Xəbər lenti
25/11/2020 [00:19]:
Azərbaycan hərbçisinin əsirlikdə yeni videosu yayıldı - VİDEO
25/11/2020 [00:16]:
Hər kəsin narahat olduğu əsgər sağ tapıldı - VİDEO
25/11/2020 [00:08]:
Düşmən dirçəlmək istəyir, düşməni dirçəldən var...
24/11/2020 [23:36]:
Monte Melkonyana doğum günü "hədiyyə"si - Kəlbəcərin qurtuluşuna dəqiqələr qaldı...
24/11/2020 [23:23]:
Ərdoğanla Putin Qarabağla bağlı müzakirə aparıblar
24/11/2020 [23:02]:
“Brent” markalı neftin qiyməti 47 dolları keçdi
24/11/2020 [22:58]:
Azərbaycan ordusu Kəlbəcərə yola düşüb - VİDEO
24/11/2020 [22:49]:
Adı kimi Vüqarlı...
24/11/2020 [22:13]:
Kəlbəcəri tərk edən ermənilər hərbi hissələri partladır - VİDEO
24/11/2020 [21:49]:
“Qalatasaray” şəhidimizin səs yazısını paylaşdı - VİDEO
24/11/2020 [21:47]:
Prezident İlham Əliyev Vladimir Putinlə 10 noyabr Bəyanatını müzakirə etdi
24/11/2020 [21:45]:
Doğduğu körpəsini tualetə atdı... DƏHŞƏT...- FOTO
24/11/2020 [21:37]:
"Vətən müharibəsində iştirak edən şəxslərə Qarabağda pulsuz ev verilsin"
24/11/2020 [21:23]:
Korpus komandiri şəhid polkovnikin övladına dövlət bayrağını təqdim etdi - FOTO
24/11/2020 [21:04]:
“Mən əziz Şuşaya, doğma Malıbəyliyə  Xankəndindən keçib getmək istəyirəm...”
24/11/2020 [20:49]:
Co Bayden seçkilərin bitdiyini elan etdi
24/11/2020 [20:48]:
“Viki”çilərdən Ağdamla bağlı təqdirəlayiq addım...
24/11/2020 [20:48]:
ISESCO-nun Baş direktoru Prezident İlham Əliyevi Qələbə münasibətilə təbrik edib
24/11/2020 [20:40]:
Səhraya basdıırlan metal lövhə həyəcan yaratdı - FOTO
24/11/2020 [20:39]:
Gələn il də ölkəmizdə işçi qüvvəsinə olan əsas tələbat yerli əmək ehtiyatları hesabına ödəniləcək
24/11/2020 [20:17]:
ABŞ-dan Rusiyaya SANKSİYA
24/11/2020 [20:13]:
Doğuş üçün xəstəxanaya gedən qadın qayıtdığı zaman dəhşətli mənzərə ilə qarşılaşdı
24/11/2020 [19:44]:
Əfqanıstanda baş vermiş partlayışlarda 14 nəfər ölüb, 45 nəfər yaralanıb
24/11/2020 [19:40]:
Ermənistanda ordudan buraxılan könüllülər silahı təhvil vermirlər
24/11/2020 [19:30]:
"Ali Baş Komandan və xanımı isti nəfəsi ilə Ağdamın qanayan yarasına sığal çəkdi..."
24/11/2020 [19:05]:
"Sağ əlini başıma çək, ŞƏHİDİM..." - Qənirə Paşayeva
24/11/2020 [19:02]:
Prezident İlham Əliyev Vergi Məcəlləsinə edilən dəyişiklikləri təsdiq edib
24/11/2020 [18:59]:
Pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olması qadağan edilən şəxsləri işə götürənlər cərimələnəcək
24/11/2020 [18:57]:
Lavrov: Rusiya BQXK-nın Qarabağdakı işinə 2 milyon avro yardım təklifini dəstəkləyib
24/11/2020 [18:56]:
Vladimir Putin İlham Əliyevlə Dağlıq Qarabağdakı sülhməramlıların fəaliyyətini müzakirə edib
24/11/2020 [18:54]:
İlham Əliyev fərman imzaladı
24/11/2020 [18:51]:
Ağdam - Qarabağımızın Ağ-damı, bəy otağı!
24/11/2020 [18:50]:
İnsultdan əziyyət çəkən aktyor dünyasını dəyişdi
24/11/2020 [18:48]:
Çingiz Qənizadə keçmiş deputatla bağlı söhbətlərə aydınlıq gətirdi
24/11/2020 [18:44]:
Sabahdan Zod-Kəlbəcər yolu bağlanacaq - Ermənistan KİV
24/11/2020 [18:42]:
Bura Çernobıl deyil! Bura Qarabağdır! - VİDEO
24/11/2020 [18:39]:
COVID-19 zamanı ağciyərləri qoruya biləcək məhsul açıqlanıb
24/11/2020 [18:38]:
Neapolun bələdiyyələri Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzünü pisləyib
24/11/2020 [18:37]:
Ermənilərin atəşi nəticəsində Bərdədə ziyan dəymiş ev və obyektlərə baxış və akt tərtib olunması prosesi bu həftə yekunlaşacaq
24/11/2020 [18:21]:
Koreyanın beynəlxalq agentliyi Azərbaycana 2 milyon dollar qrant ayırıb
24/11/2020 [18:12]:
Şuşa şəhərinin havadan görüntüsü- VİDEO
