Xəbər lenti
30/11/2020 [18:22]:
Özəl təhsil müəssisələr distant tədris səbəbindən təhsil haqqını azaldacaqmı?
30/11/2020 [17:55]:
Axtarışa verdiyimiz rus jurnalist Laçın şəhərində! -“18:00-dək ermənilər çıxmalıdır?..” -VİDEO
30/11/2020 [17:40]:
Vilayət Eyvazov generala vəzifə verdi
30/11/2020 [17:37]:
Dünya ulduzları və 1xBet ilə birlikdə qazanın!
30/11/2020 [17:31]:
“Nar”ın 4G istifadəçilərinin sayı 35 % artıb
30/11/2020 [17:30]:
Azərbaycan Zod qızıl yatağı ilə bağlı araşdırmalara başlayır - RƏSMİ AÇIQLAMA + VİDEO
30/11/2020 [17:01]:
Qış turizmindən süfrə suyunadək... - Həmin rayonlara ildə 5 milyard xərclənsə...
30/11/2020 [16:55]:
"Özünü "demokratiyanın beşiyi" sayan Fransa hazırda özünü DEMOKRATİYANIN QATİLİ kimi aparır"
30/11/2020 [16:52]:
"Əgər Rusiya Qarabağdakı hərbçi sayını artırsa və Fransa ilə ABŞ da kampaniyaya qoşulsa..."
30/11/2020 [16:49]:
Daha bir müəllim şəhadəti ilə düşmənə dərs keçdi
30/11/2020 [16:42]:
"Azərbaycan qalib, məğrur bir gənc etnos, möhtəşəm dövlət kimi yenidən dünyaya gəlir"
30/11/2020 [16:37]:
“Onsuz da erməni xalqı Paşinyanı heç vaxt bağışlamayacaq...”
30/11/2020 [16:32]:
Salyanda ər-arvad dəm qazından zəhərlənib, qadın ölüb
30/11/2020 [16:19]:
Erməni təxribatı nəticəsində 98 mülki vətəndaş həlak olub
30/11/2020 [16:18]:
Baş Prokurorluqdan çağırış: İşğaldan azad olunan ərazilərə səfər etməyin - VİDEO
30/11/2020 [16:16]:
İlqar Rəhimov: “Qazilərimiz də abilimpiya hərəkatından faydalana biləcək” - MÜSAHİBƏ
30/11/2020 [16:11]:
Yaşayış yerini qanunsuz tərk edən COVID-19 xəstələri barədə cinayət işi başlanıldı - FOTO/VİDEO
30/11/2020 [16:05]:
Bu gün 107 mənzil və fərdi ev şəhid ailələri və Qarabağ müharibəsi əlillərinə təqdim edildi
30/11/2020 [16:01]:
Azərbaycan ordusunun şəhid giziri Qubada dəfn edildi - FOTO
30/11/2020 [15:58]:
Qazax sakinindən narkotik vasitə aşkar edildi - FOTO
30/11/2020 [15:55]:
Emin Hacıyev: “Hərbi qələbəmiz Ağdam və Kəlbəcər rayonlarının siyasi yolla azad olunmasını təmin etdi”
30/11/2020 [15:51]:
“Polis postlarından yayınaraq, azad olunmuş ərazilərə gedirlər” - Təhlükə XƏBƏRDARLIĞI
30/11/2020 [15:30]:
Bakıda yüksək vəzifəyə TƏYİNAT
30/11/2020 [15:09]:
Azərbaycan ərazisində yeddi dron zərərsizləşdirilib - RƏSMİ
30/11/2020 [15:07]:
ANAMA ərazilərin təmizlənməsi üçün xüsusi texnika alacaq
30/11/2020 [15:07]:
“Zəng vurub dedi ki, qızımı sənə tapşırıram, ona dayaq olarsan” - Şəhid müəllimin qardaşı
30/11/2020 [15:06]:
Rusiya prezidentinin şəxsi mühafizəçisi Kremldə intihar etdi - FOTO
30/11/2020 [15:05]:
Dilqəmin yazdığı şeir Şuşa həbsxanasından tapıldı - FOTO
30/11/2020 [15:04]:
"Xalq olaraq borcumuzu yerinə yetirdik, bəs Səhiyyə Nazirliyinin, TƏBİB-in bu xalqa borcu yoxdurmu?"
30/11/2020 [15:00]:
Kəlbəcər minalardan təmizlənir? - RƏSMİ AÇIQLAMA
30/11/2020 [14:52]:
Qazax sakinindən narkotik vasitə aşkar edilərək götürülüb
30/11/2020 [14:46]:
Suqovuşan və Talış kəndlərinə gedən tarixi yolların bərpası davam etdirilir - FOTOLAR
30/11/2020 [14:44]:
BMTM Ermənistan tərəfdən muzdlu və xarici döyüşçülərin Azərbaycana qarşı vuruşmasına dair hesabat hazırlayıb
30/11/2020 [14:37]:
Qarabağ düşmənlərin tənəsi və tapdağı altında yetim qalmışdı...
30/11/2020 [13:43]:
Ağcabədidə müalicə aldıqları ünvanı tərk edən ümumilikdə 11 COVID-19 xəstəsi müəyyən edildi
30/11/2020 [13:39]:
Onlar AQTA-nın İctimai Şuraya seçkilərini qeyri-legitim hesab edir... - İDDİA
30/11/2020 [13:34]:
“İşğaldan azad edilən rayonlarımıza tələsənləri çox gözəl başa düşürəm, amma..."
30/11/2020 [13:24]:
"Səhv yoldadılar, yeni qurulacaq səhiyyədə o insanların bizim aramızda yeri yoxdur..."
30/11/2020 [13:17]:
27 ölkə 173 universiteti birləşdirən Ali Təhsil Müəssisələrinin Strateji İttifaqının Qafqaz üzrə mərkəzi ADNSU-da yerləşəcək
30/11/2020 [13:14]:
Bayrağı təhqir etdiyi üçün BDU-dan qovulan tələbə ilə bağlı universitetdən AÇIQLAMA
30/11/2020 [13:11]:
İpoteka və Kredit Zəmanət Fondunun bazasına yeni mənzillər əlavə olunacaq - RƏSMİ
30/11/2020 [13:10]:
"Pul qazanmaq xatirinə Müzəffər Ordumuzu bu qədər aşağılamaq olmaz!..”-FOTO
30/11/2020 [13:09]:
Nazirlik dekabr ayına olan hava proqnozunu açıqladı
30/11/2020 [13:06]:
Şəhid oğlu hər kəsi göz yaşına boğdu: - VİDEOREPORTAJ “Atamı cəmi doqquz il qucaqlaya bildim”
30/11/2020 [13:06]:
SDU –nun Məzunları adlarını tarixə yazdı
30/11/2020 [12:57]:
Bərdədə COVID-19 xəstələri evlərini icazəsiz tərk etdilər
30/11/2020 [12:49]:
Birinci Qarabağ Müharibəsinin “Qəqəni” ləqəbli igidi növbəti dəfə tarix yazdı - FOTO/VİDEO
30/11/2020 [12:47]:
Dillər Universitetində Çin arzusu Günü qeyd olunub
30/11/2020 [12:37]:
“Gecə-gündüz Allaha yalvarırdım ki, oğlumun biri o torpaqlar uğrunda vuruşda şəhid olsun”
30/11/2020 [12:30]:
Bakıda dəhşətli qəzada ölənlər tələbə olublar - YENİLƏNİB + FOTO/VİDEO
30/11/2020 [12:24]:
Xalq şairi Zəlimxan Yaqubun yeni kitabı nəşr olunub
30/11/2020 [12:23]:
BDU tələbələrinin yazıçı Elxan Elatlı ilə görüşü keçirilib
