Xəbər lenti
19/01/2021 [00:54]:
“O vaxt televiziyaya çox insan gəlib-gedirdi, hamısı da cavan qızlara diqqət edirdi..."
19/01/2021 [00:54]:
Vətən müharibəsinin ilk qələbə müjdəçisi olan qəhrəmanımız - VİDEO
19/01/2021 [00:49]:
Çexiyanın XİN başçısı koronavirusa yoluxub
19/01/2021 [00:48]:
Bakıda mənzildən qadın meyiti tapıldı
19/01/2021 [00:02]:
“Koronavirus zamanı öskürəyə qarşı tədbir görmək qəti qadağandır”
18/01/2021 [23:55]:
Rusiyada baş vermiş qar uçqunu nəticəsində federasiya prezidenti həlak olub
18/01/2021 [23:51]:
Doğum günləri özlərinin iştirakı olmadan qeyd edilən qəhrəmanlarımız - FOTOLAR
18/01/2021 [23:38]:
"Təhsildə güzəşt və ADPU təcrübəsi" adlı canlı müzakirə
18/01/2021 [23:36]:
"O, dünyasını dəyişəndən nişan üzüyümü bir dəfə də olsun barmağımdan çıxarmamışam"
18/01/2021 [23:31]:
Bakı-Astara və Ərdəbil-Rəşt magistral yollarının birləşdirilməsinə dair saziş imzalanıb
18/01/2021 [23:27]:
Əfqanıstanda terror aktı törədildi, ölən və yaralanan var
18/01/2021 [23:24]:
Ayvazyan Lavrova zəng edərək NƏ İSTƏYİB?
18/01/2021 [23:06]:
Ən ağır xəstələri çiy su və duz ilə müalicə edən həkimdən MARAQLI RESEPTLƏR...
18/01/2021 [22:34]:
Azərbaycan və İran arasında dəmir yolları üzrə əməkdaşlıq sazişi imzalanıb
18/01/2021 [22:23]:
TƏBİB sədri peyvəndin əlavə təsirlərini açıqladı - VİDEO
18/01/2021 [22:20]:
Neslihan “Səfirin qızı”ndan getdi - FOTO
18/01/2021 [21:48]:
“Qarabağ hekayələri” kitabının təqdimatı keçirlib - FOTO
18/01/2021 [21:43]:
Koronavirus qorxusu ilə 3 ay hava limanında yaşadı - MARAQLI
18/01/2021 [21:36]:
Azərbaycanda tanınmış universitet rektoru yubiley yaşında - VİDEO
18/01/2021 [21:34]:
“Azerspace-1”dən yeni türk və qırğız kanalları yayıma başladı
18/01/2021 [21:26]:
ABŞ Konqresinə giriş-çıxış məhdudlaşdırılıb
18/01/2021 [21:24]:
Xəzərdə dalğanın hündürlüyü 2,8 metrə çatıb, bölgələrə qar yağıb
18/01/2021 [21:21]:
Peyvənd vurulan 10 nəfər həyatını itirdi - FOTO
18/01/2021 [21:20]:
Qorbaçov SSRİ-ni dağıtmaq üçün milli münaqişələrdən istifadə edirdi - Əfsanəvi sovet müstəntiqi
18/01/2021 [21:16]:
Ümid edirəm, Bayden bunu bacaracaq - Koreya lideri
18/01/2021 [21:02]:
Ayaqyoluna telefon yerləşdirib şagirdlərinin uyğunsuz görüntülərini çəkdi... RƏZALƏT
18/01/2021 [20:55]:
“Söhbət Rusiya sevgisindən deyil, reallıq və maraqlarımızdan gedir” - Tofiq Zülfüqarov
18/01/2021 [20:48]:
İranın Quru Qoşunları sabah hərbi təlim keçirəcək
18/01/2021 [20:43]:
Mingəçevirdə arvadını qısqanıb öldürən kişiyə hökm oxundu
18/01/2021 [20:42]:
Donmuş mağara adamı çaşqınlıq yaratdı - MARAQLI...+ FOTOLAR
18/01/2021 [20:32]:
"Ancaq həyat yoldaşım evə pul gətirir" - VİDEO
18/01/2021 [20:21]:
Daha bir tərxis olunan əsgər faciəvi şəkildə öldü - FOTO
18/01/2021 [20:12]:
Ermənistan hökuməti aparatına yeni rəhbər təyin edilib
18/01/2021 [20:11]:
“Kişi evin, sərhəd də dövlətin çəpəridir...”
18/01/2021 [19:54]:
Rusiya hərbçiləri “Daşnaksütyun” liderlərini də  dövlət sərhəddimizdən buraxdı…-FOTO 
18/01/2021 [19:29]:
"Şuşamın cəfasini çəkmək istəyirəm ki, səfasını sürəndə utanmayım..." - MÜRACİƏT
18/01/2021 [19:27]:
“Dərs vaxtı”nda cədvələ uyğun mövzular təqdim olunub
18/01/2021 [19:26]:
Şəhidlər Xiyabanı istiqamətində avtobusların hərəkəti müvəqqəti dəyişəcək
18/01/2021 [18:59]:
Türkiyədən qardaş yardımı gəldi, “Yeni Klinika”ya təqdim olundu... - FOTOLAR
18/01/2021 [18:55]:
“Vətən müharibəsində Daxili Qoşunların 65 hərbçisi şəhid olub, 347 nəfəri yaralanıb”
18/01/2021 [18:52]:
Daxili İşlər Nazirliyində kollegiya iclası keçirilib