24/11/2020 [18:09]:
Ermənilərin Gəncəyə raket zərbələri nəticəsində ziyan dəymiş 1300-dək evə, mənzilə və qeyri-yaşayış obyektinə baxış keçirilib
24/11/2020 [18:06]:
Rusiyada 6 uşağı girov götürən şəxs təslim olub - YENİLƏNİB
24/11/2020 [17:55]:
Məhkəmə Vilyam Hacıyevi ev dustaqlığına buraxmayıb
24/11/2020 [17:43]:
“İndi bütün dünyada ən mübariz, qəhrəman xalq kimi ucaldıq...”
24/11/2020 [17:39]:
Azərbaycanda son sutkada 3646 nəfər COVID-19-a yoluxub, 1259 nəfər sağalıb, 34 nəfər vəfat edib
24/11/2020 [17:38]:
Netanyahu və Əbu Dabinin vəliəhdi Nobel Sülh Mükafatına namizəd kimi irəli sürülüb
24/11/2020 [17:32]:
Oklahoma Dövlət Universiteti ilə ADAU arasında təhsil sahəsində strateji tərəfdaşlıq sazişi imzalanıb
24/11/2020 [17:19]:
Ermənistan müdafiə nazirinin daha bir müavini istefa verib
24/11/2020 [17:17]:
Bülənt Arınç istefa verdi
24/11/2020 [17:09]:
“Onların çəkildiyi filmlər Azərbaycanda qadağan olunsun” – Əməkdar artist
24/11/2020 [17:05]:
"Qarabağda yaradılacaq müşahidə postları arasında patrul xidməti aparılacaq"
24/11/2020 [17:03]:
“Kurtlar Vadisi”nin məşhur aktyoru vəfat edib
24/11/2020 [16:59]:
Toy karvanında atəş açmağa görə yoxsul ailələr üçün cərimə ödəniləcək...
24/11/2020 [16:46]:
İşğaldan azad olunmuş Abdal və Gülablı kəndlərinin videogörüntüləri - VİDEO
24/11/2020 [16:41]:
Yolumuz uzundu, müqəddəsdi...
24/11/2020 [16:36]:
Bərdə-Ağdam dəmir yolu xəttinin tikintisinə 5 mln manat ayrıldı - Sərəncam
24/11/2020 [16:35]:
Sankt-Peterburqda kişi altı uşağı girov götürüb
24/11/2020 [16:33]:
İşğaldan azad edilmiş ərazilərlə bağlı Əlaqələndirmə Qərargahı yaradılıb
24/11/2020 [16:31]:
Xəzərdə zəlzələ olub
24/11/2020 [16:10]:
Qaxda karantin rejimi ilə əlaqədar reydlər davam etdirilir
24/11/2020 [16:05]:
Xankəndi, Xocavənd, Ağdərə və Xocalıda idarəetmə mexanizmi nə zaman qurulacaq...?
24/11/2020 [16:03]:
Ermənilərin “İsgəndər" biabırçılığı: Atdıqları raket hədəfdən 6 kilometr yayınıbmış
24/11/2020 [15:55]:
“Qarabağda vəziyyət stabilləşib” - Putin
24/11/2020 [15:53]:
Lavrov və Zərif Qarabağdakı vəziyyəti telefonla müzakirə etdilər
24/11/2020 [15:32]:
“Yenə müharibə olacaq” – Erməni komandir + VİDEO
24/11/2020 [15:28]:
Rus qadınla gizlin evləndi, anasının ölümünə səbəb oldu, otel otağında huşsuz tapıldı...
24/11/2020 [15:27]:
Erməni terrorçularını aparan helikopter 8 uşağı necə öldürmüşdü... - TARİX
24/11/2020 [15:20]:
“Paşinyan Qarabağı təslim etmək üçü baş nazir təyin edilib”
24/11/2020 [15:18]:
Əhmədbəyli-Füzuli-Şuşa avtomobil yolunun tikintisi layihəsi icra olunur
24/11/2020 [15:16]:
Ermənistanın iqtisadiyyat naziri istefa verdi
24/11/2020 [15:15]:
Azərbaycanda “hamilə kişi” qalmaqalı ilə bağlı TƏBİB-dən AÇIQLAMA
24/11/2020 [14:45]:
Qənirə Paşayeva Türkiyədən gəlmiş həkimlərlə görüşüb...
24/11/2020 [14:44]:
Ermənilər Kəlbəcərin girişindəki lövhəni sökür - FOTO
24/11/2020 [14:41]:
Ermənilər ordumuzdan kömək istədi - VİDEO
24/11/2020 [14:34]:
Zahid Oruc: ""Azərbaycana xidmətə görə İlham Əliyev” ordeni variantına baxıla bilərdi"
24/11/2020 [14:32]:
Böyük Britaniya şirkəti Azərbaycanda qızıl hasilatı üzrə proqnozunu artırıb
24/11/2020 [14:29]:
Bakı açardır, gecikməməliyik - ABŞ generalından çağırış
24/11/2020 [14:25]:
Azərbaycanda erməni terrorçu barədə qiyabi həbs qətimkan tədbiri seçildi
24/11/2020 [14:20]:
Gürcü ziyalılarının iştirakı ilə Kamal Abdullanın 70 illik yubileyinə həsr olunan dəyirmi masa keçirilib
Bütün arxiv bir sırada
21/10/2020 [17:12] - Maraqlı - ( 4036 dəfə baxılıb)

