Xəbər lenti
18/01/2021 [16:57]:
Sumqayıtda 6 milyon dollarlıq zavod tikilir
18/01/2021 [16:57]:
“Əsgərlərin kitabla təminatı vacibdir” – Millət vəkili “Əsgərə kitab” layihəsini alqışladı
18/01/2021 [16:56]:
Laçının gəzməli-görməli yerləri haqqında video çarx hazırlanıb - VİDEO
18/01/2021 [16:53]:
“Naxçıvan dəhlizinin açılması ucuzlaşmaya səbəb olacaq”
18/01/2021 [16:52]:
Çavuşoğlu Azərbaycan və Türkiyənin Ermənistanla münasibətlər qurmasının şərtini açıqlayıb
18/01/2021 [16:49]:
"Toy olmasa, musiqiçilər acından öləcək" - Xatirə
18/01/2021 [16:49]:
Qənirə Paşayeva qəhrəman şəhidimiz Məmmədağa Bağırovun atası ilə görüşüb
18/01/2021 [16:39]:
"Azəriqaz" hava şəraiti ilə əlaqədar gücləndirilmiş rejimdə işləyəcək
18/01/2021 [16:38]:
Qərbi Kaspi Universitetində onlayn əmək yarmarkası keçirilib
18/01/2021 [16:33]:
Bu il daha 4 DOST mərkəzinin açılması nəzərdə tutulur
18/01/2021 [16:31]:
“Qarabağ məsələsində güclü iradəmizlə bütün dünyaya qətiyyətimizi göstərdik” - Ərdoğan
18/01/2021 [16:29]:
Prezident məmurlara xəbərdarlıq etdi: “Təmizləmə prosesi gedir və gedəcək”
18/01/2021 [16:13]:
İlham Əliyev Sumqayıt Kimya Sənaye Parkında iki zavodun təməlini qoydu
18/01/2021 [16:08]:
Bakı-Sumqayıt qatarının yanvarın 20-nə hərəkət qrafiki açıqlanıb
18/01/2021 [16:07]:
Cəlilabadda yaşayış yerini tərk edən COVID xəstəsi saxlanılıb
18/01/2021 [15:57]:
Xəzərin səviyyəsinin azalmasına səbəb olan AMİLLƏR
18/01/2021 [15:50]:
“Arzulayıram ki, Şuşada babamın adına Türk Dünyası Mədəniyyət və Ədəbiyyat Mərkəzi açılsın”
18/01/2021 [15:46]:
“Əbülfəs Qarayevə dedim ki, o nə dərdimə dərman olacaq, nə də vətəni sevməyimə...”
18/01/2021 [15:38]:
Nikol Paşinyan özünə yeni köməkçi təyin edib
18/01/2021 [15:35]:
"Qarabağın döyünən ürəyinin - Şuşanın əvvəlki gözəlliyi özünə qaytarılacaq...”
18/01/2021 [15:32]:
Məktəbi vaxtından əvvəl bitirmək istəyənlər üçün imtahan keçiriləcək
18/01/2021 [15:27]:
Aqil Məmmədov Ağdabana getdi – 28 ildən sonra İLK FOTOLAR
18/01/2021 [15:26]:
“Nazir rusların davranışına əsəbiləşdi:  “Belə iş olar, öz torpağımızda bizə qadağa qoyurlar”
18/01/2021 [15:21]:
Məşhur aparıcı illər sonra övladlığa götürüldüyünü öyrəndi: “Saatlarla ağladım” – VİDEO
18/01/2021 [15:19]:
Ötən il özəl telekanalların hər birinə yarım milyon manat ayrılıb
18/01/2021 [15:15]:
“Ermənistan əsirlərin siyahısını tam verməyib” - Lavrov
18/01/2021 [15:13]:
Azərbaycanın məşhur Xalq artisti infarkt oldu - Heç kimi tanımır - FOTO
18/01/2021 [15:04]:
COVİD 19-a yoluxaraq sağalanlar vaksinasiya olunmalıdırmı? - Professor məsləhəti...
