Xəbər lenti
21/01/2021 [21:44]:
Qənirə Paşayeva Vətən Müharibəsinin bir qrup qazisi ilə görüşüb, onların qayğıları ilə maraqlanıb
21/01/2021 [21:39]:
Daxili Qoşunların şəhid baş çavuşunun ilk övladı dünyaya gəlib
21/01/2021 [21:39]:
Azərbaycan əsgəri minaya düşərək şəhid olub - FOTO
21/01/2021 [21:08]:
Səməd Seyidov: "AŞPA sessiyasına ilk dəfə ərazi bütövlüyünü bərpa etmiş ölkə kimi gedirik"
21/01/2021 [21:04]:
Türkiyəli nazir: “Ölkəmiz müdafiə sənayesində nəhənglər liqasına çıxacaq”
21/01/2021 [21:02]:
“Caliber”: Zombi general Manvel Qriqoryan qəbirdən “çıxdı” - VİDEO
21/01/2021 [20:27]:
AVCİYA Quba qalası ilə bağlı nazirə müraciət ünvanladı
21/01/2021 [20:14]:
Kirayədə yaşayan prokurorluq işçilərinə ailə üzvlərinə görə də pul kompensasiyası ödəniləcək
21/01/2021 [20:13]:
Qənirə Paşayeva şəhid baş leytenant Orxan Emnalıyevin ailəsi ilə görüşüb
21/01/2021 [20:12]:
“Neftçi” və “Qarabağ” səfərdə qələbə qazanıb
21/01/2021 [19:50]:
“Co Baydenlə təsadüfən qatarda rastlaşdım - uzun-uzun söhbət etdik...”
21/01/2021 [19:50]:
“Dərslərin başlaması Nazirlər Kabinetinin qərarından asılı olacaq...”
21/01/2021 [19:46]:
O doğulmamış atası Sibirə sürgün edildi, ömrünü mənfi rollara həsr etdi - Kinomuzun “Göygöz kosa”sı...
21/01/2021 [19:39]:
"Qızlar maşını, evi olan oğlana ərə getmək istəyir"
21/01/2021 [19:33]:
Əli Əsədov Türkiyəyə dəvət olundu
21/01/2021 [19:22]:
Ersin Tatardan 20 Yanvar mesajı: "İstiqlal uğruna canlarını verənlər bugünkü zəfərin təməlini atdılar"
21/01/2021 [19:22]:
"Şurnuxa getmək üçün gərək Azərbaycana keçəsən, sonra yenə...”
21/01/2021 [19:20]:
“Azİmport” MMC məlumat yaydı: “Biz söküntü işləri ilə məşğul olmuruq”
21/01/2021 [19:19]:
DİN əməliyyat keçirib, 14 kq nartkotik dövriyyədən çıxarılıb - FOTO-VİDEO
21/01/2021 [19:18]:
"Məmurlar prezidentin xəbərdarlığından ciddi nəticə çıxarmalıdırlar, əks halda..."
21/01/2021 [19:16]:
Bakı metrosunun nə zaman fəaliyyətə başlayacağı məlum oldu
21/01/2021 [19:15]:
Kəlbəcər rayonunun Kəndyeri kəndindən görüntülər - FOTO/VİDEO
21/01/2021 [18:57]:
Xankəndinin girişində Rusiya bayrağı və  erməni əskisi yan-yana…-FOTO
21/01/2021 [18:47]:
Bakı şəhər prokuroru tüfeyli həyat tərzi keçirən şəxslərin qeydiyyatı ilə bağlı rayon prokurorlarına tapşırıq verib
21/01/2021 [18:45]:
Naxçıvan MR Media İnkişaf Agentliyi yaradılıb
21/01/2021 [18:42]:
Bakıda cəzalandırılan prokurorluq əməkdaşlarının sayı açıqlanıb
21/01/2021 [18:32]:
Baydendən ilk tələb: "Əliyev və Ərdoğana qarşı sanksiya..." (VİDEO)
21/01/2021 [18:31]:
Daha üç ölkədən quş və quşçuluq məhsullarının idxalı məhdudlaşdırılıb
21/01/2021 [18:28]:
"ƏDV geri al" layihəsi çərçivəsində vətəndaşlara 33,4 mln. manat qaytarılıb
21/01/2021 [18:23]:
Bakı metrosunun ali təhsil müəssisələri ilə eyni vaxta açılması gözlənilir
21/01/2021 [18:18]:
“Paşinyanın Şuşa etirafı onun məğlubiyyətinin, bizim qələbəmizin nəticəsidir”
21/01/2021 [18:17]:
“Snayper başımdan vurdu, 53 gün komada qaldım, o vaxta qədər ailəm məni axtarıb”
21/01/2021 [18:17]:
Ohanyan Paşinyana cavab verdi: "Bunkerdə gizlənən ali qorxaq..."
