Xəbər lenti
04/07/2020 [18:01]:
Kanadada koronavirusa yoluxanların sayı 105 mini keçib
04/07/2020 [17:55]:
"Elmar Məmmədyarovun erməni lobbisi tərəfindən ələ alınmasını istisna etmirəm..."
04/07/2020 [17:45]:
"Bu ittihamlar ya sübut edilməli, ya onları irəli sürənlər qanun qarşısında cavab verməlidirlər"
04/07/2020 [17:34]:
İş icazəsi ilə İsmayıllıya istirahətə gedənlər cərimələndi - FOTO
04/07/2020 [17:29]:
Qəzet redaksiyalarına maliyyə yardımının göstərilməsinə dair müsabiqənin nəticələri açıqlandı
04/07/2020 [16:46]:
BŞBPİ kriminal avtoritetin dəfnində iştirak edənləri cərimələyib
04/07/2020 [16:44]:
"Nə qәdәr vicdansız olаsаn ki, bu qәdәr hәyаtı tәcrübә ilә, sеvgi ilə yаşаyаn аdаmı..."
04/07/2020 [16:40]:
Putinin oteldə unutduğu köynəyi satılır - Kremlin reaksiyası FOTO
04/07/2020 [16:37]:
“Səhhətim yaxşı deyil, ayaqlarımda ağrılar var...”
04/07/2020 [16:36]:
Bakıda ağır qəza: Yarışan taksi sürücülərindən biri idarəetməni itirdi və... - ANBAAN VİDEO
04/07/2020 [16:11]:
İş icazəsi ilə Qusara istirahətə gedənlər cərimələndi - FOTO
04/07/2020 [16:10]:
Hərbi xidmətdən qayıdan oğluna yığıncaq təşkil edən ata və qonaqları cəzalandırıldı - FOTO
04/07/2020 [16:07]:
Bu da OLDU: Portaldan icazə alıb oğurluğa getdilər
04/07/2020 [16:05]:
Polis supermarketlərdə reydlər keçirir - FOTO
04/07/2020 [15:56]:
Samir Nuriyev icra başçıları ilə bağlı TAPŞIRIQ VERDİ
04/07/2020 [15:51]:
İcra hakimiyyəti məmurun evinin yandırılması iddialarına münasibət bildirdi
04/07/2020 [15:47]:
İranda bir gündə COVID-19-dan 148 nəfər ölüb
04/07/2020 [15:35]:
AMEA-nın şöbə müdiri vəfat edib
04/07/2020 [15:32]:
Azərbaycanlı alim: “Koronavirus xərçəng xəstəliyi yarada bilər”
04/07/2020 [15:13]:
"Biz karbohidrogenlərini, qızıl və metalını qoymağa yer tapmayan Rusiya deyilik..."
04/07/2020 [15:09]:
Nazarbayev Azərbaycanlı yazarı təltif etdi
04/07/2020 [15:07]:
"Müdafiə naziri bu xahişi Ali Baş Komandana çatdırıb və ondan sonra əmr verilib..."
04/07/2020 [14:57]:
Sərsəng su anbarında boğulanlar var...
04/07/2020 [14:49]:
Qazaxın Daş Salahlı kəndində çəkilən yeni bulaqdan 200-dən çox ailə istifadə edəcək
04/07/2020 [14:47]:
“Sənaye məhsulları istehsalının genişlənməsi Azərbaycana yeni bazarlara çıxmaq imkanı verir”
04/07/2020 [14:41]:
“Bəhram artıq gözlərini açıb, huşu da tam yerindədir...”
04/07/2020 [14:39]:
"Stalinin adı ilə bağlı hər nə varsa, toxunmaq yasaqdır"
04/07/2020 [14:37]:
"Morenştrasse" metro stansiyası "Qlinka küçəsi" adlanacaq
04/07/2020 [14:30]:
“Qanuni oğru”lar Antalyada toplaşdı - Quli və Şakro müzakirəsi...
04/07/2020 [14:30]:
UNEC brendi Estoniyada da tanındı
04/07/2020 [14:27]:
Qacarların süqutu hansı ölkənin kəşfiyyat xidmətinin işi idi?
04/07/2020 [14:20]:
Türkiyə parlamentinə yeni sədr seçiləcək
04/07/2020 [14:15]:
Samuxda yas mərasimi keçirmək istəyən şəxslər cərimələndi
04/07/2020 [14:12]:
Müğənni Zamiq Hüseynovdan yeni fotosessiya - FOTOLAR
04/07/2020 [14:05]:
Beynəlxalq ekspert: “Azərbaycanda sudan istifadə təcrübəsi dəyişməlidir”
04/07/2020 [13:58]:
Türkiyə təhlükəsizlik qüvvələri başına 500 min mükafat qoyulmuş PKK terrorçusunu məhv etdi
04/07/2020 [13:49]:
"Dillənməsəm, deyəcəklər koronavirusa yoluxub" - Aktyor şöhrətin başağrısına çevrildiyini bildirir...
04/07/2020 [13:26]:
Ermənistan Araz çayını ekoloji fəlakətlə üz-üzə qoydu: Çirklənmə pik həddə çatdı - FOTO
04/07/2020 [13:22]:
Yaponiyada sel fəlakəti: İnsanlar evlərin damında kömək gözləyir
04/07/2020 [13:19]:
“COVID-19 infeksiyasından sağalan şəxs bu virusa yenidən yoluxa bilər” - AÇIQLAMA