18/01/2021 [15:01]:
Lavrov erməni siyasətçilərinə xəbərdarlıq etdi, danışıqlarına fikir verməyə çağırdı
18/01/2021 [14:58]:
Azərbaycanda TV-radio yayımı sahəsində 94 yayımçı və operator fəaliyyət göstərir
18/01/2021 [14:56]:
Azərbaycanda pensiyalar artırılır - Rəsmi
18/01/2021 [14:53]:
Ermənistanın yeni səhiyyə nazirinin kimliyi məlum olub
18/01/2021 [14:46]:
BDU-da işğaldan azad edilmiş ərazilərdə sosial-iqtisadi inkişaf perspektivləri müzakirə olunub
18/01/2021 [14:43]:
Ağdaşda karantin qaydalarını pozan kafe və çayxana sahibləri, 26 müştəri cərimələnib
18/01/2021 [14:39]:
Milli Məclisin Elm və təhsil komitəsinin 2021-ci ilin yaz sessiyasında onlayn formada ilk iclası keçirilib
18/01/2021 [14:34]:
Əliyevin təyyarəsi yerə endi, Paşinyan isə Tula üzərində əlavə dövrə vurmalı oldu
18/01/2021 [14:23]:
Bakı metrosunun "8 noyabr" və digər 2 stansiyasına yeni rəis təyin olunub
18/01/2021 [14:21]:
Müharibədə xəsarət almış hərbi qulluqçuların tibbi-sosial ekspertizasına başlanır
18/01/2021 [14:16]:
Ermənistanın Səhiyyə naziri istefaya gedir
18/01/2021 [14:14]:
Tovuz döyüşlərindən sonra isə könüllü olaraq ordu sıralarına yazıldım...”
18/01/2021 [14:13]:
Sərhəddəki əhaliyə silah paylayaq - Erməni deputat
18/01/2021 [14:10]:
“Qarabağın statusu gələcəkdə həll olunmalıdır” - Rusiyanın XİN başçısı
18/01/2021 [13:53]:
"Rusiyanın Dağlıq Qarabağın müstəqilliyini tanımaq fikri yoxdur" - Lavrov
18/01/2021 [13:45]:
Türkiyə və İsrailin “barışacağı” tarix açıqlandı
18/01/2021 [13:42]:
Sabah qar yağacaq
18/01/2021 [13:39]:
"Çox yaxın zamanlarda Qarabağ bölgəsi büsbütün yeni simada olacaq"
18/01/2021 [13:32]:
Peyvəndlər qara bazara ötürülür - “NBC News”
18/01/2021 [13:29]:
Azərbaycan hərbi gücünə görə Cənubi Qafqazda liderdir - FOTO
18/01/2021 [13:20]:
"Qarabağda xristian albanların yoxa çıxmasında məsuliyyəti Qriqoryan Kilsəsi daşıyır"
18/01/2021 [13:12]:
Türkiyənin Müdafiə naziri və Baş Qərargah rəisi İraqda səfərdədir - VİDEO
18/01/2021 [13:07]:
Ukrayna 5 ölkə ilə Krımın qaytarılmasını MÜZAKİRƏ EDƏCƏK
18/01/2021 [13:01]:
"İşğaldan azad edilən şəhər və rayonlarımıza marşrutların təşkilinə dair pasportlar hazırlanıb"
18/01/2021 [13:00]:
İşğaldan azad edilən Füzulinin daha bir kəndindən görüntülər - VİDEO
18/01/2021 [12:56]:
2021-ci ilin hansı sosial hədəfləri var?
18/01/2021 [12:51]:
“Fəxri ad almaq üçün heç vaxt qapı döyməmişəm, kamançadan başqa heç nəyim yoxdu...”
