Xəbər lenti
17/11/2019 [00:07]:
Qadında intim münasibətin qaydasında olmadığını göstərən 8 ƏLAMƏT...
17/11/2019 [00:04]:
Çox yemək ölüm, ac qalmaq şəfadır - Yapon aliminin kəşfi AUTOFAGİYA...
16/11/2019 [23:55]:
Ukrayna çempionu yolu qulaqcıqda keçdiyi üçün qatarın altında qaldı
16/11/2019 [23:52]:
Türkiyə yenə silkələndi
16/11/2019 [23:50]:
Aqşin Yenisey xəstəxanadan evə buraxılıb - YENİLƏNİB
16/11/2019 [23:44]:
Ermənistanda 4-ü uşaq olmaqla 5 nəfər dəm qazından zəhərlənərək ölüb
16/11/2019 [23:22]:
75 yaşlı aktrisa sinə dekoltesi ilə göz qamaşdırdı - FOTOLAR
16/11/2019 [23:16]:
İŞİD-in daha 615 üzvü təslim oldu
16/11/2019 [23:00]:
Brüsseldə siqaret kötüyünü yerə atanlar 200 avro cərimələnəcək
16/11/2019 [22:45]:
“Rusiya Ermənistandakı bazanı Türkiyəyə qarşı...” – İrəvandan şok açıqlama
16/11/2019 [22:41]:
Viski gənclik mənbəyi olmasa da onkoloji xəstəlikdən qoruyur - Alimlərdən araşdırma...
16/11/2019 [22:40]:
Aqşin Yeniseyin vəziyyəti ağırlaşdı
16/11/2019 [22:34]:
Satıcı ilə polis arasındakı davada kimsəsiz uşaqlar “qazandı” - FOTO
16/11/2019 [22:14]:
Könül Kərimova: "Adam müğənni qız alar?"
16/11/2019 [22:11]:
İraq İranla sərhədi bağladı
16/11/2019 [22:08]:
İdman salonunda əlbəyaxa dava - MARAQLI...+ VİDEO
16/11/2019 [22:02]:
“17 noyabrdan başlanan Hərəkatda Azərbaycan milisinin xalqla birliyinin bariz nümunəsini gördük...” 
16/11/2019 [21:50]:
Rusiyada oğrular bankomatı havaya uçurdular - İNANILMAZ...+ VİDEO
16/11/2019 [21:44]:
Yalnız Aşıq Şəmşirin varisi deyil, həm də Azərbaycan saz-söz sənətinin təəssübkeşi...
16/11/2019 [21:33]:
Avtomobilin yanacaq çənindən baxın nə çıxdı - AĞLASIĞMAZ...
16/11/2019 [21:29]:
Hindistanda quşlarla toqquşan “MiG-29K” qırıcısı qəzaya uğrayıb
16/11/2019 [21:16]:
Ağcabədidə mikroavtobusla minik maşını toqquşub, xəsarət alan var
16/11/2019 [21:12]:
Azərbaycan - Uels oyunu başlayıb
16/11/2019 [21:10]:
Gürcüstan parlamentinin qarşısında növbəti aksiya keçirilir
16/11/2019 [20:53]:
Almaniya “Mühacir alveri” qurbanlarının işinə yenidən baxa bilər
16/11/2019 [20:31]:
Evdə işləyən usta naməlum səbəbdən öldü
16/11/2019 [20:29]:
Azərbaycan və Uels millilərinin start heyəti açıqlandı
16/11/2019 [20:28]:
İranda benzinin bahalaşması ilə bağlı etiraz aksiyasında bir nəfər ölüb -YENİLENİB