18/01/2021 [18:42]:
"Ötən il bağlı qalan 310 cinayətin açılması təmin edilib" - Vilayət Eyvazov
18/01/2021 [18:41]:
Azərbaycanda daha 13 nəfər koronavirusdan öldü: 118 yeni yoluxma
18/01/2021 [18:39]:
Qənirə Paşayeva Xalq rəssamı ilə Milli Məclisdə görüşüb
18/01/2021 [18:37]:
“Sumqayıt Sənaye Parkındakı müəssisələrin geniş ixrac imkanları var”
18/01/2021 [18:34]:
Kəlbəcər rayonunun Alolar kəndindən videogörüntülər - VİDEO
18/01/2021 [18:16]:
Rusiyada qar uçqunu baş verib - VİDEO
18/01/2021 [18:15]:
"Oktyabrın 1-dən Bakıdayam, heç bir iş üzrə, heç bir yerdə də sorğulamayıblar..."
18/01/2021 [18:15]:
Navalnı 30 sutka həbs edilib
18/01/2021 [18:14]:
20 Yanvar hadisəsi ilə bağlı dəyirmi masa
18/01/2021 [18:11]:
Əfv etmə və amnistiya olacaq? - dinləmələr keçiriləcək
18/01/2021 [18:10]:
"Ermənistanla sərhəd nəzarətə götürülməlidir, bunun başqa yolu yoxdur" - POLİTOLOQ
18/01/2021 [17:57]:
Azərbaycanda daha bir erməni terrorçu barəsində cinayət işi başlanıldı
18/01/2021 [17:55]:
"Şuşanın 33, Ağdərənin 14 kəndinə, Xocalıya vətəndaşlarımızı köçürməliyik ki..."
18/01/2021 [17:45]:
“5 ildən sonra problem yaratdığına görə insanlar hibrid avtomobillərinə nifrət edəcək”
18/01/2021 [17:39]:
Şəhidlərin yeni siyahısı açıqlanıb: 2 855 nəfər dəfn edilib, 50 nəfər itkindir
18/01/2021 [17:34]:
“Hirkan Milli Parkındakı yanğın hələ də söndürülməyib” - FHN
18/01/2021 [17:12]:
Nazirlər Kabineti deputatın tələbini yerinə yetirdi
18/01/2021 [17:09]:
Mədəniyyət Nazirliyi Zəfər muzeyi ilə bağlı ictimaiyyətə müraciət edib
18/01/2021 [16:57]:
Sumqayıtda 6 milyon dollarlıq zavod tikilir
18/01/2021 [16:57]:
“Əsgərlərin kitabla təminatı vacibdir” – Millət vəkili “Əsgərə kitab” layihəsini alqışladı
18/01/2021 [16:56]:
Laçının gəzməli-görməli yerləri haqqında video çarx hazırlanıb - VİDEO
18/01/2021 [16:53]:
“Naxçıvan dəhlizinin açılması ucuzlaşmaya səbəb olacaq”
18/01/2021 [16:52]:
Çavuşoğlu Azərbaycan və Türkiyənin Ermənistanla münasibətlər qurmasının şərtini açıqlayıb
18/01/2021 [16:49]:
"Toy olmasa, musiqiçilər acından öləcək" - Xatirə
18/01/2021 [16:49]:
Qənirə Paşayeva qəhrəman şəhidimiz Məmmədağa Bağırovun atası ilə görüşüb
18/01/2021 [16:39]:
"Azəriqaz" hava şəraiti ilə əlaqədar gücləndirilmiş rejimdə işləyəcək
18/01/2021 [16:38]:
Qərbi Kaspi Universitetində onlayn əmək yarmarkası keçirilib
18/01/2021 [16:33]:
Bu il daha 4 DOST mərkəzinin açılması nəzərdə tutulur
18/01/2021 [16:31]:
“Qarabağ məsələsində güclü iradəmizlə bütün dünyaya qətiyyətimizi göstərdik” - Ərdoğan
18/01/2021 [16:29]:
Prezident məmurlara xəbərdarlıq etdi: “Təmizləmə prosesi gedir və gedəcək”
18/01/2021 [16:13]:
İlham Əliyev Sumqayıt Kimya Sənaye Parkında iki zavodun təməlini qoydu
18/01/2021 [16:08]:
Bakı-Sumqayıt qatarının yanvarın 20-nə hərəkət qrafiki açıqlanıb
18/01/2021 [16:07]:
Cəlilabadda yaşayış yerini tərk edən COVID xəstəsi saxlanılıb
18/01/2021 [15:57]:
Xəzərin səviyyəsinin azalmasına səbəb olan AMİLLƏR
18/01/2021 [15:50]:
“Arzulayıram ki, Şuşada babamın adına Türk Dünyası Mədəniyyət və Ədəbiyyat Mərkəzi açılsın”
18/01/2021 [15:46]:
“Əbülfəs Qarayevə dedim ki, o nə dərdimə dərman olacaq, nə də vətəni sevməyimə...”
18/01/2021 [15:38]:
Nikol Paşinyan özünə yeni köməkçi təyin edib
18/01/2021 [15:35]:
"Qarabağın döyünən ürəyinin - Şuşanın əvvəlki gözəlliyi özünə qaytarılacaq...”
18/01/2021 [15:32]:
Məktəbi vaxtından əvvəl bitirmək istəyənlər üçün imtahan keçiriləcək
Bütün arxiv bir sırada
04/12/2020 [16:43] - Cəmiyyət - ( 2038 dəfə baxılıb)

