Xəbər lenti
29/03/2020 [22:03]:
Moskvada işsizlərə yardım başladı: bu qədər pul veriləcək
29/03/2020 [21:57]:
"Azərbaycanda çox sayda intizamlı insan tipi yetişdirəcəyinə ümidim böyükdür"
29/03/2020 [21:49]:
Millət vəkili Qarabağ müharibəsi əlilləri və şəhid ailələrinə bayram sovqatı göndərib
29/03/2020 [21:46]:
"Onları oprativ həll etmək lazımdır ki, vətəndaşların psixoloji sarsıntısını azaltmaq mümkün olsun"
29/03/2020 [21:39]:
Nüfuzlu diplomatdan vicdan dərsi... -"Qubadakı kütləvi məzarlığı ziyarət edin..."
29/03/2020 [21:39]:
Üç avtobusun hərəkət sxemində dəyişiklik edilib
29/03/2020 [21:15]:
Azərbaycanın 42 vətəndaşının Türkiyə və Bolqarıstana keçidi təmin edildi
29/03/2020 [21:12]:
İtaliyada son sutkada daha 756 nəfər koronavirusdan ölüb
29/03/2020 [21:03]:
Premyer Liqanın prezidenti: "Ukrayna klublarını cinayətkarlar idarə edir"
29/03/2020 [20:57]:
"Vəziyyət o yerdədir ki, artıq xəstəxanalarda yaşa görə seçim etmək məcburiyyətindədirlər"
29/03/2020 [20:35]:
Türkiyədə koronavirusdan ölənlərin sayı 131-ə çatdı: 9217 yoluxma var
29/03/2020 [20:33]:
Vətəndaşlara pul yardımı ediləcəyi ilə bağlı xəbərlərə rəsmi münasibət
29/03/2020 [20:21]:
“Fövqəladə vəziyyət elan edilməli, avtomobillərin və vətəndaşların hərəkəti məhdudlaşdırılmalıdır”
29/03/2020 [20:17]:
Virus adama, heyvana baxmırmış... - İNANILMAZ
29/03/2020 [19:55]:
Bakıda polisin xüsusi karantin rejimi qaydalarının pozulmasına qarşı tədbirləri - VİDEO
29/03/2020 [19:31]:
ABŞ koronavirusa görə Çin hökumətini və ordusunu məhkəməyə verdi - ƏSRİN MƏHKƏMƏSİ...
29/03/2020 [19:24]:
Koronavirusa görə Azərbaycanda adambaşına bu qədər pul veriləcək
29/03/2020 [19:17]:
Dövlət Komitəsi Bərdədə arvadını öldürən ərin işini nəzarətə götürdü
29/03/2020 [19:14]:
“Aşıq Şəmşir Mədəniyyət Ocağı”ından “Evdə qal, cəmiyyəti qoru” çağırışına dəstək – Kampaniyadan FOTOLAR
29/03/2020 [18:46]:
"Həyatımın böyük hissəsini təhsilə həsr etdiyim xatirələrimlə bağlı memuarlar üzərində işləyirəm"
29/03/2020 [18:43]:
Koronavirus hava yolu ilə yayılır?
29/03/2020 [18:42]:
Naxçıvanda koronavirusa yoluxma halı qeydə alınmayıb - RƏSMİ
29/03/2020 [18:40]:
Britaniyada koronavirus sıçrayışı oldu
29/03/2020 [17:38]:
Koronavirus Azərbaycanda ərzaq qıtlığı yaratmayacaq
29/03/2020 [17:35]:
Rokfeller Fondu dünyada koronavirusun yayılacağını 10 il əvvəl açıqlayıb
29/03/2020 [17:32]:
Bibiheybətdə yeni yol ilə hərəkət müvəqqəti məhdudlaşdırılır
29/03/2020 [17:29]:
Azərbaycanda daha 27 nəfər koronavirusa yoluxdu - RƏSMİ
29/03/2020 [17:27]:
Bakıda piyadanı vurub qaçan sürücü tutuldu
29/03/2020 [17:12]:
Aktyor 50 ailənin 2 aylıq qida ehtiyacını ödəyəcək
29/03/2020 [16:49]:
“Moskva təcrübəsi” koronavirusla bağlı yeni suallar doğurdu: Xəstələrin yarısı o insanlardır ki...
29/03/2020 [16:23]:
İdman arenaları, otellər, yataqxanalar xəstəxanaya çevriləcək: Hərbi mühəndislər qrupu iş başında...
29/03/2020 [16:22]:
"Azərnəşr"dən nümunəvi addım: Fonda 5 min köçürüldü və işçilərə 1 aylıq maaş məbləğində yardım edildi...
29/03/2020 [16:21]:
Bakıda daha 5 xüsusi ekspres marşrut xətti təşkil edilir
29/03/2020 [16:17]:
Mərkəzi Bankın valyuta hərracında dollara tələb kəskin azalıb
29/03/2020 [16:14]:
Vergi orqanlarına işə qəbul imtahanı təxirə salındı
29/03/2020 [16:13]:
Umayra Tağıyeva koronavirusun atmosfer havasına təsirindən danışdı
29/03/2020 [16:07]:
Koronavirussuz günlərdə deputatlar seçicilərlə ayda iki dəfə görüşəcək
29/03/2020 [16:05]:
“WhatsApp” videoların yerləşdirilməsinə məhdudiyyət qoyur
29/03/2020 [16:03]:
Koronavirusun səthlərdə qalma müddəti açıqlandı - VİDEO