30/11/2020 [12:21]:
Ağdaşda COVID-19 xəstələrinə cinayət işi başlanıldı - FOTO
30/11/2020 [12:18]:
Azərbaycanda kirayə qaldığı evi almaq istəyənlərin sayı bilindi - RƏSMİ
30/11/2020 [12:17]:
Vətən Müharibəsində kəşfiyyatçı meşədə övladını itirib: “Oğlum gözümün qabağında vuruldu” - VİDEOREPORTAJ
30/11/2020 [11:55]:
Rusiya FHN Xocalıda erməni məktəbinin bərpasına başladı…-FOTO-RƏZALƏT
30/11/2020 [11:55]:
Belə getsə, Vüsalə Əlizadə rəqsi ilə Oksana Rəsulovanı geridə qoyacaq... - VİDEO
30/11/2020 [11:46]:
Hay ver mənə, cənab leytenant...
30/11/2020 [11:39]:
“Milli-mənəvi dəyərlərimizin mediada təbliği" mövzusunda tədbir keçirilib
30/11/2020 [11:38]:
Ağdaşda COVİD-19 xəstələrinə cinayət işi başlanılıb
30/11/2020 [11:25]:
Kanada xaricilərin ölkəyə giriş qadağasını uzatdı
30/11/2020 [11:24]:
“Biz hər zaman Azərbaycan dövlətinin və xalqının yanında olduq”
30/11/2020 [11:17]:
Avstriya Müdafiə naziri koronavirusa yoluxdu
30/11/2020 [11:16]:
Maduro telefon nömrəsini paylaşdı: “Məni qruplarınıza əlavə edin” - VİDEO
30/11/2020 [11:13]:
Bakıda məktəb direktoru vəfat edib - FOTO
30/11/2020 [11:13]:
“Onun ən sevimli dövrü Ağdamda hərbi hissədə briqada komandiri olması idi...”
30/11/2020 [11:12]:
Əlində silah Azərbaycanı təhdid edən erməni rahib İrəvana qaçdı...
30/11/2020 [11:10]:
Bu qarla dəstəmaz alır Şuşamız, Allaha yetişir hər bir duamız...
30/11/2020 [11:09]:
Kilsədə məsuliyyətsizlik: Koronavirusdan ölmüş din xadimlərini öpmək baha başa gəldi
30/11/2020 [11:07]:
Akif İslamzadə və Brilliant Dadaşova 35 il sonra - VİDEO
30/11/2020 [11:07]:
Co Bayden: “Əcnəbi liderlərə səslənirəm, Amerika qayıdır, biz oyuna qayıdırıq”
30/11/2020 [11:03]:
“Bu gün xalqımızın qarşısında duran ən vacib məsələ koronavirusla mübarizədir”
30/11/2020 [10:55]:
Evi tərk edən COVİD-19 xəstəsi saxlanıldı
30/11/2020 [10:53]:
Bakıda kokain və ekstazi həblərinin satışı ilə məşğul olan şəxs saxlanılıb
30/11/2020 [10:51]:
Astara və Masallıda yaşayış yerini tərk edən COVİD xəstələri aşkarlandı
30/11/2020 [10:49]:
Qərbi Kaspi Universitetində beynəlxalq konfrans keçirilib
30/11/2020 [10:45]:
“Ayın fermeri” müsabiqəsinin qalibi müəyyənləşib
30/11/2020 [10:37]:
"Rusiyanın Dağlıq Qarabağda ermənilərdən silahları təhvil alması davamlı sülhə xidmət edəcək"
30/11/2020 [10:32]:
BMU ingilis dilində yeni teledərslər yayımlayıb
30/11/2020 [10:24]:
Dünya bazarında neftin qiyməti
Bütün arxiv bir sırada
20/10/2020 [19:02] - Cəmiyyət - ( 3188 dəfə baxılıb)