18/01/2021 [12:39]:
Azərbaycan tezliklə bu qırıcıları alacaq - FOTO
18/01/2021 [12:36]:
“Ermənistan ağladığı vaxtda Tonoyan qızının toyuna hazırlaşır” - VİDEO
18/01/2021 [12:26]:
Şəhid ailələrinin mənzillə təminatı üçün yeni proqram hazırlanıb
18/01/2021 [12:23]:
Tərtərdə karantini pozaraq futbol oynayan şəxslər saxlanıldı
18/01/2021 [12:21]:
Agentlik sədri: "Azərbaycan pandemiyaya son qoyan ilk ölkələrdən olacaq"
18/01/2021 [12:17]:
“Mən çatanda atam yerdə uzanmışdı, ona süni nəfəs verirdilər...” - Xudu Məmmədovun oğlu
18/01/2021 [12:16]:
Şuşa şəhərinədək 2 hərəkət zolağı enində xidməti yol istifadəyə verilib - FOTOLAR
18/01/2021 [12:11]:
“Möhtəkirlər yenə də əhalini çətin vəziyyətdə qoyacaqlar” - Vahid Əhmədov
18/01/2021 [12:07]:
Ermənistanda revanşist qüvvələr AKTİVLƏŞİB
18/01/2021 [11:57]:
Bakıda daha bir Dost Mərkəzi açılacaq
18/01/2021 [11:54]:
Koronavirus bu hadisədən sonra yayılıb - Alimlərdən açıqlama
18/01/2021 [11:53]:
Südün tərkibi və bioloji xüsusiyyətləri - MƏQALƏ
18/01/2021 [11:52]:
Güclü külək əsəcək, çovğun olacaq, yollar buz bağlayacaq - XƏBƏRDARLIQ
18/01/2021 [11:50]:
“Yəqin ki, Qarabağa dönəcək keçmiş köçkünlərə güzəştlər bir neçə il saxlanılacaq”
18/01/2021 [11:49]:
Ötən il özünüməşğulluq proqramına cəlb edilənlərin sayı açıqlandı
18/01/2021 [11:47]:
Vaksinasiya Strategiyasının əsas hədəfi AÇIQLANDI
18/01/2021 [11:44]:
Vətən müharibəsi qəhrəmanlarına təqaüdlərin ödənilməsinə başlanılıb
18/01/2021 [11:44]:
Baş Prokurorluq insan alveri ilə bağlı videoçarx hazırladı - VİDEO
18/01/2021 [11:42]:
DİN-dən xəbərdarlıq: Maska qərarı qüvvədə qalır
18/01/2021 [11:39]:
Peyvənd olunan Oqtay Şirəliyevdən açıqlama...
18/01/2021 [11:38]:
Polietilen torba istehsalçıları ilə görüş keçirilib
18/01/2021 [11:36]:
“XİN-də vəzifənizə Səudiyyəyə silah satmaqla başlamısız”
18/01/2021 [11:34]:
Köçkünlər üçün tikilmiş mənzillərin şəhid ailələrinə veriləcəyi vaxt açıqlandı - Rəsmi
18/01/2021 [11:31]:
"O dünyadan danışıram" - Rəşid Mahmudovdan AÇIQLAMA
18/01/2021 [11:30]:
“Həmsədrlik institutu torpağa dəfn edildi, onları diriltmək cəhdi boş vaxt itkisidir..."