04/07/2020 [13:17]:
Spikerə yeni köməkçi təyin olundu
04/07/2020 [13:15]:
Sabah havanın hərarəti 38 dərəcəyə yüksələcək
04/07/2020 [13:04]:
“Bütün səfir və konsulların fəaliyyəti yoxlanılmalıdır”
04/07/2020 [13:03]:
Bakıda dörd yeni doğulmuş körpə həkimlərdən COVID-19-a yoluxdu - AÇIQLAMA
04/07/2020 [13:02]:
Şöbə müdiri: "Koronaviruslu hamilələrin dünyaya gətirdiyi 16 körpə həkim nəzarətindədir"
04/07/2020 [13:00]:
Avropa Mərkəzi Bankı yeni əsginaslar buraxır
04/07/2020 [12:58]:
BŞİH əməkdaşları kütləvi şəkildə koronavirus testindən keçirilib? - RƏSMİ
04/07/2020 [12:42]:
Mahatma Qandinin aforizmləri: "Sevgi insanlığın, zorakılıq heyvanlığın qanunudur..."
04/07/2020 [12:40]:
Hacı Qara niyə intihar etmək istəyirdi? - Məşhur filmin pərdəarxası...
04/07/2020 [12:34]:
COVİD-19 mutasiyaya uğrayır və yox olacaq- ŞAD XƏBƏR
04/07/2020 [12:14]:
"Arzu edirəm ki, tezliklə pandemiya qurtarsın və onun səsi Qarabağımızdan gəlsin"
04/07/2020 [12:13]:
COVID-19-a yoluxan şəxs: “Özümə sistem qoşurdum, tibb bacıları evə gəlməkdən qorxurdu”
04/07/2020 [12:06]:
Daşkəsəndə 2 tondan çox narkotik məhv edilib
04/07/2020 [12:03]:
Fövqəladə vəziyyət Ermənistan iqtisadiyyatını ciddi təhlükə altında qoyur
04/07/2020 [12:01]:
Azərbaycana gələn 3 həkim geri qayıdıb, 19-u karantinə alınıb
04/07/2020 [11:59]:
Qanunsuz yollarla Bakıdan Qəbələyə gələn şəxslər cəzalandırılıblar
04/07/2020 [11:53]:
Makqreqor Həbib Nurməhəmmədova başsağlığı verdi
04/07/2020 [11:50]:
Bakıda karantin rejimini pozan şəxs həbs edilib
04/07/2020 [11:46]:
Türkiyədə fabrikdə baş vermiş partlayışdan sağ çıxan şəxs yaşadıqlarını paylaşdı - FOTO
04/07/2020 [11:45]:
Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının saytına erməni müdaxiləsi...?
04/07/2020 [11:32]:
Mahmudovun “sprutu” - eks-spikerlə sabiq nazirin sirli sövdələşməsinin gizlinləri
04/07/2020 [11:25]:
"Adam Zəhranın qətlə yetirilməsini xatırlayanda az qalır ki, qadın olaraq müharibəyə başlasın”
04/07/2020 [11:21]:
Ancelina Coli Qarabağa görə Azərbaycana gəlsə...
04/07/2020 [11:18]:
Trampın cazibədar müşavirində koronavirus aşkarlandı...
04/07/2020 [11:16]:
Paşinyanın komandasının keçmiş üzvü: “Ermənistanı vətəndaş müharibəsi gözləyir”
04/07/2020 [11:14]:
“Çox ciddi yoxlama aparılır” - DYP-dən xəbərdarlıq
04/07/2020 [11:13]:
“Azərbaycanın suverenliyini və müstəqilliyini dəstəkləməkdən qürur duyuruq”
04/07/2020 [10:39]:
“Koronavirusa yoluxmuşam, ölüm ayağındayam, Qənirə Paşayeva xəstəxanaya yerləşdirdi”
04/07/2020 [10:38]:
Bakı Slavyan Universitetində “Gələcəyin diplomatları” layihəsi həyata keçiriləcək
04/07/2020 [10:34]:
Paytaxtın əcnəbi dillərin “işğalından” azad edilməsini istəyən ziyalılarla görüş keçirillb...
04/07/2020 [10:26]:
Həkim Bəhram Bağırzadənin vəziyyətindən danışdı: “Gözləyirik...”
04/07/2020 [10:17]:
Hacı Şahin: “Həcc kimi müqəddəs ziyarət təxirə salınıbsa, deməli...”
04/07/2020 [10:16]:
Məhəmməd Əmin Rəsulzadə niyə dövlətimizi “Azərbaycan” adlandırıb? - ARAŞDIRMA
04/07/2020 [10:13]:
Qazaxda nişan mərasimi etmək istəyən şəxslər saxlanılıb
04/07/2020 [10:08]:
"Dövlətə sevgini 30-40 min dollara almaq mümkün olmayacaq, Millətin gözündən düşməyin"
04/07/2020 [09:57]:
Xüsusi karantin rejimini pozan kafe aşkarlanıb, 5 nəfər cərimələnib
04/07/2020 [09:54]:
Yüzlərlə maşın postlardan icazəsiz keçmək istədi
04/07/2020 [09:53]:
Ermənilər atəşkəsi 42 dəfə pozub
04/07/2020 [09:24]:
Koronavirusla bağlı son STATİSTİKA
04/07/2020 [09:22]:
Zaqatalada qardaş qardaşı bıçaqlayıb
Bütün arxiv bir sırada
26/12/2014 [10:22] - Köşə - ( 4878 dəfə baxılıb)