Mehdi Hüseyn onun qollarında can verdi, yoldaşının danışdığı yalan ömrünü 7 il uzatdı...



Bu gün Əhməd Cəmilin doğum günüdür. 

Şair haqqında maraqlı faktları təqdim edirik.

Əhməd Səttar oğlu Cəmilzadə 1913-cü ildə oktyabr ayının 20-də İrəvan quberniyasının İrəvan şəhərində, Təpəbaşı məhəlləsində kustar sənətkar ailəsində anadan olub. Babası Mir Cəmil ağa İrəvanın tanınmış Seyid nəslindən idi. Mir Səttarın 11 uşağı olub, bunlardan ən kiçiyi Əhməd Cəmil idi. Bu uşaqlardan əksəriyyəti körpə ikən dünyasını dəyişmiş, yalnız 4-ü sağ qalmışdı. Mir Bağır, Mir Mehdi, Mir Əhməd, Nazəninbəyim.

Əhməd Cəmil o üç oğuldan biri idi. 4 yaşı olanda atasını itirir. 1918-ci il İrəvanda baş verən milli ixtilaf üzündən ailə Tiflisə, sonra isə Gəncəyə köçməyə məcbur olur.

Balaca Əhməd anası Səkinə xanımla böyük qardaşı Mir Bağırın himayəsində qalır. O vaxtlar Mir Bağır ailəni dolandıra bilən yeganə adam idi. O, Əhmədə imkanı daxilində yaxşı təhsil vermək istəyir və bu məqsədlə hətta onu bir fransız ailəsinə tapşırır ki, bir müddət onların evində yaşasın.

Ancaq 20-ci illərin qanlı-qadalı ab-havası, o dövrün əksər ailələri kimi, Əhməd Cəmilin də ailəsindən yan keçmir. NKVD-nin qara kölgəsi onların da üstünə düşür: böyük qardaşı Mir Bağır qayınatası ilə qısa müddətə Türkiyəyə gedir. Qayıdandan sonra Türkiyəyə getdikləri üçün onları həbs edib il yarım saxlayırlar. Həbsxana şəraitinə tab gətirməyən Mir Bağır xəstələnir. Azad ediləndən sonra xəstəlikdən vəfat edir. Onun ölümündən sonra dul qalmış qadını iki uşağını da - Hüseyni (7 yaşında) və Fəridəni (8 yaşında) götürüb İstanbula, atasının yanına gedir.

Qardaşının ölümü, bunun ardınca da yaxın adamlarının xaricə köçməsindən sonra Əhməd anası Səkinə ilə tək qalır. İbtidai və orta təhsilini Gəncədə alır. 1928-ci ildə “Qızıl Gəncə” qəzetində şairin “Gözəl Qafqaz” adlı ilk şeiri nəşr olunur. Əldə etdiyi savadla kifayətlənməyib, 1930-cu ildə Ali Pedaqoji İnstituta daxil olub, 3 il sonra oranı bitirir.

Üç il Şəmkir rayonunun Zəyəm kəndində müəllim işləyir. 1939-cu ildə pedaqoji institutda müəllim işləyir. Həmin ildə Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının üzvü seçilir. Bir il sonra Bakıya köçür. Əhməd Cəmil 1944-cü ildə Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının məsul katibi seçilir. Qısa müddət səhhəti ilə əlaqədar işləməsə də, 1948-ci ildə yenidən həmin vəzifəyə qayıdır. Xatırladaq ki, bu illərdə Yazıçılar İttifaqına xalq şairi Səməd Vurğun başçılıq edirdi.

Səməd Vurğun Əhməd Cəmil yaradıcılığına həsr etdiyi “Şairin eşqi” məqaləsində yazırdı: “Mən şair Əhməd Cəmilin çaldığı şeir rübabını dinləyirəm. Bu rübabın tellərindən qopan zərif və mənalı nəğmələr nə qədər dadlı və təbiidir. Bunlar saf dağ çeşmələri kimi şırıl-şırıl axır, ilk baharın gülləri kimi ətir saçır”.

Müharibə mövzusu Əhməd Cəmil yaradıcılığında mühüm yer tutur. O, özünün bir çox gözəl əsərlərini məhz həmin mövzuda yazmışdı. O, ilk azərbaycanlı Sovet İttifaqı Qəhrəmanı İsrafil Məmmədova “Qəhrəman qardaşıma” adlı şeir yazır. Bundan sonra “Çağırış”, “Süngü yarası”, “Qaçqınlar”, “Əsgər qardaşıma”, “Nişan üzüyü”, “Payızın son ayıdır”, “Medal”, “Məni yada salırmı?”, “Can nənə, bir nağıl de” şeirlərini də yazıb bitirir.