21/01/2021 [18:16]:
Vətən müharibəsi qaziləri paralimpiyaçı olacaqlar
21/01/2021 [18:06]:
ADU-nun şəhid tələbəsi haqqında kitab çap olunub
21/01/2021 [18:03]:
Vilayət Eyvazov Daxili Qoşunların şəhid olan çavuşunun vida mərasiminə qatılıb
21/01/2021 [17:34]:
“Əminəm ki, bugünkü imzalanma mərasimi regional əməkdaşlığın inkişafı üçün çox müsbət səmərəyə malik olacaq”
21/01/2021 [17:31]:
"Ümid edirəm ki, o günü görmək bizə qismət olacaq"
21/01/2021 [17:28]:
İran XİN başçısının Azərbaycana səfərinin tarixi və proqramı açıqlanıb
21/01/2021 [17:26]:
Azərbaycanda koronavirusa 218 yeni yoluxma qeydə alınıb, 9 nəfər vəfat edib
21/01/2021 [17:25]:
Fatih Dönməz: “Türkiyə-Naxçıvan qaz xətti üzrə işlər tam sürətlə aparılır”
21/01/2021 [17:23]:
Makgregor Porye qarşıdurmasına "1xBet"dən "Risk etmədən mərc"
21/01/2021 [16:58]:
Abituriyentlərin nəzərinə: İmtahanlarda güzəştlər olacaq
21/01/2021 [16:44]:
Milli Məclisin Səhiyyə Komitəsinin iclası keçirilib
21/01/2021 [16:36]:
"Xəzər mehriban qonşuluq, əməkdaşlıq dənizidir" - İlham Əliyev
21/01/2021 [16:29]:
“Nar” Qarabağ müharibəsi veteranları üçün xüsusi güzəştlər təqdim edir
21/01/2021 [16:28]:
Qiymətləndirmədən keçən şagirdlərə iki dəfə qiymət yazılacaq
21/01/2021 [16:25]:
"Qiymətləndirmədən narazı qalan şagirdlərə ikinci şans veriləcək" - Şöbə müdiri
21/01/2021 [16:24]:
ABŞ-ın vitse-prezidenti rəsmi iqamətgahına köçə bilmədi
21/01/2021 [16:21]:
Füzulinin Dördçinar kəndindən görüntülər - VİDEO
21/01/2021 [16:20]:
2 858 şəhidin şəxsiyyəti tam müəyyən edilib - Hərbi Prokurorluq
21/01/2021 [16:17]:
Azərbaycan və Türkmənistan prezidentləri videokonfrans formatında görüşüb - YENİLƏNİB
21/01/2021 [16:14]:
Azərbaycanda daha 2 vaksinin sınaqları başlaya bilər
21/01/2021 [16:07]:
Evi icazəsiz tərk edən COVID-19 xəstələrinin sayı açıqlandı
21/01/2021 [16:06]:
Azərbaycanda iki hərbi prokurorluq işçisi işdən çıxarılıb - RƏSMİ
21/01/2021 [16:02]:
Qərbi Kaspi Universiteti Tarix müəllimlərinin Onlayn Forumunu keçirəcək
21/01/2021 [16:01]:
Qışda doğulmağım bəs edir mənə, məni öldürəndə yaz öldür, Allah...
21/01/2021 [15:57]:
"Bu layihə geniş ixracat imkanları açır"
21/01/2021 [15:44]:
Postlardan 2315 maşın geri qaytarıldı - 3 nəfər həbs olundu
21/01/2021 [15:41]:
Rövşən Rzayev Vətən Müharibəsi iştirakçısı olan işçilərilə görüşüb - FOTO - VİDEO
21/01/2021 [15:34]:
“Ağdərə yolunu kəsməyinizi, Kəlbəcərə 120 əvəzinə, 500 km getməyimizi də unutmamışıq”
21/01/2021 [15:28]:
Müğənnilərdən aparıcılara şok təkliflər: “Ölüm xəbərlərini yaymaq üçün...”