Məscid, yoxsa maddiyyata çağırış?

Allaha qovuşmağın Azərbaycan variantı
Seymur Əliyev
[email protected]

Bakının Binəqədi rayonu ərazisində inşa edilən Heydər məscidinin malik olduğu texniki parametrlər, xüsusilə də bu parametrlərin ictimaiyyətə təqdimat forması böyük marağa səbəb olub. Rəsmi medianın təqdim etdiyi məlumatlardan bəlli olur ki, bu məscid 12 min kvadratmetr sahəni əhatə edir və hər biri 72 metr olan 4 minarədən ibarətdir. Məscidin əsas özəlliklərindən biri də onun “Qafqazın ən böyük məscidi” olması və inşasında ən bahalı materialların istifadəsidir.

Şübhəsiz, özlüyündə ölkədə yeni bir məscidin inşası təqdirəlayiq və alqışlanması gərəkən bir məsələdir. Bu baxımdan sözügedən məscidin inşası müsbət bir olay kimi dəyərləndirilməlidir. Lakin Azərbaycanda məscid və ona yanaşmanın özündə cidid problemlər mövcuddur ki, bu problemlər açılışa hazırlanan Heydər məscidinin timsalında özünü daha aydın surətdə göstərir. Birincisi, İslam dini məscidlərin təmtaraqlı formada inşasını qadağan edir ki, bu yasaq Məhəmməd peyğəmbərin “məscidlərinizi sadə tikin” çağırışında öz əksini tapır. Bəli, məscid Allahın evidir və Allah bu evi sadə, bəzəksiz, hər cür dəbdəbədən uzaq görmək istəyir. Məscid sadə tikilməli və öz sadəliyi ilə insanlara bu dünyanın faniliyini, keçiciliyini təlqin etməli, habelə, məhz bu sadəliyi ilə insanı özünə cəlb etməli, onu sadə və pak həyata səsləməlidir. Başqa sözlə desək, məscidin həm daxili, həm də xarici görünüşü insanda maddiyyata, dəbdəbəyə maraq oyatmamlıdır. Lakin təəssüflər olsun ki, Azərbaycanda məscidlərin bir çoxu həm tikilişi, həm də daxili avadanlığı ilə insanları nəinki maddiyyatdan uzaqlaşdırmır, əksinə, onlarda cah-cəlala, dəbdəbəli yaşama maraq oyadır ki, bu da dinin tələblərinə ziddir. Bu baxımdan Heydər məscidinin dəbdəbəli surətdə inşası, xüsusi oyma naxışlarla bəzədilməsi, zahiri möhtəşəmliyi hər şeydən öncə dini aspektdən qəbul edilə bilməz.