Bütün arxiv bir sırada
02/12/2020 [09:46] - Cəmiyyət - ( 1673 dəfə baxılıb)

"Bunun üçün tək xalqla bir yerdə olmaq yox, xalqı üçün döyünən, “yanan ürək” lazımdır"



KORONAVİRUSLA MÜBARİZƏNİN STRATEGİYA VƏ TAKTİKASI

Son günlər COVİD19-un artım sürətilə bağlı vəziyyət kritikləşdiyinə görə, əksər ölkələrdə olduğu kimi Bizim ölkəmizdə də karantin tədbirləri daha da sərtləşdirilmişdir. Bunun zərurətdən olduğunu söyləsələr də, unutmaq olmaz ki, tarixin yaddaşına əbədi həkk olunan 60-dan artıq epidemiya və pandemiyaların virus təbiətli olanlarından heç birinin qarşısı, sərt karantin tədbirlərilə alınmayıb və alına da bilməzdi. Hərqah viral infeksiyaların müəyyən zaman müddətində lokallaşdırılması zərurəti yaranarsa, yalnız bu halda (infeksiyanın latent dövrü müddətindən artıq olmamaq şərtilə), özü də, xüsusilə sərt (tam qapanma)- hərbi karantin tədbirləri, qısa müddətli səmərə verə bilər. Uzunmüddətli karantin tədbirlərinin insan orqanizminə vurduğu zərəri nəzərə almasaq belə, tək iqtisadi yönumü, bütün hallarda onun gözlənilən səmərəsini üstələyir. Çünki insan sağlamlığının təməl əsası da, ilk növbədə mənsub olduğu ölkənin iqtisadi qüdrətindən birbaşa asılıdır. Odur ki, xalqımızın sağlamlığı ilə yanaşı, Biz, nəyin bahasına olursa olsun, iqtisadiyyatımızın da çökməsinə imkan verə bilmərik və verməməliyik.
Düzü COVİD19 haqqında dünyada əsil Reallıq necədir? Bu mənə də qaranlıqdır, lakin aşağıdakı punktlar üzrə yazdıqlarım bu infeksiya iıə mübarizədə mütləq reallıqdır:
1. Kütləvi şəkildə PZR və seroloğı testlər aparılmalıdır; bu testlər bütün ölkə ərazisini, xüsusən risk qrupundan olan bütün insanları əhatə etməlidir; testlərin aparılmasına bütün dövlət və özəl tibb müəssisələri cəlb olunmalıdır; bu testlər mütləq şəkildə məcbiri, təmənnasız və ödənişsiz olmalıdır; bütün hallarda ödənişin təminatçısı dövlət olmalıdır; bunun böyük maddi vəsait tələb etdiyini söyləyənlər, alınacaq məlum sayda testlərin qiymətilə, karantin tədbirlərinin ölkə iqtisadiyyatına son 9 ayda vurduğu zərərin arasındakı qiymət fərqini hesablasın (bax.: 14.08. və 16.10. tarixli paylaşımlar).
2. Bütün mövcud Qapalı və Açıq apteklər şəbəkəsi məlum dərman maddələri, xüsusən, potensial aktiv antiviral preparatlar ilə təmin olunmalı və daxili təminat bütünlüklə dövlət nəzarətinə götürülməlidir; xüsusi həkim resepti əsasında istər xəstəxana, istərsə də ev şəraitində müalicə alan hər bir xəstə bu dərman preparatları ilə fasiləsiz, heç bir ödəniş etmədən və qeyri-şərtsiz olaraq təmin olunmalıdır; istər test sınaqlarının aparılması, istər dərman təchizatı, istərsə də fasiləsiz dərman təminatında şəffaflığın təmin olunmasına nəzarət, birbaşa DTX-ya həvala olunmalıdır; bu halda bir kimsə nə test (axı testlər dövlət hesabına alınır, özəl müəssisələrdə bu testlər nəyə görə pullu olmalıdır; bax bunu, ümumiyyətlə başa düşə bilmirəm), nə də dərman təchizatı və təminatına qazanc yeri kimi baxa bilməyəcək və maddi sıxıntı icərisində olan xalqın son çörək pulunu da əlindən almağa cəsarət etməyəcəkdir. Əks halda cəzalandırma müharibə dövrü qanunlarına uyğun olmalıdır
(COVİD19 III dünya müharibəsidir).
