa başladı. Mütləqiyyətçi çarizmin totalitar sovet rejimi ilə əvəzlənməsi Rusiya imperiyasının mahiyyətini dəyişmədi. Hətta çar despotizmi ilə müqayisədə sovet rejimi türk xalqlarının, o cümlədən də Azərbaycan türklərinin assimilyasiya edilməsi istiqamətində daha qətiyyətli bir siyasət yürütdü. Əgər XIX əsrdə vətənimizi istila etməyə gələn, daha sonra isə milli azadlıq hərəkatını yatırmağa çalışan, 1918-ci ildə erməni terrorçuları ilə birləşərək Azərbaycanı qan dənizinə çevirən, 1920-ci ildə müstəqil respublikamızı qan içində boğan, 1990-cı ilin 20 yanvarında Bakı küçələrində və 1992-ci ilin 26 fevralında Xocalı şəhərində dinc insanlarımızı qətliama məruz qoyan rus ordusunun məqsədi xalqlmızı fiziki cəhətdən məhv etmək idisə, istər çarizm, istərsə də sovet dövründə Rusiya rəhbərliyinin yeritdiyi assimilyasiya siyasəti də millətimizi mənəvi baxımdan məhv etməyə yönəlmişdi. İmperiya başbilənləri bu siyasətin nəticəsində Azərbaycan xalqının öz dilini, tarixini, mədəniyyətini və milli kimliyini unudacağını, əbədi əsarətə boyun əyəcəyini ümid edirdilər. Xüsusən də, sovet rejiminin bu cəbhədəki ən təsirli silahı Azərbaycan ərazisində göbələk kimi artan rus məktəbləri idi.

 

Lakin xalqımızın milli vətənpərvərlik ruhunu sındırmaq sovet imperiyasına nəsib olmadı. Nəhayət, qan üzərində bərqərar olmuş bu qırmızı rejim layiq olduğu yerə – tarixin zibilliyinə yuvarlandı. Beləliklə, imperiyanın ruslaşdırma və assimilyasiya siyasəti də iflasa uğradı. Azərbaycandakı rus məktəblərinin bir çox məzunları sovet rejiminin bu istiqamətdəki ümidlərini doğrultmasalar da, hər halda imperiya rəhbərliyi ölkəmizdə bəzi manqurtlar yetişdirməyə müvəffəq oldu. Bu gün bizimlə eyni ölkənin vətəndaşı olan, eyni suyu içib eyni havanı udan bu manqurtlar öz dilində danışmağı ayıb sayan, imperiya nökəri olmağı ilə iftixar edən, öz milli kimliyinə qarşı laqeyd yanaşan ünsürlərdən ibarətdir. Son illərdə Rusiya Federasiyasının milli azlıqların və muxtariyyətlərin hüquqlarını məhdudlaşdıran tədbirlər görməsi, Gürcüstana və Ukraynaya qarşı aqressiya nümayiş etdirməsi, Krımı işğal etməsi, Suriyaya və Liviyaya qoşun yeritməsi kimi hadisələr “bizim” manqurtların da yenidən fəallaşmasına səbəb olmuşdur. Görünür, onlar növbənin tezliklə Azərbaycana çatacağını düşünür və indidən öz potensial ağalarına canla-başla xidmətlərini təklif edirlər. Lakin unudurlar ki, hal-hazırda 1920-ci il deyil, 2020-ci ildir. Dünyanın siyasi mənzərəsi də, reallıqları da aradan keçən yüz yil ərzində xeyli dərəcədə dəyişmişdir. Bu gün Azərbaycanın müstəqilliyi dönməz xarakter almış və ölkəmiz dünya birliyinin tam hüquqlu üzvünə çevrilmişdir. Bu kimi insanların vətənə və millətə səmimi xidmət yolunda çalışmaq əvəzinə Rusiyaya, rus dili və mədəniyyətinə necə töhfə verə biləcəklərini düşünmələri böyük təəssüf doğurur.