16/11/2019 [20:17]:
SOCAR “Azəristiliktəchizat”ın borclu olmasına baxmayaraq əhalini soyuqda qoymadı
16/11/2019 [20:13]:
“Altın Kelebek”in simasının Bakıda geyindiyi geyimin qiyməti bilindi - FOTO
16/11/2019 [20:11]:
Bakıda iki avtomobil toqquşub, dörd nəfər xəsarət alıb
16/11/2019 [19:30]:
“Radikal müxalifət uzun müddətdir mühacir biznesi, həm də siyasi məhbus alverilə məşğul olur”
16/11/2019 [19:15]:
İraqda İŞİD-in iki lideri məhv edilib
16/11/2019 [19:08]:
Gəncədə ana övladı ilə dəm qazından zəhərlənib
16/11/2019 [18:59]:
Paşinyan generalları topladı
16/11/2019 [18:57]:
Suriyanı qana bulayan ailə Moskvada milyonluq mənzillər alır və Avropada kef-səfa sürür - FOTOLAR
16/11/2019 [18:31]:
Əhilləşdirdiyi it hərbçini öldürdü
16/11/2019 [18:23]:
Azərbaycanın general-polkovnikləri (SİYAHI)
16/11/2019 [18:17]:
ABŞ sərhədçisi Meksikadan ölkəyə girmək istəyən Rusiya vətəndaşını güllələyib
16/11/2019 [18:05]:
“Şaban” haqqında sənədli film çəkildi
16/11/2019 [18:01]:
“Biz bu məktəblərin sayını artırmalıyıq, çünki...”
16/11/2019 [17:52]:
"Ağzımı açsam, gərək ölkədən qaçasan" - Təranə ilə Kərim arasında qalmaqal böyüyür
16/11/2019 [17:51]:
"Bir həftə Bakıda qalsam, Miri Yusif kimi Xalq artisti olaram” – Cem Yılmaz
16/11/2019 [17:48]:
“Gürcü və Azərbaycan xalqlarını sıx dostluq birləşdirir”
16/11/2019 [17:46]:
Marketdə bir ailənin dörd üzvü güllələndi - VİDEO
16/11/2019 [17:41]:
Xaçmazda evli kişi tələbə qızı qaçırtdı - Azərbaycanda ŞOK OLAY - FOTOLAR
16/11/2019 [17:25]:
ABŞ-ın Ukraynadakı sabiq səfiri Mari Yovanoviç öz təhlükəsizliyinə görə narahatdır
16/11/2019 [17:18]:
“Sevgisiz həyat mənə mənasız gəlir”
16/11/2019 [17:16]:
Demet Özdemir: "Bu qədər məşhur olacağımı xəyal etmirdim"
16/11/2019 [17:09]:
Allahşükür Paşazadə nəvəsini evləndirir - Bu gün toydur - FOTO
16/11/2019 [17:07]:
Azərbaycan şəhərində  ümumerməni tələbə forumu başladı...-FOTOLAR
16/11/2019 [17:04]:
Azərbaycanda iki yüksək vəzifəli məmur quda oldu - FOTO
16/11/2019 [16:35]:
Azərbaycan Prezidenti Oman Sultanını təbrik edib
16/11/2019 [16:33]:
Prezident İlham Əliyev latviyalı həmkarını təbrik edib
16/11/2019 [16:30]:
Bakıda azyaşlı qıza təcavüz edən şəxsin məhkəməsi başladı
16/11/2019 [16:27]:
“Azəriqaz” qazanxanalara qaz verməyə başladı - iki dövlət qurumu ANLAŞDI