3. Ölkə iqtisadiyyatının davamlılığının təmin olunması, təhsil, yaşam ritmi və normal həyatın bərpası naminə yuxarıda söylədiklərim, eləcə də aşağıdakı punktlar üzrə şərtlər daxilində, sərt karantin tədbirləri davamlı olaraq aradan qaldırılmalıdır. Karantin tədbirlərinin aradan qaldırılacağı təqdirdə şəxsi gigiena qaydaları, ünsiyyət formaları, qapalı məkanlarda maskadan istifadə kimi şərtlərə əməl olunması, ciddi nəzarətə götürülməlidir. Bu tələbləri pozanların ən ağır şəkildə cəzalandırılacağı, gün ərzində dövrü olaraq bir neçə dəfə bütün informasiya vasitələrində (televizor, radio və s.) səsləndirilməlidir. Lazım gələrsə Milli Məclis buna hüquqi əsas verə qanun qəbul etməlidir (bax.: 29.07. tarixli paylaşım).
4. Mən son onilliklərdə insanlar arasında yaranan bəzi “abnormal” yaşam tərzini görür və belə bir infeksiyanın olacağını təqribən 3-4 il əvvəldən hiss edirdim və bu haqda yaxın ətrafımı və ünsiyyətdə olduğum həmkarlarımı məlumatlandırırdım. Düşünürəm ki, məlum səbəblərdən bu infeksiya təbiətin özünütənzim mexanizmlərindən biridir. Odur ki, ondan qorunmanın əsas yolu da təbiətin “əksiliklərin vəhdəti və qorunması” qanuna istinaddır. Yəni çox sadədir. Bunun üçün şəxsi gigiena qaydalarına əməl etmək, cəmiyyətdə zaman-zaman yaranmış olan bəzi qeyri-normal ünsiyyət formalarına birdəfəlik son qoyulmalıdır (məs. bəzi qeyri-ənənəvi adətlər və s.)
5. Diqqət edin, bu gün əksər insanlar həkimə müraciət etmədən ev şəraitində C və D kimi vitaminləri mütəmadi olaraq qəbul edir, özlərinə müxtəlif sistemlər vurdurur, bir balaca hərarət hiss edən və ya ağrıyan kimi azitromisindən tutmuş deksametazona qədər əllərinə nə keçdi özlərinə vurdururlar (bax.: 03.07 tarixli paylaşım); bu insanın öz bədəninə qarşı etdiyi ən böyük cinayətdir. Yaxşı, tutaq ki, onlar bununla sağaldılar. Bəs bu ağır müalicənin gələcəkdə böyrək, qara ciyər, endokrin və sinir sistemində törədə biləcəyi geridönməz fəsadlardan necə sığortalanacaqlar? Belələrini qınamaq da olmur, psixi sarsıntı insanı hər şeyə vadar edir. Bunun qarşısının alınması və insanların nəzarətsiz dərman qəbulundan qurtarmağın yeganə yolu, sadəcə olaraq, Səhiyyə sisteminin ciddi şəkildə səfərbər olunması və mütəxəssislər tərəfindən insanların düzgün maarifləndirilməsidir. Bunun hələ Sovet dönəmindən qalma çox sadə bir yolu var. Məsələn, keçən əsrin 60-70-ci illərində müvafiq sahələr üzrə alimlər səfərbər olunur və qruplar halında bölgələrə ezam olunurdular. Onlar günlər, həftələrlə şəhərlər, rayonlar, qəsəbələr və kəndləri yerlərdə olan və onlara təhkim olunan məsul şəxslərlə birgə gəzərək, maarifləndirici tədbirlər keçirir, insanlarla canlı ünsiyyət qururdular. Məgər indi bu təbliğat metodundan istifadə etmək olmazmı? Əlbəttə ki, olar. Sadəcə bunun üçün tək xalqla bir yerdə olmaq yox, xalqı üçün döyünən, “yanan ürək” lazımdır.