Həbsə atdılar, başını dibdən qırxdılar, dəlixanaya salıb Müşfiqi unutdurdular...



Bu gün Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsi, repressiya qurbanı, nakam şair Mikayıl Müşfiqin həyat yoldaşı Dilbər Axundzadənin anım günüdür. 

Moderator.az kulis.az-a istinadən maraqlı faktları təqdim edir.

Dilbər Hacı qızı Axundzadə 29 may 1914-cü ildə Gəncə şəhərində anadan olub. O, körpə olanda valideynləri ayrılır. Dilbər atası ilə qalır. Atası ikinci dəfə ailə qurur. Əmisi tərcüməçi-dilçi alim İdris Axundzadə Hüseyn Cavid və Əhməd Cavadla yaxın dost imiş. Bir dəfə İdris Axundzadə Gəncəyə qardaşıgilə gedəndə görür ki, qardaşıqızı üçün ata evində ögey anası ilə çox çətindir. İdris Axundzadə çox düşünmədən onu özü ilə Bakıya gətirir. 5 yaşından sonra əmisi, tanınmış alim və repressiya qurbanı İdris Axundzadənin himayəsində Bakıda yaşayır.

Dilbərin əmisinin arvadı Fəramüş Mikayıl Müşfiqlə tələbə yoldaşı idi. Fəramüş institutu bitirmələri münasibətilə APİ-də təşkil olunan buraxılış gecəsinə bacısı Həcəri və qaynı qızı Dilbəri də aparır. Dilbər ilk dəfə orada Mikayıl Müşfiqi görür. Onlar ikinci dəfə "Kommunist" küçəsində rastlaşırlar, aralarında qısa dialoq keçir. Növbəti dəfə isə Dilbərin rəfiqələrindən olan Pirayə Müşfiqdən ona məktub gətirir. Müşfiq məktubda Dilbərin hörüklərinə şeir yazaraq sevgisini etiraf edir.

Dilbər xanım Əli Nəzminin qızı Pirayə xanımla bir oxuyurdu, yolda Müşfiq onu görür, xəbər alır. Pirayə xanım da deyir ki, elə indi Dilbərin yanındaydım, oradan gəlirəm. Soruşur Dilbər neyləyirdi? Pirayə xanım da deyir ki, yatmağa hazırlaşırdı. Müşfiq qayıdır ki, səndən bir xahişim var, get onlara bax gör, onun hörükləri yorğanın altındadırsa, onları çıxarıb yorğanın üstünə qoy.

1932-ci ilin aprelində onlar nişanlanırlar. Nişanda Hüseyn Cavid həyat yoldaşı Müşgünaz xanım, Əhməd Cavadın həyat yoldaşı Şükriyyə xanım, Səməd Vurğun, Rəsul Rza, Məmməd Rahim, həmçinin məşhur müğənni Bülbül də iştirak edir. 1933-cü ilin iyunun 20-də isə onlar ailə həyatı qururlar. Onların Yalçın adlı övladları doğulur. Lakin, o, xəstəlikdən dünyasını dəyişir.