29/03/2020 [15:56]:
"Çin aprelin 8-dən karantin rejimindən çıxır, bu, bazara müsbət siqnal olacaq"
29/03/2020 [15:46]:
İspaniya şahzadəsi Mariya Tereza koronavirusdan öldü
29/03/2020 [15:43]:
Prezident Şəfiqə Məmmədovanı “Əmək” ordeni ilə təltif etdi
29/03/2020 [15:09]:
Koronavirus Naxçıvana yol tapa bilməyib - Rəsmi AÇIQLAMA
29/03/2020 [15:04]:
Səhiyyə Nazirliyi tibbi maskalardan düzgün istifadə qaydalarını açıqlayıb
29/03/2020 [14:39]:
Milli Məclisdə ilk dəfə videokonfrans keçirildi
29/03/2020 [14:35]:
Vergilərin ödənilməsi müddəti uzadıldı
29/03/2020 [14:26]:
Koronavirusdan  təlaşlanan yəhudi Qüdsdə namaz qıldı...Gözlənilən -FOTO
29/03/2020 [14:20]:
Növbəyə gedən və qayıdan dənizçilər karantinə alınır - Gəmi kapitanı
29/03/2020 [13:56]:
Azərbaycanda vəzifəli şəxsdə koronavirus aşkarlandı
29/03/2020 [13:54]:
İranda koronavirusa yoluxanların sayı 40 000-ə çatır
29/03/2020 [13:54]:
BŞBPİ rəsmisi sürücülərə müraciət etdi
29/03/2020 [13:49]:
Koronavirusla mübarizədə Azəriqaz da yaşlı insanlara dəstək olacaq
29/03/2020 [13:45]:
Norveç koronavirusa qarşı üç dərmanı sınaqdan keçirdiyini açıqladı
29/03/2020 [13:19]:
“Asan İmza” sertifikatlarının etibarlılıq müddəti ödənişsiz olaraq uzadılır
29/03/2020 [13:17]:
Jurnalist Ekspert Mərkəzi "Evdə qal, cəmiyyəti qoru" kampaniyasına qoşulur
29/03/2020 [13:17]:
"Məhbusların təhlükəsizliyi şəhərdə, küçədə, bayırda olan insanlardan daha yaxşı qorunur"
29/03/2020 [13:14]:
Koronavirus Qarabağ problemini arxa plana keçirməməlidir...
29/03/2020 [13:03]:
Karantin günlərində küçədə rəqs edən Səmra tənqid olundu - VİDEO
29/03/2020 [12:58]:
Koronavirusa yoluxan azərbaycanlı xanım: “Ciddiyə alın, xəstəliyi olmayan gəncləri də öldürür”
29/03/2020 [12:55]:
Norveç koronavirusa qarşı üç dərmanı sınaqdan keçirdiyini açıqladı
29/03/2020 [12:38]:
Nazirlik məktəblilərin yay tətilinin ləğvi məsələsinə aydınlıq gətirdi
29/03/2020 [12:09]:
Bakıda dezinfeksiyanın pullu olması iddiaları barədə rəsmi açıqlama
29/03/2020 [12:07]:
Ermənistanda koronavirusa yoluxanların sayı 424-ə çatdı
29/03/2020 [12:02]:
UNEC rektoru: “Distant ali təhsil: 3 addım”...
29/03/2020 [11:59]:
Seyid Camal Əzimbəyli çağırış etdi
29/03/2020 [11:57]:
Bakı Slavyan Universiteti Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna 30 min manat yardım etdi
29/03/2020 [11:48]:
Koronavirusun aktivləşdiyi temperatur müəyyənləşib
29/03/2020 [11:45]:
“Bakıda işləyib hazırda rayonda olan şəxslər də bu gündən buraxılmayacaq”
29/03/2020 [11:42]:
Fransa Baş naziri: "Aprelin ilk 15 günü çətin olacaq"
29/03/2020 [11:34]:
I siniflərə qəbul üzrə Alternativ qeydiyyat mərkəzlərinin iş prinsipi dəyişdirildi
29/03/2020 [11:25]:
Bakıda restorandan 3400 manatı oğurlanan şəxs nazirdən kömək istədi...
29/03/2020 [11:23]:
Tanrının pıçıltısını SÖZə çevirən insan
29/03/2020 [11:12]:
İranın keçmiş prezidenti koronavirusa yoluxub
29/03/2020 [11:07]:
Koronavirusla mübarizənin Kanada təcrübəsi - MÖCÜZƏLƏR ÖLKƏSİ...
29/03/2020 [11:06]:
Ermənistanda koronavirusdan daha 2 nəfər ölüb
29/03/2020 [11:03]:
ABŞ-da körpə koronavirusdan öldü
29/03/2020 [11:02]:
Bakı metrosunda sıxlıq yaranması ilə bağlı RƏSMİ AÇIQLAMA
29/03/2020 [10:30]:
"Belə məsuliyyətsiz insanlarla koronavirusun sürətlə yayılmasının qarşısını almaq çətin olacaq"
29/03/2020 [10:27]:
Milli fəlsəfə tariximizin təşəkkülü və Firidun bəy Köçərli...
29/03/2020 [10:13]:
“Heç kim bu həyatda onu yaşadan əlinə, qoluna, nə də gözünə sağ ol demir...”
Bütün arxiv bir sırada
16/07/2014 [08:46] - Köşə - ( 6618 dəfə baxılıb)