21/01/2021 [15:25]:
"İdarəetmədə çevikliyin və səmərəliliyin artırılması hədəflərə qısa zamanda çatmağı stimullaşdıracaq"
21/01/2021 [15:19]:
Bağdadda onlarla insanın öldüyü terrorun görüntüləri - ANBAAN VİDEO
21/01/2021 [15:16]:
Bu ölkə başçısı Navalnıya görə Putinə zəng etdi
21/01/2021 [15:13]:
Məktəblərin fevralın 1-də açılmasına hazırlıq görülür
21/01/2021 [14:56]:
28 illik hazırlıq və ermənilərə verilən 44 günlük dərs...
21/01/2021 [14:49]:
"Xaricdə səfərlərdə olanda Qarabağla bağlı suallara bilmirdik nə cavab verək..."
21/01/2021 [14:42]:
Azərbaycan və Türkmənistan arasında memorandum imzalandı
21/01/2021 [14:41]:
Azərbaycanın ticarətini artıran yeni dəmir yolu layihəsi reallaşacaqmı?
21/01/2021 [14:37]:
Zülfuqarovdan Laçın dəhlizi ilə bağlı Lavrova sual: "Ona xatırlatmaq yerinə düşərdi ki..."
21/01/2021 [14:30]:
Ermənilər ruslara müraciət etdi: Qarabağda 2320 sorğu...
21/01/2021 [14:27]:
26 yaşında general-mayor rütbəsi alan GÖZƏLÇƏ KİMDİR? - SİRLƏR AÇILIR - FOTOLAR
21/01/2021 [14:21]:
İşğaldan azad edilmiş ərazilərimizdə ekoloji çirklənmənin ölçülməsində dronlardan istifadə olunacaq
21/01/2021 [14:20]:
Üç Avropa ölkəsi 20 Yanvarı birlikdə andı - FOTOLAR
21/01/2021 [14:03]:
Bağdadda partlayış: 21 nəfər ölüb, 44 nəfər yaralanıb
21/01/2021 [13:37]:
Agentlik 150 mindən çox şəxsi aktiv məşğulluq tədbirlərinə cəlb edib
21/01/2021 [13:34]:
Qırğızıstan hökuməti istefaya getdi
21/01/2021 [13:33]:
“Türkiyənin ölkəmizə verdiyi dəstək bizi daha güclü edir”
21/01/2021 [13:32]:
“Ali təhsil haqqında” qanunun tələblərini pozanlar cəzalandırılacaq
Bütün arxiv bir sırada
26/11/2020 [15:24] - Araşdırma - ( 3394 dəfə baxılıb)

Ə.M.Topçubaşovun Fransanı inandırmaq cəhdləri... - Nəsiman Yaqublunun araşdırması



Fransa Senatının ermənipərəst mövqedə dayanması Azərbaycan xalqının hər bir vətəndaşında narazılıq doğurub.Dünyada demokrtaiyanın inkişafında xidmətləri olan, yaratdığı qanunlarla Avropanın inkişafına ciddi töhfələr verən Fransa indi bir dəstə erməninin girovuna çevrilərək tarixi nüfuzuna ləkə salır.Lakin tarixi faktlara diqqət yetirdikdə Fransanın belə “etibarsızlığının” şahidi ola bilərik.Bununla əlaqədar Azərbaycanın görkəmli dövlət xadimi Ə.M.Topçubaşovun Fransadakı fəaliyyətinin bəzi məqamlarını oxuculara təqdim edirəm.

Ə.M.Topçubaşovun və onun başçılıq etdiyi nümayəndə heyətinin Parisə buraxılmaması onlarda və Azərbaycan hökumətində narahatlıq yaradırdı. Ə.M.Topçubaşovun 1919-cu ilin 22 fevralında göndərdiyi teleqramda yazılırdı: “Konstantinopoldan Bakıya − İngilis Qərargahına teleqramma. Hökumətin sədrinə çatdırmağı xahiş edirəm ki, icazə verilmədiyindən hələ Parisə gedə bilməmişəm”.