Qisas qiyamətə qalmadı...



““Qarabağ” sözü azərbaycan sözüdür, erməni sözü deyil” - İlham Əliyev                    

Son 30 ildə həyatımız Qarabağ oxu ətrafında fırlanaraq yaşayırıq. Qarabağ probleminin himi 200 il öncə çar Rusiyası tərəfindən  qoyulmuşdur. Məqsəd geosiyasət olmuşdu. Torpaq işğalı min illər boyu dövlətlərin  inkişafının  paradiqması sayılırdı.  Ancaq Cənubi Qafqazın işğalında həm də dərin siyasi niyyət də  varidi.

Çar Rusiyası Cənubu Qafqaz işğal edəndən sonra  burada  ictimai-sosial durum yavaş –yavaş dəyişməyə başladı. Belə ki, 200 il öncə bölgədə gedən hadisə və proseslərin idarə edən tərəfi azərbaycalılar, idarə olunan tətəfi isə ermənilər olmuşdular. Fəlsəfi dillə desək, olayların subyeki azərbaycanlılar, obyekti isə erməmilər idi. Azərbaycanlılar burda üstün mövqedə idi. Əgər obrazla  desək  “azərbaycanlılar at minəndə, ermənilər uzunqulaq minirdilər”. Bu durum çox güman ki, çar Rusiyasının ürəyincə deyildi. O bu durumu dəyişməyə qərar verir. İstəyir ki,  ermənilər də at minsinlər. Bu niyyətlə İrandan və Türkiyədən çoxlu erməniləri buraya köçürür. Onları Azərbaycanın ən münbüt, barlı-bağatlı torpaqlarında məskunlaşdırır və hər tərəfli himayədarlıq edir. Erməniləri torpaq vergisindən azad edir, gənclərini təhsil müəssisələrində oxudur, əsgər aparıb silahdan istifadə etməni öyrədirdi. Əsgərlikdən qayıdan və ya məktəb bitirən gənclərə dövlət vəzifələri verir . Üstəlik, “dənizdən dənizə”,  böyük  bir ərazidə dövlət qurmaqda  onlara köməklik etməyi də  vəd edir.  