 

Son illərdə Azərbaycanda bəzi qüvvələr tərəfindən rusdilli təhsilin və hətta ictimai həyatda rusca ünsiyyətin süni şəkildə təşviq və təbliğ edilməsinə, rus bölmələrindəki şagirdlərin sayının artırılmasına yönəlmiş addımları ziyalılar olaraq bizi dərindən narahat edir. Çünki bu proseslərin dövlət dilimizin rus dili tərəfindən sıxışdırılmasına və nəticə etibarilə, respublikamızda ruspərəst ünsürlərin güclənməsinə xidmət etdiyi heç kimə sirr deyildir. Son günlərdə bəzi ziyalılarımızın bu məsələ ilə bağlı narahatlıqlarını ifadə etmələri müsbət bir haldır və təqdir edilməlidir.

Günümüzün reallıqları bundan ibarətdir ki, sovet rejiminin ve sosialist sisteminin dağılmasından sonra beynəlxalq arenada rus dilinin istifadə dairəsi xeyli dərəcədə məhdudlaşmış, rus dili bir sıra Mərkəzi və Şərqi Avropa ölkələrindəki nüfuzunu və təsirini itirmişdir. Belə bir şəraitdə ölkəmizin təhsil sistemində rus bölməsinin öz mövqelərini getdikcə gücləndirməsi qeyri-təbii bir proses olub, uşaq yaşlarından etibarən rusca düşünən, rusca danışan, internet və televiziyalar vasitəsilə rus təbliğat maşınının təsiri altına düşən və nəticə etibarilə, öz milli kimliyinə biganə olan nəsillərin yetişdirilməsindən savayı heç bir məqsədə xidmət etmir. Azərbaycan xalqının guya yalnız rus dili vasitəsilə dünya elm və mədəniyyətinə çıxış əldə etməsi haqqında nağıllar isə qətiyyən inandırıcı görünmür. Çünki bu gün rus alimləri belə özlərinin ən mühüm kəşflərini, ixtiralarını və elmi nailiyyətlərini daha geniş auditoryaya tanıtmaq üçün rusca deyil, başlıca olaraq, ingiliscə nəşr etdirməyə üstünlük verirlər. Rus dili nə tarixən, nə də bu gün rusları özləri üçün belə dünya elm və mədəniyyətinə çıxış imkanı verməmişdir. Tarix boyunca  rəsmi və ya qeyri-rəsmi senzuranın mövcud olduğu, daim despotik və ya totalitar, ən yaxşı halda isə avtoritar rejimlər tərəfindən idarə olunan bir ölkənin dili bizim dünya mədəniyyətinə çıxışımız üçün axı necə körpü rolunu oynaya bilər ki?!

 

Biz ziyalılar olaraq, əlbəttə ki, uşaqlarımızın və gənclərimizin xarici dilləri, o cümlədən də rus dilini öyrənməsinə qarşı deyilik. Xüsusən də, istər XVIII-XX əsrlər tariximizin öyrənilməsi, istərsə də bu gün qonşuluq münasibətlərinə malik olduğumuz Rusiya ilə iqtisadi, siyasi və mədəni münasibətlərin saxlanması baxımından ölkəmizin rus dlində bilən mütəxəssislərə ehtiyacının olduğu qənaətindəyik və bu məqsədlə rus dilinin də xarici dil kimi tədrisini vacib sayırıq. Lakin eyni zamanda, rus məktəblərinin dövlət hesabına fəaliyyət göstərməsini məqbul hesab etmir, müstəmləkə dövrünün qalığı olan bu ənənəyə son verməyin vaxtının çatdığını düşünürük. Dövlət təhsil müəssisələrində rus dili də digər Avropa dilləri kimi xarici dil statusunda tədris edilməli, xüsusən də orta məktəblərdə baza təhsili ana dillimizdə olmalıdır. Bu məqsədlə dövlət hesabına fəaliyyət göstərən rus məktəblərinin sayının ilk növbədə ixtisar edilməsinə və bu məktəblərdə təhsil alan şagirdlərin sayının məhdudlaşdırılmasına başlanılmasını, bu prosesin sonunda isə dövlət hesablna rusdilli təhsilin tamamən ləğv edilməsini məqsədəuyğun hesab edirik. Eyni zamanda, müvafiq dövlət qurumlarını ana dilimizə qarşı diskriminasiya fəaliyyətlərinin ciddi şəkildə araşdırmasına və dövlət dili ilə bağlı qanunlara riayət edilməsi üçün lazımi tədbirlər görməyə çağırırıq. Dilimiz ən böyük sərvətimizdir. Gəlin, dövlət və millət olaraq bu sərvətimizə birlikdə sahib çıxaq!  