Ə.M.Topçubaşovun Azərbaycan Nazirlər Sovetinin Sədri F.X.Xoyskiyə yazdığı 1919-cu il, 17 mart tarixli məktubundan məlum olur ki, Müttəfiq qüvvələrin təmsilçiləri Azərbaycan Nümayəndə Heyətinin Paris Sülh Konfransına getməsinə maneçilik yaradırlar. Fransa rəsmiləri ilə aparılan danışıqlar nəticəsində martın 29-da Azərbaycan Nümayəndə Heyətindən yalnız 2,yaxud 3 nəfərin Parisə getməsinə icazə verildiyi bildirilir.
Azərbaycan Nümayəndə Heyətinin Parisə − Sülh Konfransına getməsi ciddi problemə çevrilmişdi. İngilis nümayəndəliyi Ə.M.Topçubaşovun Londona getməsinə də icazə vermir, Fransa nümayəndəliyi isə yalnız fransızların müəyyən etdikləri 3 nəfərin Parisə getməyinə razılaşırdı.
Həmin dövrdə gözlənilmədən Azərbaycan Nümayəndə Heyətinin Parisə getməsi mümkün olur. ABŞ prezidenti Vudro Vilsonun rəsmi şəkildə Versal konfransında Qafqaz məsələsini qoymasını nəzərə alıb, nümayəndələrin Parisə getməsinə icazə verildi.
Azərbaycan Nümayəndə Heyəti Parisə gəldiyi ilk gündən gərgin fəaliyyətə başladı. İlk görülən işlərdən biri Ə.M.Topçubaşov, Ə.Ağayev və C.Hacıbəylinin birgə hazırladıqları “Qafqaz Azərbaycanı Respublikasının Paris Sülh Konfransına memorandumu” adlı sənədin fransız və ingilis dillərində nəşrə hazırlanması oldu. Azərbaycanın tanıdılması baxımından nümayəndə heyətinin hazırladığı “Qafqaz Azərbaycanı əhalisinin etnik və antropoloji tərkibi”, “Qafqaz Azərbaycanının iqtisadi və maliyyə vəziyyəti” adlı sənədlər də (sonradan kitabça kimi nəşr olundu) əhəmiyyətli rol oynadı.
1919-cu ilin may ayında Ə.M.Topçubaşovun başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti Polşa, Gürcüstan, Dağlılar Respublikası, Ermənistan və İran nümayəndə heyətləri ilə görüşmüşdülər (qısa müddətdə).
Eyni zamanda nümayəndə heyəti 12 informasiya bülleteni hazırlayıb nəşr etdi.
1919-cu ilin sonunda C.Hacıbəylinin fransız jurnalı olan “Revyu dyu Mond Myuzyulman”da “İlk müsəlman respublikası Azərbaycan” məqaləsi çap olundu. Bu məqalədə Azərbaycanın tarixi coğrafiyası və inkişafı işıqlandırılırdı.
Nümayəndə heyətinin nəşr etdiyi bülletenlərdə erməni işğalçılarının Naxçıvanda azərbaycanlıları sıxışdırması, Ermənistandakı müsəlman əhalinin vəziyyəti, general Denikinin Qafqaza doğru irəliləməsi (Bülleten №3) ilə bağlı yazılar çap edilib.
Bülletenin 7-ci sayında Britaniya siyasi xadimi S.Lidellin Bakıya səfəri və sonda Rusiya, eləcə də dünya mətbuatının Azərbaycanla bağlı məlumatların icmalı verilib.
Bülletenin 9-cu sayında 1919-cu ilin dekabrında Bakıda keçirilən Azərbaycan-İran konfransı haqqında məlumat və Azərbaycan Cümhuriyyətinin bir illik fəaliyyəti haqqında yazılar vardır.
Bülletenin 10-cu sayında Rusiyanın Xarici İşlər Komissarı Çiçerinin F.Xoyskiyə 1920-ci ilin yanvarın 2-də göndərdiyi nota haqqında məlumat, Parisdə Zaqafqaziya ilə bağlı keçirilən konfransın materialları, Azərbaycanın cənub-qərbində qaçqınların vəziyyəti ilə bağlı yazılar dərc olunub.