Əhməd Cəmil yaradıcılığından söhbət açan tədqiqatçılar həmişə bir ifadə işlədirlər: “Əgər o, heç bir şey yazmasaydı, təkcə “Can nənə, bir nağıl de” əsəri ilə Azərbaycan ədəbiyyatında yaşamaq hüququ qazanardı.

Şair Hüqonun, Xaqaninin, Sədinin, Heyran xanımın, Nekrasovun, Frankonun, Tvardovskinin, Brovkanın, K.Simonovun əsərlərini Azərbaycan dilinə tərcümə edib. İohan Volfqanq Hötenin “Faust əsərini yarıya qədər tərcümə etsə də səhhəti yaxşı olmadığı üçün başa çatdıra bilmirdi. Hamı əlini üzmüşdü: dostları da, qohumları da, şairin özü də günlərini sayırdı. Yalnız iki nəfər onun sağalacağına inanırdı - həkimi professor Emin Əfəndiyev və vəfalı ömür-gün yoldaşı Şərqiyyə xanım. Gələcək göstərdi ki, onlar fikirlərində yanılmadı. Əhməd Cəmil infarktlarla mübarizə apara-apara “Faust”u tərcümə edirdi.

Şərqiyyə xanım xatirələrində deyir:

“Oğlum Eldar iki aylıq idi. Əhməd Cəmil birinci infarktı keçirdi. On il sonra o, ikinci infarktı keçirdi. 1965-ci ilin martında Azərbaycan Yazıçılar İttifaqında gərgin keçən iclas zamanı xalq yazıçısı Mehdi Hüseyn onun qolunun üstünə yıxılır. Əhməd ona dərman vermək istəyir. Görür ki, artıq iş-işdən keçib. Evə gələndə rəngi ağappaq idi. Yuyunmağa getdi, baxdım çox ləngidi. Yaxınlaşanda gördüm ki, ağlayır”. “Əhməd nə olub” - deyə soruşduqda yalnız bir kəlmə - Mehdini də belə itirdik - dedi. Bir neçə gün sonra o, ikinci infarktı çox ağır vəziyyətdə keçirdi. Həkimlər ona qəti tərpənməməyi məsləhət gördü. Yeddi ay arxası üstə qaldı. Bir gün mənə dedi ki, “Faust”u gətir görüm işləyə bilərəmmi? Dedim ki, sənə yazmaq, oxumaq, tərpənmək, hətta televizora baxmaq belə olmaz, həkim məsləhət görmür. O, inad etdi. Mən “Faust”u gətirdim. O, həmin gün sevincək halda dedi: Mən “Faust”dan bir neçə sətir tərcümə etdim”.

Lakin, sonrakı günlərdə yuxarılardan sifariş gəlir ki, tərcümə dayandırılsın, çünki başqa bir adam “Faust”u sətri tərcümə edib. Şairin həyat yoldaşı bu haqda ona nə isə deməyə çəkinir, bilir ki, bu tərcümə onun ömrünü uzadır, yaşamağa həvəsləndirir. Ona görə ona tərcümə ilə bağlı məsələni ayrı cür danışır, həqiqəti yoldaşından gizləyir. Tərcümənin saxlanılması onun məhvinə səbəb ola bilərdi. Tərcümə başa çatandan sonra onu nəşriyyata aparan Əməd Cəmil az keçmir pərt vəziyyətdə evinə gəlir, tərcüməni döşəmənin üzərinə tullayır. Şairin xanımı vəziyyəti bildiyindən vərəqləri döşəmədən yığıb gizlədir. Bir müddət keçəndən sonra müxtəlif adamların köməyi ilə “Faust” çap olunur.

Əhməd Cəmil toylarının 20 illiyi münasibəti ilə bahalı hədiyyə almağı söz verən şairin xanımı ondan hədiyyə yox məhz “Faust”un yeni cildini istəyir. Əhməd Cəmil həmin nüsxələrdən birini götürüb ön səhifəsinə bu sözləri yazır. “Dünyanın ən saf ürəkli, qayğıkeş, fədakar qadını — Sevilimin, Eldarımın anası — şirin və acı günlərimin yaxın sirdaşı, həyat yoldaşım Şərqiyyə İsa qızı Cəmilzadəyə.

