Mühit ordan başlayır, evdə doğmalaşırsan...

"Sadəcə deməyin ki, onlara belə lazımdır, qoy bir-birlərini məhv etsinlər..."

“İndi söz Rusiyanın və ABŞ səfirliyinindir” “- “Paşinyanın taleyini onlar həll edəcək”

“İlhamə xanımdan sonra şou-biznesdə özbaşınalıq baş alıb gedir...”

Artıq Paşinyanın tərəfdarları arasında da qarşıdurmalar başlandı - SON DƏQİQƏ…--VİDEO

Paşinyan: "Armen Sarkisyan vəsatətimi imzalamırsa, deməli o da çevrilişə qoşulub"

"Qarlı havada tibbi baxımdan maskaya ehtiyac olmasa da..."

Paşinyanın həyatına sui-qəsd oluna bilər

“İnsan bəzən elə mahnılar eşidir ki, dəhşətə gəlir”

Mühit ordan başlayır, evdə doğmalaşırsan...

Oxunub: 1090

28 Jan 2021 | 18:13

Mühit ordan başlayır, evdə doğmalaşırsan...

Aşot dayının mənzili iş yeriylə- məktəblə üzbəüz binada yerləşirdi. Orda qapıçı idi, elə həmin məktəbdə işləyən Susanna müəllimə ilə xüsusi salam-sağolu vardı. O da erməni idi , Azərbaycan bölməsində şagirdlərə Azərbaycan dili və ədəbiyyatı fənnini tədris edirdi, sinif rəhbəri idi. Susanna xanımı məktəbdən kənarda danışarkən görürdüm, dilimizdə çox zəif danışırdı. Azərbaycan dilində fikrini izah etməyə çətinlik çəkirdi . Amma onun əslən Şuşadan olan həyat yoldaşının bacısı isə, eyni fənni çox rahat şəkildə tədris edə bilirdi, mülayim idi və ondan fərqli olaraq azərbaycanlılarla kobud davranmazdı.

90-cı illərin əvvəlləri idi, bir gün Aşot dayının eyvanının tüstüləndiyini gördük , içəridən közərtilər də sezilirdi . Ətrafdakı balacalar kimi mən də maraqla baxdım, elə bilmişdim ki , ev yanır yiyəsinin də bundan xəbəri yoxdur. Məlum olur ki , heç demə Aşot dayı yola düşməzdən əvvəl gecə saatlarında evini yandırıb və orda yaşamır artıq, başqa yerə köçüb. İşlədiyi məktəbin direktoru Rimma xanım da bundan mütəəssir olub, onun ordan ayrılmağını istəmirdi. Susanna müəllimə isə Bakıdan heç yerə getmədi, adını , kimliyini, milliyyətini də dəyişmədi . İş yerindən də tərpənmədi , öz qaydasınca erməni-budaq cümlələrlə həmin məktəbdə Azərbaycan dilinin tədrisinə davam etdi . Susanna müəllimənin həyat yoldaşının bacısı əslən Şuşalı olan Qismət müəllimə ermənilərlə azərbaycanlıların bir-birinə dəydiyi vaxtlarda dərs saatlarında deyilənə görə , “atan kazaklardır “ ifadəsini tez-tez işlədərdi. Bu qadın elə bil saysız –hesabsız azərbaycanlı qaçqın, köçkün ordusundan xəbərsiz idi . Heç vaxt erməniləri mənfi tərəf kimi görməzdi.

Aşot dayının evinin yanması 1990-cı illərdə olmuşdu , indi isə 2021- ci ildir, ermənilər heç dəyişməyib , yenə də gedərkən, özlərinin olmayan və bahasına satdıqları, ya da təhvil verdikləri evlərə od vurub gedirlər. Əvvəlki kimi indi də eyni qayda ilə tərk edirlər. Yandırırlar, bunu özlərinə təsəlli bilirlər, unudurlar ki , belə vəziyyətlərdə özləri özlərini yandırırlar . Neçə illər ərzində boş qalmış kəndlər, şəhərlər boş adamların sayəsində viran oldu, dağıldı. Ermənistandan, ölkəmizdəki yeddi rayon və Qarabağdan axın-axın insanlar, azərbaycanlılar köç etdi, məcburən evindən qaçdı , qovuldular amma heç vaxt evlərini tərk edərkən yandırmadılar.

Ev qaladır, evdə bir doğmalıq var. Hər evin sakini heç yerdə görmədiyi münasibəti, istiliyi , doğmalığı evlərində görür. Tərbiyə, mədəniyyət evdən başlayır. Evin qoxusu dəyişməz, hara getsən belə, o qoxunu xatırlayırsan, evinlə doğmalaşırsan. Buna görə də , azərbaycanlılar heç zaman evlərini yandırmadılar. Sürgünə göndəriləndə, qaçqın- köçkün olanda , əsir düşəndə bir də çevrilib evlərinə baxıblar, evin yoluna boylanıblar. Fikri , ürəyi evdə qalan adamlar hara getsələr qoyub getdiklərini xatırlayıblar. Halbuki, evləri viran qalıb dağıdılmışdı, ya da mənimsənilmişdi. Amma ümidsiz olmadılar . Əsirlikdə işgəncədən üzülüb gedəndə belə, evinin yerini, o evdən nəyisə və kimisə xatırlayıblar. Azərbaycanlılar bu cür böyüyüb yetişdilər, özləri qazanıb özləri tikdilər, qurub-yaratdılar. Amma başqasının olanları yandıran, talayan, daşıyıb aparanlar təəssüf ki hərdən başqa yerlərdə hörmətli oldular .

Qapıçı Aşot dayı və Susanna müəllimə kimi olmayanların ədalət qapısı var . Neçə əsrdir ki , yandıra-yandıra gəlib-gedənlərin əziyyətində qalmışıq və yenə də özümüz özümüzdə bir yol , güc tapırıq. İndiki yanğınları hamı görə bildi -dünyanın gözü qarşısında alovlandı . Kimlərsə gəlib gedir, bu yanğınlara, viran qalmış yerlərə baxır, müşahidə edir, hərə bir cür görür. Bəziləri də görməzlikdən gəlir –bu da bizi yandırır. Evlər təkrar qurulacaq, şəhərlər yenidən salınacaq , həyat yenidən başlayacaq, amma bu olanlar heç vaxt unudulmayacaq. Ev qaladır, mədəniyyət evdən başlayır, evdə doğmalaşırsan, ev üçün darıxırsan, evə tələsirsən. Dalaşanda, küsəndə belə, harda olsan da yenə evini xatırlayırsan.

Xəbərləri izləyirəm, ekrandan yanan evlər görünür , ermənilər başqasının evlərini yandırırlar , qəsb etdikləri , mənimsədikləri özgə evlərini bu cür tərk edirlər .

Evdə doğmalıq var, mühit evdən doğulur. Evin havası kimi qoxusu da dəyişməz, tərbiyə evdən başlayır . Hara getsən həmin havada qalırsan, o havanı daşıyırsan . Evdənkənar ya da ki evində bir ömür yaşayırsan... xatırlayırsan...