 

Professor Namiq Musalı,

Kastamonu Universitetinin Tarix Bölümü (Türkiyə)      

loading...
“Döyüşlər Şuşa divarları altında gedir, köməyə gəlin, yoxsa...” - VİDEO
30 erməni hərbçisinin meyiti Ermənistana qaytarılıb...- Erməni tərəfi təsdiqlədi
"Artıq Azərbaycan Ordusunun Xankəndi və Şuşaya daxil olacağına əminliyim artır..."
Rusiya Türk PUA-larını "dişləmək" üçün ermənilərə "Krasnuxa" REM-ləri göndərib..?
“Müharibə dövründə insanların bunları bilmələri çox vacibdir...”
Aqro İnvest və İstehsalat MMC
N.Tusi adına Klinika

Cəmiyyət
“Azərbaycanda olan milli cəld yeməklər yüz dəfə “Mcdonald”s yeməklərindən sağlamdır...”
Siyasət
“Laçın, Şuşa və Kəlbəcər azad olunmalıdır ki, separatçıların dəstək yolları kəsilsin”
Hadisə
Bərdəni atəşə tutan "Smerç" məhv edildi - VİDEO
Cəmiyyət
“Əslində düşmənin hər bir terrorçu addımı bizə qələbəmizin sədalarından xəbər verir...”
Cəmiyyət
“Ermənilər əslində döyüş meydanında olduğu kimi, musiqidə də qorxaqdırlar...”

Yazar
İlham İsmayıl
Arutunyan Putinə məktubunda Kim Kardaşyanın adını yazmağı unudub...
Seymur Əliyev
Saturn övladlarını yeyir, yaxud Paşinyanın erməni uşaqlarına tutduğu divan
Seymur Verdizadə
Mən o vaxt kişilik qürurunu unudub uşaq kimi ağlamışdım...
Sultan Laçın
“Şəhid balalarımıza “bədbəxt” deməyin!.. -Bədbəxt - qatillər, baiskarlardır...”
Həftənin ən çox oxunanları
"Ağdamı azad edəndən sonra 5 rayon geri alınmış olacaq, yerdə qalan 2 rayonu da..."
Laçındakı ermənilər də yalvardı: “Qorxuludur, çox qorxuludur. Putin, bizi qurtar!..”
Ermənilərin atəşi 22 il sonra nitq qüsurlu gənci danışdırdı - Ağdamlı ailənin bomba “sevinci”...
Kəlbəcərdə ələ keçirilmiş düşmən avtomobillərini siz də görün... - VİDEO
Düşmənin artilleriya bölmələri və komanda məntəqəsi belə məhv edildi - VİDEO
“Eşitmişəm ki, Azərbaycan Laçın şəhərini azad edib və indi də dəhlizə nəzarət edir"
"ABŞ-dan nə gözlənilirdisə, onu da etdi, sadəcə anlatdı ki, özünüz bilərsiniz..."
Terrorçu ölkə müdafiə naziri Laçının müdafiəsini öz üzərinə götürdü…
“Bir daha Azərbaycan şəhərlərinə raketlə hücum etməyə cürət edərlərsə...” - Ermənistana XƏBƏRDARLIQ
ABŞ Dövlət Departamenti Pompeonun Azərbaycan və Ermənistan XİN rəhbərləri ilə görüşü haqqında məlumat yaydı
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
e-mail: moderator_az@mail.ru
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247