Biz minarəninin hündürlüyünü  72 metr deyil, 750 metrə çatdırsaq belə, bu, yenə də Allaha qovuşmaq, onunla ünsiyyət saxlamaq anlamında heç bir şey ifadə etməyəcəkdir. Çünki Allah hər cür ucalıqdan daha ucadır və onun hüzuruna nərdivan qoymaq və ya minarə ucaltmaqla yetişmək mümkünsüzdür. Hər cür elmi-məntiqi və dini yanaşmanı rədd edən belə bir cəhd yalnız Azərbaycan gerçəkliyində baş verə bilər ki, bu da Allaha qovuşmağın Azərbaycan variantı kimi dəyərləndirilə bilər.

İkincisi, tikintisi milyonlarla vəsait tələb edən məscidin inşasında bahalı materiallardan istifadə olunub ki, bu da əhalinin böyük əksəriyyətinin sosial baxımdan acınacaqlı vəziyyətdə yaşadığı Azərbaycan üçün xoşagələn hal deyil. Minlərlə iman əhlinin aclıq və səfalətdən əziyyət çəkdiyi bir zamanda tikintisi milyonlar tələb edən məscid inşası heç bir halda məntiqli hesab edilə bilməz. Çünki heç bir məscid insandan daha üstün deyil, ən azından ona görə ki, məscidin memarı insan, insanın memarı isə Allahdır.

Biz, məscidlərimizi daha bahalı materialdan inşa etməklə onu Allah üçün daha dəyərli edə bilmərik. Biz insanlardan fərqli olaraq, Allahın maddi anlamda “bahalı” və ya “ucuz” deyə hansısa marağı, zövq və seçimi yoxdur. Bir məscidin Allah qatındakı dəyərini yenə də oradakı insanlar, onların niyyət və əməli müəyyən edir. Əks təqdirdə, məscid özü-özlüyündə bir dəyər kəsb edə bilməz, necə ki, başsız bədən heç bir dəyər kəsb etmir. Məscid inşasında bahalı materiallara olan hədsiz meyl isə həm də israfçılıq kimi dəyərləndirilə bilər ki, bu da Allahın bəyənmədiyi əməllərdən biridir.

Habelə, məscidin texniki parametrlərini ictimaiyyətə əlahiddə bir uğur kimi, nümayişkəranə şəkildə təqdim etmək də həm dini, həm də əxlaqi baxımdan doğru hesab edilə bilməz. Ən azından ona görə ki, söhbət Allahın evindən gedir və Allaha bağlı bir şeydən təkəbbürlü formada bəhs etmək, bunu siyasiləşdirmək, hakimiyyətin uğuru kimi təbliğat vasitəsinə çevirmək İslami dəyərlərə ziddir. Məscid hər yerdə məsciddir və bu gün Bakıda inşa olunan “Qafqazın ən böyük məscidi” ilə ucqar bir dağ kəndindəki məscid arasında dini-mənəvi baxımdan heç bir fərq yoxdur, ola da bilməz.

Dördüncüsü, paytaxtdakı məscidlərin bir ucdan qapadılması fonunda milyonluq məscidin inşası absurd və qeyri-məntiqidir. Əgər hökumətin məqsədi cəmiyyətin inanclı kəsiminin ibadəti üçün şərait yaratmaqdırsa, o zaman bağlanan məscidləri açmaq bu yolda ən böyük addım olardı, nəinki külli miqdarda vəsait hesabına yeni ad və görkəmdə məscid inşa etmək.

Məscid inşasından daha vacib bir məsələ isə cəmiyyətin inanclı kəsiminə olan münasibəti dəyişmək, onlara qarşı olan inamsızlığa, təzyiq və təqiblərə son qoymaq, günahsız insanları həbsdən azad etməkdir.