Müşfiq məşhur tarzən Qurban Primovla dost idi. Tarın qadağan edilməsi onun üçün bir faciə idi. Çünki Müşfiqin özü də tarı çox sevirdi. Yaxşı ifa etməyi bacarmasa da, Dilbər xanım da tar çalmağı bacarırdı. Qurban Primov "Yetim segah"ı ifa edir, Müşfiq isə bu ifada məşhur "Oxu tar" şeirini yazır...

1937-ci il repressiyaları Azərbaycan ədəbiyyatının, mədəniyyətinin görkəmli siması Mikayıl Müşfiqdən də yan keçmir. Müşfiq iyunun 4-də evində həbs edilir. Dilbəri Müşfiqdən sonra, 1937-ci ilin noyabrında həbs edirlər. Qadınlar saxlanılan ümumi kamerada saxlanılır.

Bəzi versiyalara görə, Dilbər Axundzadə gözəl qadın olduğuna görə, onu əldə etmək üçün Müşfiqi aradan götürmək istəyiblər. Burada hətta Mircəfər Bağırovun da adı hallandırılır. Digər versiyaya görə, Müşfiqin gənc yaşında ikən ölkədə tanınması, ard-arda uğur qazanması onun həmkarları tərəfindən qısqanılmasına və satılmasına səbəb olur.

Ona orada olmazın işgəncələr verilir. Onunla eyni kamerada dustaq həyatı yaşayan qadınlardan biri öz xatirələrində yazır: “Bütün gecə gözümü yummadım. Dilbər özündə deyil. Onu xəstəxanaya, düz bizim üstümüzdəki bir nəfərlik palataya apardılar. Dünən ona iynə vurdular və sakitləşdirdilər. O, axşama kimi yatdı. Gecə hər şey yenidən başladı. Səhərə kimi kamerada ayaq döydü, nə isə deyirdi, isterika içində çırpınırdı. Sözlərini tam anlamaq olmurdu. “Müşfiq gəlsin... Atamı çağırın... Atama deyin ki, məni buradan aparsın... Sevdiyim üçün ölərəm... Burada hamı hesab edir ki, mən dəli olmuşam... Ay Allah, onlar deyir ki, sən yoxsan, mənə rəhm et...” O, nəvazişlə Müşfiqlə danışırdı, sanki o kamerada idi. Sonra yenə qışqırır və yenə də isterikaya düşürdü.

Mühacir Lətif Elsevərin “Ağrılı bir qarşılaşma” adlı yazısında yazır. Bir gün universitetdən çıxıb dərin bir kədərin verdiyi dalğınıqlıqla yol gedirdim. Küçədəkilərin ani bir həyəcanı ilə daxili aləmimdən ayrıldım. Baxdım. Faciəli bir mənzərə ilə qarşı-qarşıya idim. Pəjmürdə geyimli bir qadın önümdə dayanmışdı. Saçları “maşinka” ilə dibdən kəsilmişdi. Paltarları bədəninin bir çox yerlərini göstərəcək qədər yırtıq və köhnə idi. Bənizi solmuş, gözləri hədəqəsindən çıxmış kimi idi. Nə edəcəyini, hara gedəcəyini bilmir, vurnuxub dururdu. Qadını tanımışdım. O, gözəlliyi və zəkası ilə bir zamanlar Bakıya ün salan Dilbər xanım idi... Bir neçə ay öncə NKVD cəlladlarının gecə evindən apardığı şair Müşfiqin xanımı Dilbər! Onun da əri ilə birgə həbs edildiyini, edilən işgəncə və təhdidlərə təhəmmül edə bilməyərək ağlını itirdiyini eşitmişdim. Qarşımda ağlını itirmiş Dilbər durmuşdu.

Dilbər xanım, həkimin dediyinə görə, bir çox xəstəliklərə düçar oldu: infarkt, böyrək, sinirlər, şəkərli diabet... Anlayanda ki, ondan heç nə əldə edə bilməyəcəklər, o isə işgəncələrdən aşkar surətdə özündə deyil, onu həbsxana xəstəxanasından psixiatrik xəstəxanaya köçürdülər. Lakin orada qalmaması üçün onu tanıyan həkimlər guya sağlam olması barədə arayış verirlər. Getdikcə qarabasmalar görən Dilbər xanımın vəziyyəti daha da çətinləşir. Buna görə də 7 mart 1939-cu ildə Respublika prokurorluğunun xüsusi işlər şöbəsi D.Axundzadənin həbsdən azad olunması üçün təqdimat yazır. 10 mart 1939-cu ildə NKVD-nin rəis müavini Kərimovun imzaladığı qərara əsasən D. Axundzadə həbsdən azad edilir və istintaq işi arxivə verilir...