Niderlandın bənzərsiz təhsil sistemi...

Azərbaycan təhsili və beynəlxalq təcrübə...
Ataxan Əbilov

Niderlandda yaşayan beynəlxalq hüquq üzrə tanınmış mütəxəssis  Ataxan Əbilov Azərbaycan təhsil sisteminin çatışmazlıqları və yaşadığı ölkənin unikal təhsil sistemiylə bağlı silsilə yazmaq niyyətini Moderator.az-a ifadə edib və saytımız bu təklifi məmnunluqla qarşılayıb. İndi A. Əbilovun birinci yazısını təqdim edirik:

“İslamın hazırkı vəziyyətindən doğan narahatçılıqla bağlı əvvəlki yazımda "çıxış üçün bütün yollar təhsilə aparır" nəticəsi hasil olmuşdu. Məlumdur ki, təhsil hər bir cəmiyyətin sabahının necəliyini müəyyən edən əsas faktordur. Bu sahədə Azərbaycanda işlərin heç də ürəkaçan olmaması bəllidir. Təhsilin necəliyində forma-məzmun kateqoriyasının düzgün uzlaşması mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycanda təhsil sisteminin forması keçmiş SSRİ-dən qalan ənənələr üzərində qurulsa da, onun məzmununda əndrabadi gəlişmələr baş verib. Heç kəsə sirr deyil ki, ölkəmizdə qəribə ənənələr hökm sürür: təhsil sahəsindəki məmurun əvəzedilməz "pedaqoq"luğu, təhsil nazirinin dərsliklər müəllifi olması, əlahəzrətin ən böyük dahi kimi qələmə verilməsi, rütbəlilərin mütləq dahi istedad olması (ifadə Xəlil Rzanındır)... ənənələri. 

Təhsilimiz sınaqdan çıxan təcrübələrlə deyil, əlahəzrətlərin istəklərinə uyğun yönləndirilir. Müstəqilliyin ilk illərində ali məktəblərə qəbul imtahanlarıyla bağlı müəyyən edilən test üsulunu nəzərə almasaq təhsildə mahiyyət kəsb edən heç bir islahata rast gəlinməyib. Islahat adıyla görülən işlərin əksəriyyəti "məcbüri məktəbli formasının müəyyən edilməsi" kimi təhsilə heç bir aidiyyəti olmayan məsələlərlə bağlı olub. Nəticədə özfəaliyyət kursları olmadan təhsildə ardıcıllığın təminatı qeyri-mümkün olub. Ali məktəbə daxil olmaq üçün orta məktəblərdəki dərslər kifayət etmir, mütləq xüsusi hazırlıq kurslarına yazılmalı, əlavə olaraq müəllim yanına təşrif buyurmalısan. Pillələrarası uyğunsuzluq, uzlaşmanın olmaması Azərbaycanda təhsilə kompleks yanaşmadan danışmağı istisna edir. Kompleks yanaşma təhsilin maddi texniki bazasından (normal məktəb binası, onun lazımi avadanlıqla təchizatı, müvafiq kitab-dərslik və ləvazimatların mövcüdluğu və s.) tutmuş, professional kadr ehtiyatı da daxil olmaqla təhsilin sağlam planlaşdırılmasına qədər bütün elementləri əhatə edir. Dünyanın inkşaf etmiş ölkələrin təhsil sistemlərinə, onlardan hansısa formada yararlanmaq üçün baş vurma, onların təcrübəsini öyrənmə bu mənada cəlbedici görünür. 