İkinci infartkdan sonra həkim ona siqaret çəkməyi və içki içməyi qadağan edir. Buna əməl edən şair Əhməd Cəmil sonralar deyirdi ki, kitabın nəşri mənim ömrümü uzatdı.

Doğrudan da, “Faust” üç dəfə infarkt keçirmiş Əhməd Cəmilin ömrünü 7 il uzadır. Əhməd Cəmil 1977-ci il sentyabrın 24-də vəfat edir. 1980-ci ildə oğlu Eldarın toplayıb tərtib etdiyi “Vaxtında gəlmişik bu dünyaya biz” kitabına görə şair (ölümündən sonra) Respublika Dövlət mükafatına layiq görülür. (kulis.az)

loading...
Qış turizmindən süfrə suyunadək... - Həmin rayonlara ildə 5 milyard xərclənsə...
"Səhv yoldadılar, yeni qurulacaq səhiyyədə o insanların bizim aramızda yeri yoxdur..."
Co Bayden: “Əcnəbi liderlərə səslənirəm, Amerika qayıdır, biz oyuna qayıdırıq”
Ermənistan ordusunun nə üçün əlavə vaxt istədiyi ortaya çıxdı...+ VİDEO
Müdafiə Nazirliyi Kəlbəcərə və İstisu sanatoroyasına gedən yolun görüntülərini yaydı - VİDEO
Aqro İnvest və İstehsalat MMC
N.Tusi adına Klinika

Siyasət
“Onsuz da erməni xalqı Paşinyanı heç vaxt bağışlamayacaq...”
Cəmiyyət
“Zəng vurub dedi ki, qızımı sənə tapşırıram, ona dayaq olarsan” - Şəhid müəllimin qardaşı
Gündəm
"Pul qazanmaq xatirinə Müzəffər Ordumuzu bu qədər aşağılamaq olmaz!..”-FOTO
Hadisə
Əlində silah Azərbaycanı təhdid edən erməni rahib İrəvana qaçdı...
Cəmiyyət
“İlk işim evimizə getmək, atamın, nənəmin, babamın, bacımın qəbirlərini ziyarət etmək olacaq”

Yazar
İlham İsmayıl
Düşmən dirçəlmək istəyir, düşməni dirçəldən var...
Dr. Rəşad Mahmudov
Qafqaz ermənilərinə bir neçə söz...
Həftənin ən çox oxunanları
“Öncə Şuşanın qala divarlarına 6 azərbaycanlı snayper dırmaşıb və...” - Rusiya mediası 
"Nə sülhməramlı qüvvələrin mandatı var, nə müşahidəçilərin, Ağdərə-Kəlbəcər yolu isə..."
"Armenian Report"dan iddia: “Paşinyanın anası onu türkdən dünyaya gətirib..?”
"Onların gəlişi sanki ölüm mələyinin gəlişi kimiydi, gecələr ova çıxmış ac canavara bənzədirdik biz onları"
Ermənistan Xankəndinin bərpası üçün 200 min dollar ayırdı – HƏYASIZLIQ...
“Bu son deyil, biz geri dönəcəyik”  - Laçının Zabux kəndindəki  silahlı erməni arvad-VİDEO
"Zibil Nikolun imzaladığı sənədə əsasən Laçın dəhliz kimi qalmalıdır, əgər onu da versələr..."
“Sülhməramlılar Azərbaycan hərbçilərinin harasa girişini qadağan edə bilməz”- Rus ekspert
Elxan Mehdiyevdən həyəcan siqnalı: "İndi Laçın, növbəti zəng Hadrut üçün olacaqmı?.."
Üzeyir bəyin, Səməd Vurğunun, Əliağa Vahidin sevdiyi qadın... - MARAQLI FAKTLAR
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
e-mail: moderator_az@mail.ru
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247