Sovet dönəmində də bu dəst-xətt  saxlanılır. Yeni xəritələr çızılanda ermənilərə Azərbaycanın hesabına yeni torpaqlar verilir. Qarabağ torpaqlarının bir hissəsini əvvəlcə mübahisəli ərazi halına gətirilir, sonra  qondarma (“Dağlıq Qarabağ”) adı altında “muxtariyyət” verilirdi.  

Bu güclü dəstəkdən azğınlaşan  ermənilər mənfur  planlarını  həyata keçirmək üçün bəzi terminoloji hiylələrdən də məharətlə istifadə edirdi. 

Zəruri qeyd. Aydındır ki, Qarabağın  Şimalı, Cənubu , Şərqi və Qərbi var. Bəs onda qurama “Dağlıq Qarabağ” anlayışı  hardan çıxdı? Min illərin tarixində belə bir anlayış varmı? Planetin hər hansı başqa bir yerində bənzər hoqqa varmı? Son 30 ildə ermənilər bir az da irəli gedərək “Dağlıq Qarabağ” anlayışını beyinlərdən silmək üçün himaədarlarının təbəsümü altında onu “Arsax” elan edir və beyinlərə yerləşdirir.

“Qarabağ“ sözünün mənası azərbaycan dilində “Böyük Bağ” olduğunu hər kəs bilir.Belə ki,“qara” sözü bizdə əyyami-qədimdən “böyük”, “nəhəng” anlamı verir. “Qonaq –qaralı”, “qaranlıq” və “qaraçı” sözlərində olduğu kimi. Türk dilli ölkələrin çoxunda  da “qara” sözü böyük (Qaradağ kimi) mənasında işlədilir. Hətta rus dilində də “tıma”sözü “çox” mənasında işlədilir.

Bu ədalətsiz təzyqlər nəticəsində Azərbaycanın ərazisi zaman keçdiykcə 114 min kv.km-dən 86,6 min kv.km qərər azalır, ermənilərin ərazisi 9 min kv.km -dən 28 min kv.km qərər artır. Bütün bunların hamısı azərbaycanlıların mənafeyinə zidd edilirdi. Yerli əhali hər cəhətdən zəifləyir, hətta varlı  qarabağ bəyləri “quru bəyə” çevrilirdi. Çox təəssüf  ki, bizim humanitar sahənin  tədqiqatçıları o zamankı ictimai- siyasi və sosial durum dərindən araşdırmayıblar.  

Güclü dəstəyin hesabına azğınlaşan  erməniər yerli əhali ilə dinc dolanmırlar. “Qoy özümə yer eləyim, gör sənə nə edəcəm” atalar sözü də ermənilərin ərköyün, özbaşına davranışını göstərir.  Babalarımızın “yersiz gəldi yerli qaç” deyimi də o zamankı ictimai- siyasi durumun ədalətsizliyi nəticəsində yaranmışdır. Bənzər ata sözü gürcülərdə də var. Gürcülər deyirlər: "erməni gəldi - yeni bəla gətirdi" (Movida somexi - moytana sxva mexi).  

Bu özbaşına davranışı on doqquzuncu əsrdə Qarabağ şairi Baba Şakir bədii sözlə   belə anladır: 
Ölkə quberniya olandan bəri, Oğrunun hər biri xana dönübdür.

Qarabağ xanlığının Laçın rayonunda anadan olmuş, qəbri Türkiyənin Amasiya bölgəsində olan şairi Seyid Həmzə Nigarinin (1805- 1885) dörd sətri o dövrün sosial durumundan xəbər verir: 

Qarabağda talan var
Məni dərdə salan var,
Bayraqdar as bayrağını
Gözü yolda qalan var.

Azərbaycan Xalq Cümuriyyətinin  parlament üzvü Hacı Kərim Sanlı "Turut qaçaqları" əsərində yazır ki, qaçaqların içərisində bir erməni gənci də varmiş. Bu erməninin anasını Tiflisə qubernatorun görüşünə aparırlar. Qubernator arvada deyir ki, bu Qafqazda sizləri əlimizin içərisində saxayırıq, bəs sənin oğlun niyə bunlara qoşulub?  Qadın deyir ki, kaş sizin ayağınız buralara dəyməyəydi. Siz gələndən bəri bu insanları bir birinə düşmən kəsilib. 