Qeyd edilənlərdən irəli gələrək Niderland təhsil sistemi, pillələri, onun forma və məzmunu, habelə təhsilin inzibati idarəçiliyi barədə Moderator.az-ın oxucularını məlumatlandırmaq istəyirəm.

Niderlandda sanki Məhəmməd (s.ə.s.) peyğəmbərin "beşikdən qəbrə qədər öyrən" kəlamını əsas tutan bir təhsil sistemi mövcüddür. Burada mövcüd olan dörd pilləli təhsil sistemini aşağıdakı sistem üzrə xarakterizə edilir: 

1) ibtidai (əsas) təhsil; 

2) orta təhsil: 
peşə təhsilə hazırlıq;
ali təhsilə hazırlıq;
elmi təhsilə hazırlıq;

3) peşə təhsili;
 
4) ali təhsil:
ali peşə təhsili;
universitet təhsili.

İbtidai (əsas) təhsil. Niderland Krallığında ibtidai (əsas) təhsil 4 yaşdan başlayır. 4-cü doğum günün səhərisi uşaq məktəbə gedə bilər. 5-ci doğum gününü qeyd edən uşağın isə "məcburi təhsil alma" vəzifəsi yaranır. İbtidai təhsil 8 il davam edir. Buna müvafiq olaraq ibtidai təhsildə 8 qrup ("sinif" anlayışına uyğun gəlir) mövcüddür. Birinci iki il alt ibtidai təhsil, 3-5-ci illər orta ibtidai təhsil, 6-8-ci illər üst ibtidai təhsil illəri adlanır. 

Şagirdin əməyi ildə 3 dəfə hesabat formasında qiymətləndirilir. Hər bir qiymətləndirmə valideynlə fərdi müzakirəyə çıxarılır və rəsmiləşdirilir. Qiymətləndirmə 5 və 10 (100) ballıq sistemlə aparılır. Hər bir hesabat 8 bölümdən ibarət olur. Uşağın sosial-emossional inkişafı (1), dil aktivliyi (2), oxu (3), yazı (4), hesab (5), dünyagörüş (6), creativ (yaradıcılıq) inkişaf (7), fiziki inkişaf (8) qiymətləndirmə bölümləridir. Hər bir bölüm bir neçə element üzrə dəyərləndirilir. Məsələn, dünyagörüş bölümü coğrafiya, tarix, biologiya, yol hərəkəti, informatika fənlərini əhatə edir. 

Uşaqlar aşağı siniflərdə ev tapşırığı almırlar. Dərslər bütün qruplar (siniflər) üçün eyni vaxtda başlayır, eyni vaxtda qurtarır. Şagird həftədə 5 gün olmaqla, gündə beş saat aktiv və planlı şəkildə məktəbdə işləyir. Bütün dərsliklər və dərs ləvazimatları məktəb hesabına təmin edilir. Yuxarı siniflərdə ev tapşırığı materialları istisna olmaqla dərsliklər istifadə üçün evə verilmir, şagird onlardan yalnız məktəbdə olduğu müddətdə istifadə edir. Müsbət hesabatlar şagirdin qrupdan-qrupa (sinifdən-sinfə) keçməsi üçün əsasdır. Mənfi hesabat alan şagird qrupda qalır, və yaxud əqli zəif inkişaf etmiş uşaqlar üşün nəzərdə tutulan xüsusi məktəblərə keçirilir.

İbtidai məktəblərin ictimai, əlahiddə və xüsusi növləri mövcüddür. İctimai ibtidai məktəblər hər uşaq üçün əlçatandır. Əlahiddə məktəblərdə uşağa hansısa din və onun fəlsəfi inancları tədris olunur. Burada təhsil din və etiqad əsasında aparılır. Xüsusi məktəblərdə təhsil özünəməxsus xüsusi metodlarla aparılır. Nümunə kimi Montessori məktəbləri göstərmək olar. 