16/11/2019 [16:15]:
"Sülh jurnalistikası" media nümayəndələrinin etirazı ilə qarşılanır
16/11/2019 [16:11]:
“Apreldə yaralanan hərbçilər arasında itkilər daha çox ola bilərdi” - Xaçatryan
16/11/2019 [16:07]:
Vilayət Eyvazov İnterpolun Milli Mərkəzi Bürosunun yeni rəisini kollektivə təqdim etdi
16/11/2019 [16:06]:
Moskva Birjasında 17 milyonluq oğurluq- Rus müşavir Türkiyəyə gəldi...
16/11/2019 [15:54]:
“Onların ədalətli mövqeyi Qarabağ məsələsində çox şeyi dəyişə bilər”
16/11/2019 [15:50]:
“Paşinyanın ziddiyyətli bəyanatları səbəbindən Qarabağ münaqişəsinin nizamlanması dalana dirənib” - Şahnazaryan
16/11/2019 [15:43]:
Türkiyədə əl-Bağdadinin 25 qohumu tutulub
16/11/2019 [15:28]:
İntihar edən gənc müəllimənin ölümündə “Mobbing” iddiası - FOTOLAR
16/11/2019 [15:19]:
Anar Məmmədli: “Müxalifət idarəetmə bağlarını itirib”
16/11/2019 [15:13]:
Göygöldə hadisə yerindən qaçan sürücü tutulub
16/11/2019 [15:10]:
"Paris Notr - Dama ithaf" hər kəsi heyran qoydu
16/11/2019 [15:04]:
Suriyanın şimalındakı bombalı hücumda 10 nəfər öldü - SON DƏQİQƏ...
16/11/2019 [14:57]:
“Azəriqaz” cavab verdi: “Azəristiliktəchizat” borcu verməsə, onlara qaz verilməyəcək
16/11/2019 [14:55]:
Azərbaycanda bələdiyyə seçkilərində iştirak üçün 22 529 nəfərin namizədliyi qeydə alınıb
16/11/2019 [14:53]:
"Bəzən nəinki 1 il, hətta 1 ay və 1 həftə belə, xalqın tarixində taleyüklü rol oynaya bilər"
16/11/2019 [14:51]:
“O, xaricə köçmək istəyərsə, buna özü qərar verə bilər, qırx yaşında adamdı...”
16/11/2019 [14:49]:
Əmək normalarına dair seminar keçirilib - FOTO
16/11/2019 [14:30]:
“Babamın 3 evi var, amma bir muzeyi yoxdu...” - Məmməd Əmin Rəsulzadənin nəvəsi...
16/11/2019 [14:16]:
Sumqayıtda zavodda zəhərlənmə - Yaralılar var
16/11/2019 [14:11]:
“Populistlik etməklə nə büdcə, nə də cəbbəxana dolan deyil”
16/11/2019 [14:05]:
"Ümid edirik ki, dünyadakı yəhudi icmaları Ermənistanı bu abidəni sökməyə məcbur edəcəklər”
16/11/2019 [13:57]:
Arvadını qumarda uduzdu
16/11/2019 [13:54]:
“Aqrar Tədarük və Təchizat” ASC-nin rəhbər şəxsləri Quba, Qusar və Xaçmazda fermerlərlə görüşüb
16/11/2019 [13:47]:
“Kraliça Yelizaveta üçün Tramp, sadəcə, bir menecerdir...” 
Bütün arxiv bir sırada
26/12/2014 [10:22] - Köşə - ( 4799 dəfə baxılıb)