Bülletenin 11-ci sayında Azərbaycanın xarici ölkələr tərəfindən tanınması ilə bağlı materiallar, 12-ci sayda isə Qars hadisələri ilə bağlı məlumatlar, F.X.Xoyskinin Ermənistanın Xarici İşlər nazirinə notası, Çiçerinə isə üçüncü notası çap edilib.
Qeyd olunmalıdır ki, Azərbaycan nümayəndə heyətinin fransız dilində hazırladığı mətnlərin tərtibində və redaktəsində fransız şərqşünası Lyusen Byuvanın (1877-1942) böyük rolu olmuşdu.

1920-ci ilin aprelin 27-də Azərbaycan bolşeviklər tərəfindən işğal edildi. Həmin dövrdə − mayın əvvəlində Azərbaycan Nümayəndə Heyəti Sau-Remo konfransından Parisə yenicə qayıtmışdı. Mayın 3-də Ə.M.Topçubaşov fransız hökumətindən baş verən hadisələri öyrənmək üçün Azərbaycan hökumətinə teleqram göndərməyi xahiş etdi. O, yalnız mayın ikinci yarısında Tiflisdə olan Azərbaycan hökuməti rəhbərliyi ilə əlaqə saxlaya bildi.
1920-ci ilin iyunun 30-da Ə.M.Topçubaşov Londonda bolşevik ticarət nümayəndəsi L.Krasinlə sənəd imzalayan Antanta Ali Şurasının sədri Klemansoya nota göndərir.
İyulun 4-də Ə.M.Topçubaşov Belçikanın Spa şəhərində keçirilən Sülh konfransının sədri, İngiltərənin Baş Naziri Lloyd Corca xüsusi nota göndərdi. Həmin notada Azərbaycan xalqının bolşevizmdən xilas olması vacibliyini vurğulayırdı.
1920-ci ilin oktyabrın 8-də Ə.M.Topçubaşov Fransa Nazirlər Şurasının sədri və Xarici İşlər Naziri Klemansoya nota göndərir. O, bu notada əsas diqqəti Azərbaycanın zəngin təbiətinə, Xəzərin neftinə yönəldir və Parisin Azərbaycandakı müqavimət hərəkatına silahla kömək edəcəyi təqdirdə bu ölkənin Fransa üçün əhəmiyyətli bazar rolunu oynaya biləcəyini nəzərə çatdırır.
Ə.M.Topçubaşov göndərdiyi notalara əhəmiyyət verilmədiyini görüb, oktyabrın 9-da Fransa Xarici İşlər Nazirliyinin Baş katibi Filip Berteloya, ona Azərbaycanda yaranmış vəziyyəti izah etmək üçün şərait yaradılması xahişi ilə müraciət edir. Bu müraciət əsasında Bertelo özü yox, Xarici İşlər Nazirliyinin siyasi və iqtisadiyyat departamentinin direktor müavini Laroş onunla görüşür. Ə.M.Topçubaşov görüşdə Qafqaza xüsusi hərbi missiyanın göndərilməsini, Azərbaycanda silahlı üsyanın hazırlanmasında rol oynamağı və bunun müqabilində Fransaya Azərbaycanın neft müəssisələrinin müəyyən payının verilməsini vəd edir.
Oktyabrın 27-də Fransa Xarici İşlər Nazirliyində olan Ə.M.Topçubaşov Dağıstanda və Azərbaycandakı üsyançılara Parisdən silah göndərilməsi vacibliyini bildirir.
Sonradan Fransanın, eləcə də digər Avropa dövlətlərinin Sovet Rusiyasına (1922-ci ildən SSRİ-yə) olan münasibətində yumşalma hiss edilməyə başladı. Bu yumşalma mühacirlərin həm vəziyyətini, həm də mübarizəsini çətinləşdirirdi. Bunu Ə.M.Topçubaşovun yaxın dostlarına yazdığı məktublardan oxumaq mümkündür.