Ermənilərə edilən siyasi dəstəyi  Çeçerinin  20 iyul 1920 –ci ildə N.Nərmanova vurduğu teleqramdan aydın görmək olar:

“İndiyə qədər... bizə izah edə bilmirsiniz ki, nə üçün Rusiya qoşunlarının Qarabağı və Zəngəzuru tutmasının əleyhinəsiniz və nə üçün bu ərazilərin Azərbaycana aid olmasını dönmədən tələb edirsiniz. Biz Ermənistanla işlərimizi qaydaya qoymalıyıq. Türkiyə bizə qarşı çevrildiyi təqdirdə, hətta daşnak Ermənistanı belə, türk hücumuna qarşı bizim ön istehkamımız, forpostumuz olacaqdır”. 

Beləiklə,1800-1900 ilər ərzində ictimai- sosial vəziyyətin səthi təhlili göstərir ki, güclü himayədarıq səbəbindən ermənilər silahlanaraq, at minərək Cənubu Qafqazda söz sahibinə çevrilirlər.
                                                                                   
Prof.Şahlar Əsgərov
əməkdar  elm xadimi, TN yanında İctimai Şuranın sədri

loading...
Ən ağır xəstələri çiy su və duz ilə müalicə edən həkimdən MARAQLI RESEPTLƏR...
Koronavirus qorxusu ilə 3 ay hava limanında yaşadı - MARAQLI
Peyvənd vurulan 10 nəfər həyatını itirdi - FOTO
Ayaqyoluna telefon yerləşdirib şagirdlərinin uyğunsuz görüntülərini çəkdi... RƏZALƏT
Donmuş mağara adamı çaşqınlıq yaratdı - MARAQLI...+ FOTOLAR
N.Tusi adına Klinika

Cəmiyyət
“O vaxt televiziyaya çox insan gəlib-gedirdi, hamısı da cavan qızlara diqqət edirdi..."
Cəmiyyət
Aqil Məmmədov Ağdabana getdi – 28 ildən sonra İLK FOTOLAR
Cəmiyyət
Tovuz döyüşlərindən sonra isə könüllü olaraq ordu sıralarına yazıldım...”
Cəmiyyət
“Mən çatanda atam yerdə uzanmışdı, ona süni nəfəs verirdilər...” - Xudu Məmmədovun oğlu
Dünya
Amerikada zabit müsəlmanları təhqir etdiyinə görə  işdən qovuldu...-İBRƏTAMİZ

Yazar
Zülfüqar Hüseynzadə
Şuşa Fatehinə qarşı haqsızlıq: Nədən onun sizin qədər bilmədiyi qənaətindəsiniz...?
İlham İsmayıl
Vətən yarası öz-özünə qaysaqlanıb sağalmır, onu sağaltmaq lazımdır...
Həftənin ən çox oxunanları
Bu şəxslərə hər ay 130 manat veriləcək - NAZİRLİK AÇIQLADI
“Kəlbəcər və Laçındakı SES-lərə xərclədiyimiz 200 milyon dollar batdı...”
Nəyə görə ər-arvad ayrı çarpayıda yatmalıdır? - Alimlərdən AÇIQLAMA
Ermənilər Xankəndini tərk edir - FOTOLAR
Şuşa Fatehinə qarşı haqsızlıq: Nədən onun sizin qədər bilmədiyi qənaətindəsiniz...?
"Xeyli sayda at Kəlbəcər tərəfə keçsə də onları qaytarmaq imkanı yoxdur...
Bütün dünya 5 ildir qəfəsdə saxlanılan bu qadından danışır - DƏHŞƏT... + VİDEO
"Çox şadam ki, bu mükəmməl struktur onun kimi vətənpərvərə həvalə edilib" - FOTOLAR
“Şuşada Malıbəyli ilə qonşu kənddəki ermənilər bizə bir güllə də atmamışdı, amma...”
"Qarabağda baş verənlərə görə narahatçılıq keçirənlərə üzümü tutub deyirəm ki..."
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2021
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
e-mail: moderator_az@mail.ru
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247
X 1xbet
{literal} {/literal}