O, Gəncəyə, anasının yanına gedir və uzun müddət orada müalicə olunur. İlk vaxtlar o heç nə danışmır, heç nə anlamır, nə özünün, nə də Müşfiqin kim olduğunu bilmir... Həkimlər ona yeni həyata başlamağı, ailə qurmağı məsləhət gördülər.

Sağalandan sonra Dilbər Axundzadə ailə həyatı qurur. Onun bir qız övladı doğulur. Qızının bir yaşı olanda həyat yoldaşı dünyasını dəyişir.

Dilbəri ən çox istəyənlərdən biri Mikayıl Müşfiqin bacısı Balacaxanım idi. Ağır xəstəlikdən sonra son nəfəsində o, can verə bilmir, Müşfiqin şəklini qucaqlayır. Nəhayət qərara gəlirlər ki, Dilbəri onun yanına aparsınlar. Gecə gəlib Dilbər xanımı aparırlar, Balacaxanım onu görən kimi rahatlanıb gözlərini yumur.

Bakıda yaşamağa başlayan Dilbər şairəliklə məşğul olmuş, Mikayıl Müşfiqə həsr olunan kitab yazmışdır. Həyatının son dövründə əsəb pozğunluğu, şəkər və ürək problemləri yaşayırdı. 1990-cı ildə Bakı şəhərində vəfat edib.

loading...
Doğduğu körpəsini tualetə atdı... DƏHŞƏT...- FOTO
Korpus komandiri şəhid polkovnikin övladına dövlət bayrağını təqdim etdi - FOTO
Səhraya basdıırlan metal lövhə həyəcan yaratdı - FOTO
İnsultdan əziyyət çəkən aktyor dünyasını dəyişdi
Zahid Oruc: ""Azərbaycana xidmətə görə İlham Əliyev” ordeni variantına baxıla bilərdi"
Aqro İnvest və İstehsalat MMC
N.Tusi adına Klinika

Cəmiyyət
Sabahdan Zod-Kəlbəcər yolu bağlanacaq - Ermənistan KİV
Cəmiyyət
Toy karvanında atəş açmağa görə yoxsul ailələr üçün cərimə ödəniləcək...
Gündəm
Ermənilər küçə itlərini də tutub aparır...- Kəlbəcərdən son görüntülər- VİDEO
Cəmiyyət
“Onda “Qarabağ” universiteti açmaq istəyirdim, amma ara qarışdı, hakimiyyət dəyişdi”
Cəmiyyət
"Söz vermişəm ki, gedim o doğma yurdumuzda azan verək, torpağımızı öpək..."

Yazar
İlham İsmayıl
Putinin müsahibəsi: Marağımıza uyğun və zərərli olan nədir?
Elşad Paşasoy
Fransa məhz özü bacısı Ermənistanı fahişəliyə sürükləmişdi ki...
Sultan Laçın
Azərbaycandakı Rusiya sülhməramlılarına(?) rəsmən  xatırladılmalı olan bəzi məqamlar...
Həftənin ən çox oxunanları
Şuşa meşəsində şok hadisə: 6 gün yaralı vəziyyətdə gizlənən erməni polisi tapıldı
4 saat yaralı vəziyyətdə mühasirədə qalan əsgərin vəsiyyəti tapıldı
"İlham Əliyev həyasız elit BBC jurnalisti ilə ona görə belə asan və sərbəst danışır ki..."
Ermənilər Kəlbəcər yolu ilə həm çıxır, həm də qayıdırlar?..- “Artıq 8 min nəfər qayıdıb” 
"İran həm sinifdə qaldı, həm də Qarabağ müharibəsində əsas itirənlərdən biri oldu..."
“O əsgəri dünyaya tanıtmaq üçün planlar qurmuşdum, amma eşitdim ki, şəhid olub...”
“Sədamın Şuşadan, Ağdamdan gələcəyi günü səbrsizliklə gözləyirdim, amma olmadı...”
Terrorçu Araik Azərbaycanın Xocavənd şəhərini gəzib "bərpa"dan danışdı...-FOTO
"Məgər Kəlbəcərin statusunu ermənilər müəyyən edir, bəs üçtərəfli bəyanat harda qaldı?"
Tərtər rayonunun Ağdərə şəhərində işğalçı erməni hərbçiləri qalıb?..-FOTO 
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
e-mail: moderator_az@mail.ru
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247