Beşincisi və ən əsası, hökumətin yalnız Azərbaycan xalqı, İslam ümməti qarşısında deyil, həm də Allah qarşısında ən böyük xidməti yeni məscidlər açmaq deyil, ölkədəki əxlaqi-mənəvi tənəzzülün qarşısını almaq, əxlaqlı cəmiyyətin formalaşdırması olardı. Çünki İslam özlüyündə əxlaq və mənəviyyat dinidir. Əxlaqsızlığın, kütləvi simasızlığın və mənəviyyatsızlığın hökm sürdüyü bir cəmiyyətdə məscidlərin inşası insanları inanclı edə, onlarla Allah arasında körpü yarada bilməz. Bu cür cəmiyyətlərdə məscidlər Allah evi, sevgi və ibadət məbədi deyil, sadəcə heç bir anlam ifadə etməyən adi daş binalardır və insanları bu cür binaların divarındakı naxışlar içindən daha çox cəlb edir.

Bəli, məscidlərin inşası təqdirəlayiqdir. Lakin bu, Allahın istədiyi, Məhəmməd peyğəmbərin məsləhət bildiyi formada inşa edilməlidir. Habelə, insanların mənəvi baxımdan kamilləşməsinə məscid inşasından yüz dəfə, min dəfə daha artıq diqqət yetirmək lazımdır. Çünki qəlbində iman olan, Allaha sevgi bəsləyən birisi üçün öz sevgi və bağlılığını ifadə etmək üçün məkan hər zaman tapılacaqdır. Allaha ibadət edən insan üçün hər yer məscid, hər yer ibadətgahdır. İmandan, inamdan, sevgi və paklıqdan uzaq insanı isə ən böyük məscid, ən möhtəşəm ibadətgah belə Allaha bağlaya bilməz. Çünki Allah da şeytan kimi ürəklərdədir və bir insanın Allaha bağlılığı üçün onun öncə öz qəlbindəki şeytanı məğlub etməsi, bu qəlbi bütünlüklə Allaha məxsus etməsi zəruridir.

 

Seymur Əliyev

e-mail: [email protected]

 

loading...
“Səhhətim yaxşı deyil, ayaqlarımda ağrılar var...”
"Müdafiə naziri bu xahişi Ali Baş Komandana çatdırıb və ondan sonra əmr verilib..."
"Morenştrasse" metro stansiyası "Qlinka küçəsi" adlanacaq
Mahatma Qandinin aforizmləri: "Sevgi insanlığın, zorakılıq heyvanlığın qanunudur..."
"Dövlətə sevgini 30-40 min dollara almaq mümkün olmayacaq, Millətin gözündən düşməyin"
Clean City Company
N.Tusi adına Klinika

Dünya
"Stalinin adı ilə bağlı hər nə varsa, toxunmaq yasaqdır"
Gündəm
“Bütün səfir və konsulların fəaliyyəti yoxlanılmalıdır”
Cəmiyyət
"Arzu edirəm ki, tezliklə pandemiya qurtarsın və onun səsi Qarabağımızdan gəlsin"
Hadisə
Müharibə, Əmək və Silahlı Qüvvələr Veteranları Təşkilatının saytına erməni müdaxiləsi...?
Gündəm
Ermənilər  separatçı rejim “polisi”nin  Laçındakı idarəsi üçün yeni bina tikməyə başladı...-FOTO 
Yazar
İlham İsmayıl
Ermənilər bizdən niyə razılıq edirlər?!
Həftənin ən çox oxunanları
Aygün Kazımovanın yarıçılpaq videosu yayıldı - VİDEO (18+)
Şadlıq saraylarının işçiləri Maliyyə Nazirliyi qarşısında etiraz aksiyası keçirdi...- FOTO
4 dəfə evlənən, erməni qayınanasına görə ailəsi dağılan, namus üstündə ölkədən gedən Xalq artisti
Ərini başqa qadınla tutan, doğuş sancısıyla səhnəyə çıxan, şüşə gözlü Xalq artisti...
“Azərbaycanın üçdə ikisini su altında qoyacağıq” – Düşmən yenə Mingəçeviri vurmaqla hədələdi...
Zirəddin koronavirusun yox olacağı dəqiq tarixi AÇIQLADI
"Xüsusi sesiyanın çağırılması Azərbaycanın beynəlxalq əməkdaşlığın fəal tərəfdarı kimi nüfuzunu göstərir"
"Mnasakanyan Azərbaycanın təslim olmasını tələb etdi, ancaq rəsmi Bakı hələ də..."
"Axı Azərbaycanın nə qədər Solmaz Tohidisi, Firdovsiyyə Əhmədovası və ya Qulu Məhərrəmlisi var ki..."
"Nə qədər ki, Ərdoğan hakimiyyətdədir, bunu etməliyik..."
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247