6. Son olaraq insanlarımıza müraciət edirəm: psixi sarsıntı, stress, qərginlik, həyəcan keçirməyin, zərurət olmadıqda heç bir dərman maddəsi, xüsusən antibiotik, vitamin, hormon preparatıarı, eləcə də antiviral dərmanları qəti şəkildə qəbul etməyin. Keçən il bu aylarda neçə dəfə yüngül soyuqlama keçirməyinizi, qrip olduğunuzu, burnunuzun axdığını, bədəniniz ağrıdığını (bu sözlərim xüsusən siqaret çəkənlərə aiddir) yadınıza salın və sakitləşin. Düzdür, COVİD19 ağır infeksiyadır, lakin, hər boğaz ağrısı, əzələ ağrısı, temperaturun yüksəlməsi, iybilmə və dadbilmənim itməsi, inanın və ətrafınızdakıları da inandırın ki, Koronavirus deyildir (bax.: 10.07. tarixlı paylaşım). Bir də ki, bu infeksiya bizim xalqımız üçün faciə deyildir və faciə ola da bılməz.
Unutmayın ki, “hər bir qaranlıq gecənim sonu işıqlı və nurlu səhərdir”.

Musa Qəniyev, Tibb Universitetinin professoru

loading...
Günay Zebiç "Azerbaijan Woman Awards" fəxri mükafatına layiq görüldü
"Şuşada elə bir əzəmətli "Dəmir yumruq" ucaldılsın ki, Xankəndindən də görünsün..."
İvanka Tramp bu dəfə "tualet zülmü" ilə gündəmə gəldi...
"Laçın dəhlizi terrorçuların nüfuz etdiyi və silahların daşındığı bir qapı olmamalıdır"
Erməni kilsəsi “Qarabağ ordusu”na göndərdiyi ekskavatorların ünvanını səhv salıb...
N.Tusi adına Klinika

Cəmiyyət
Aqil Məmmədov Ağdabana getdi – 28 ildən sonra İLK FOTOLAR
Cəmiyyət
Tovuz döyüşlərindən sonra isə könüllü olaraq ordu sıralarına yazıldım...”
Cəmiyyət
“Mən çatanda atam yerdə uzanmışdı, ona süni nəfəs verirdilər...” - Xudu Məmmədovun oğlu
Dünya
Amerikada zabit müsəlmanları təhqir etdiyinə görə  işdən qovuldu...-İBRƏTAMİZ
Cəmiyyət
"Polad Həşimov şəhid olandan özünə yer tapmırdı, gedib könüllü cəbhəyə yazılmışdı" FOTOLAR

Yazar
Zülfüqar Hüseynzadə
Şuşa Fatehinə qarşı haqsızlıq: Nədən onun sizin qədər bilmədiyi qənaətindəsiniz...?
İlham İsmayıl
Vətən yarası öz-özünə qaysaqlanıb sağalmır, onu sağaltmaq lazımdır...
Seymur Verdizadə
Məmurların “qoruyucu qalxan”ı güllə keçirməyə başlayıb...
Sultan Laçın
“Paşinyanın başına “dəmir yumruq” düşsün...- Hələ statusdan danışır...”
Həftənin ən çox oxunanları
Bu şəxslərə hər ay 130 manat veriləcək - NAZİRLİK AÇIQLADI
“Kəlbəcər və Laçındakı SES-lərə xərclədiyimiz 200 milyon dollar batdı...”
Nəyə görə ər-arvad ayrı çarpayıda yatmalıdır? - Alimlərdən AÇIQLAMA
"Azərbaycan hərbi əsirləri Ermənistan tərəfinə daha yüksək qiymətə "satmağa" çalışır..."
Ermənilər Xankəndini tərk edir - FOTOLAR
"Xeyli sayda at Kəlbəcər tərəfə keçsə də onları qaytarmaq imkanı yoxdur...
Şuşa Fatehinə qarşı haqsızlıq: Nədən onun sizin qədər bilmədiyi qənaətindəsiniz...?
"Çox şadam ki, bu mükəmməl struktur onun kimi vətənpərvərə həvalə edilib" - FOTOLAR
“Şuşada Malıbəyli ilə qonşu kənddəki ermənilər bizə bir güllə də atmamışdı, amma...”
"Qarabağda baş verənlərə görə narahatçılıq keçirənlərə üzümü tutub deyirəm ki..."
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2021
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
e-mail: moderator_az@mail.ru
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247
X 1xbet
{literal} {/literal}