İbtidai təhsil tamamilə pulsuzdur. Məktəblər yalnız əlavə tədbirlər üçün (məsələn, qrup şəklində səyahət etmək, bayramı bir yerdə qeyd etmək və s.) valideynlərdən kömək istəyə bilər. Belə aksiya hər bir halda könüllülük prinspinə əsaslanır.

Məktəb binaları, onların tədris və təlim prosesinə uyğun olmasına cavabedehlik bələdiyyələrin üzərindədir. Məktəb binasının təmiz və formada (təmiz hava şəraiti) saxlanılması məsuliyyətini isə məktəbin idarə orqanı daşıyır. Buna görə hər bir məktəbin büdcəsi hökümət tərəfindən müəyyən edilir.

İbtidai məktəblər keyfiyyətli təhsili təmin etməlidir. Buna Təhsil Müfəttişliyi nəzarət edir. Təhsilin keyfiyyətinin qaldırılmasında hökümət çox maraqlıdır və bu istiqamətdə xüsusi investisiyalar ayırır.

Şagirdlər il boyu 5 dəfə (payız, yeni il (kerst), yaz, may və yay) tətilə buraxılır. Yay tətili cəmi 42 gün (bir ay 12 gün) davam edir.

Qısa şəkildə də olsa, Niderlandda ibtidai (əsas) təhsili xarakterizə etməyə cəhd göstərdim. Növbəti yazım isə orta təhsil haqqında olacaq.

Ardı var...


“Fövqəladə vəziyyət elan edilməli, avtomobillərin və vətəndaşların hərəkəti məhdudlaşdırılmalıdır”
"Məhbusların təhlükəsizliyi şəhərdə, küçədə, bayırda olan insanlardan daha yaxşı qorunur"
"Oğlum koronavirusdan öldü" deyən qadın həbs edildi - FOTO
"Mən bir nümayəndə heyətinin rəhbəri kimi utanc hissini keçirirəm ki..."
İranda koronavirusdan bir gündə 139 nəfər dünyasını dəyişdi...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika

Cəmiyyət
Koronavirusun səthlərdə qalma müddəti açıqlandı - VİDEO
Cəmiyyət
“Bakıda işləyib hazırda rayonda olan şəxslər də bu gündən buraxılmayacaq”
Cəmiyyət
“Heç kim bu həyatda onu yaşadan əlinə, qoluna, nə də gözünə sağ ol demir...”
Dünya
ABŞ-lı müğənni "Ayətəl-kürsi" oxudu - MARAQLI... + VİDEO
Gündəm
Pentaqon ordudan tərxis edilən həkimlərə yalvarır: “Geri dönün, sizsiz bacarmayacağıq!”
Yazar
İlham İsmayıl
Onlar həmişə gözəgörünməzlərlə mübarizə aparıb...
Oqtay Qorçu
Koronavirusun siyasi coğrafiyası...
Şahin Quliyev
Qaz və işıq limitinin ləğvinə ehtiyac var
Taleh Şahməmmədli
Bunu Qarabağ üçün də etsək...
Sultan Laçın
“Pulunu al – evdə qal!."
Həftənin ən çox oxunanları
Koronavirus əsasən Azərbaycanın bu bölgəsində yayılıb - RƏSMİ
Rus yazıçıdan sensasion iddia - virus yoxdur, bu, xüsusi əməliyyatdır, məqsəd…
"Elə insanlar var ki, 1-2 gün işləməyəndə evlərinə ərzaq ala bilmirlər, ona görə də..."
Azərbaycanda şok hadisə: yadplanetlilər 69 yaşlı kişini eyvandan götürüb apardı - VİDEO
Koronavirusdan ölən Diləyin sosial media paylaşımı təhlükəni gözlər önünə sərdi - FOTOLAR
Orqazm koronavirusun qarşısını alan bir vasitə adlandırıldı - "SEKSİN ANTİVİRUS EFFEKTİ..."
"Mənim kim olduğumu bilirsiniz, tanıyırsınız" - Mübariz Mənsimovdan Ərdoğana müraciət...
Türk professor: “Virusa hamı yoluxacaq”
Cazibədar aparıcı: "Bəzi məmurlar mənə seks hədəfi kimi baxır"
Koronavirusla mübarizə: “Böyüklərə 1000, uşaqlara 500 dollar nağd pul”
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247