Ə.M.Topçubaşov Azərbaycanın bolşeviklər tərəfindən işğalı faktı ilə razılaşmayıb, mühacirətdə çətin mübarizə aparırdı. O, ilk öncə azərbaycanlı mühacirlərin birliyinə çalışır, Qafqaz xalqlarının birgə fəaliyyətini istiqamətləndirən qurumların, təşkilatların formalaşmasında önəmli rol oynayırdı.
Ə.M.Topçubaşov 1920-ci ilin 15 iyulunda Belçikanın Spa şəhərindən C.Hacıbəyliyə yazdığı məktubda nota verdiklərini, İtaliyanın, Belçikanın, Polşanın Xarici İşlər Nazirləri ilə görüşdüklərini yazır.
1920-ci illərdə Fransa hökuməti işğalçı xarakterli sovet dövlətini tanıyan ilk dövlətlərdən oldu.
Ə.M.Topçubaşov 1934-cü ilin noyabrın 8-də Parisdə dünyasını dəyişmişdir. Onun məzarı Paris yaxınlığındakı Sen-Klu qəbiristanlığındadır.

loading...
Pərvindən yayılan porno videoya REAKSİYA - "Sənin nəslini "stroy"a düzəcəm..." + VİDEO
"Əminəm ki, yaxın zamanlarda Ağdərə-Kəlbəcər yolu məsələsi də öz həllini tapacaq"
Köhnə avtomobillər utilizasiya ediləcək, qarşılığında sahibinə ödəniş olunacaq - VİDEO
Sevgilisinin öldüyünü öyrənən qadın bu cür intihar etdi - QORXUNC... + VİDEO
Boğulma təhlükəsi yaşayan iti bu cür xilas etdi - MARAQLI... + VİDEO
N.Tusi adına Klinika

Cəmiyyət
Zülfuqarovdan Laçın dəhlizi ilə bağlı Lavrova sual: "Ona xatırlatmaq yerinə düşərdi ki..."
Cəmiyyət
“Allah onları bütün bunlara görə elə cəzalandırdı ki, heç vaxt yaddan çıxarmasınlar”
Siyasət
“Paşinyan Putinə erkən seçki keçirmək istəyini bildirib,  o da “Get, keçir”- deyib...”
Müsahibə
"Bilməyərəkdən Milli Qəhrəmana şillə vurdum, gözlərinin qızartısından hiss etdim ki..."
Siyasət
Ermənilərə yol vermək yox, yol göstərmək lazımdır...

Yazar
İlham İsmayıl
“Kişi evin, sərhəd də dövlətin çəpəridir...”
Elgün MƏNSİMOV
İdeal olmaq üçün deyil, normal olmaq üçün səylərimizi əsirgəməməliyik...
Zülfüqar Hüseynzadə
Şuşa Fatehinə qarşı haqsızlıq: Nədən onun sizin qədər bilmədiyi qənaətindəsiniz...?
Seymur Verdizadə
İnsanlar vaksinə deyil, Oqtay Şirəliyevə inanmır...
Həftənin ən çox oxunanları
Bütün dünya 5 ildir qəfəsdə saxlanılan bu qadından danışır - DƏHŞƏT... + VİDEO
"Təyyarəyə, yaxşı kı, bomba yüklənməmişdi, yoxsa Sumqayıta bomba da ata bilərdim..."
"Bakıda qətlə yetirilən günahsız insanların ruhları qarşısında baş əyirəm" - Paşinyan
Ermənilər Xankəndini tərk edir - FOTOLAR
Ermənilər Kəlbəcərdə Azərbaycan maşınlarının yolunu bağladı- Əraziyə ordu yeridildi...-VİDEO
Şuşa Fatehinə qarşı haqsızlıq: Nədən onun sizin qədər bilmədiyi qənaətindəsiniz...?
"Moskvada ermənilər restorana getməyə utanırlar ki, azərbaycanlılarla rastlaşmasınlar"
“Nazir rusların davranışına əsəbiləşdi:  “Belə iş olar, öz torpağımızda bizə qadağa qoyurlar”
Onlara “İmam Hüseyn əsgərləri” deməklə vətən savaşını zərərli dini müstəviyə çəkirlər...
"Paşinyan, Əliyevlər Şuşaya gəlib, bəs sən hardasan?" - Artak Zakaryan
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2021
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
e-mail: moderator_az@mail.ru
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247
X 1xbet
{literal} {/literal}