Məscid, yoxsa maddiyyata çağırış?

Allaha qovuşmağın Azərbaycan variantı
Seymur Əliyev
[email protected]

Bakının Binəqədi rayonu ərazisində inşa edilən Heydər məscidinin malik olduğu texniki parametrlər, xüsusilə də bu parametrlərin ictimaiyyətə təqdimat forması böyük marağa səbəb olub. Rəsmi medianın təqdim etdiyi məlumatlardan bəlli olur ki, bu məscid 12 min kvadratmetr sahəni əhatə edir və hər biri 72 metr olan 4 minarədən ibarətdir. Məscidin əsas özəlliklərindən biri də onun “Qafqazın ən böyük məscidi” olması və inşasında ən bahalı materialların istifadəsidir.

Şübhəsiz, özlüyündə ölkədə yeni bir məscidin inşası təqdirəlayiq və alqışlanması gərəkən bir məsələdir. Bu baxımdan sözügedən məscidin inşası müsbət bir olay kimi dəyərləndirilməlidir. Lakin Azərbaycanda məscid və ona yanaşmanın özündə cidid problemlər mövcuddur ki, bu problemlər açılışa hazırlanan Heydər məscidinin timsalında özünü daha aydın surətdə göstərir. Birincisi, İslam dini məscidlərin təmtaraqlı formada inşasını qadağan edir ki, bu yasaq Məhəmməd peyğəmbərin “məscidlərinizi sadə tikin” çağırışında öz əksini tapır. Bəli, məscid Allahın evidir və Allah bu evi sadə, bəzəksiz, hər cür dəbdəbədən uzaq görmək istəyir. Məscid sadə tikilməli və öz sadəliyi ilə insanlara bu dünyanın faniliyini, keçiciliyini təlqin etməli, habelə, məhz bu sadəliyi ilə insanı özünə cəlb etməli, onu sadə və pak həyata səsləməlidir. Başqa sözlə desək, məscidin həm daxili, həm də xarici görünüşü insanda maddiyyata, dəbdəbəyə maraq oyatmamlıdır. Lakin təəssüflər olsun ki, Azərbaycanda məscidlərin bir çoxu həm tikilişi, həm də daxili avadanlığı ilə insanları nəinki maddiyyatdan uzaqlaşdırmır, əksinə, onlarda cah-cəlala, dəbdəbəli yaşama maraq oyadır ki, bu da dinin tələblərinə ziddir. Bu baxımdan Heydər məscidinin dəbdəbəli surətdə inşası, xüsusi oyma naxışlarla bəzədilməsi, zahiri möhtəşəmliyi hər şeydən öncə dini aspektdən qəbul edilə bilməz.

Biz minarəninin hündürlüyünü  72 metr deyil, 750 metrə çatdırsaq belə, bu, yenə də Allaha qovuşmaq, onunla ünsiyyət saxlamaq anlamında heç bir şey ifadə etməyəcəkdir. Çünki Allah hər cür ucalıqdan daha ucadır və onun hüzuruna nərdivan qoymaq və ya minarə ucaltmaqla yetişmək mümkünsüzdür. Hər cür elmi-məntiqi və dini yanaşmanı rədd edən belə bir cəhd yalnız Azərbaycan gerçəkliyində baş verə bilər ki, bu da Allaha qovuşmağın Azərbaycan variantı kimi dəyərləndirilə bilər.

İkincisi, tikintisi milyonlarla vəsait tələb edən məscidin inşasında bahalı materiallardan istifadə olunub ki, bu da əhalinin böyük əksəriyyətinin sosial baxımdan acınacaqlı vəziyyətdə yaşadığı Azərbaycan üçün xoşagələn hal deyil. Minlərlə iman əhlinin aclıq və səfalətdən əziyyət çəkdiyi bir zamanda tikintisi milyonlar tələb edən məscid inşası heç bir halda məntiqli hesab edilə bilməz. Çünki heç bir məscid insandan daha üstün deyil, ən azından ona görə ki, məscidin memarı insan, insanın memarı isə Allahdır.

Biz, məscidlərimizi daha bahalı materialdan inşa etməklə onu Allah üçün daha dəyərli edə bilmərik. Biz insanlardan fərqli olaraq, Allahın maddi anlamda “bahalı” və ya “ucuz” deyə hansısa marağı, zövq və seçimi yoxdur. Bir məscidin Allah qatındakı dəyərini yenə də oradakı insanlar, onların niyyət və əməli müəyyən edir. Əks təqdirdə, məscid özü-özlüyündə bir dəyər kəsb edə bilməz, necə ki, başsız bədən heç bir dəyər kəsb etmir. Məscid inşasında bahalı materiallara olan hədsiz meyl isə həm də israfçılıq kimi dəyərləndirilə bilər ki, bu da Allahın bəyənmədiyi əməllərdən biridir.

Habelə, məscidin texniki parametrlərini ictimaiyyətə əlahiddə bir uğur kimi, nümayişkəranə şəkildə təqdim etmək də həm dini, həm də əxlaqi baxımdan doğru hesab edilə bilməz. Ən azından ona görə ki, söhbət Allahın evindən gedir və Allaha bağlı bir şeydən təkəbbürlü formada bəhs etmək, bunu siyasiləşdirmək, hakimiyyətin uğuru kimi təbliğat vasitəsinə çevirmək İslami dəyərlərə ziddir. Məscid hər yerdə məsciddir və bu gün Bakıda inşa olunan “Qafqazın ən böyük məscidi” ilə ucqar bir dağ kəndindəki məscid arasında dini-mənəvi baxımdan heç bir fərq yoxdur, ola da bilməz.

Dördüncüsü, paytaxtdakı məscidlərin bir ucdan qapadılması fonunda milyonluq məscidin inşası absurd və qeyri-məntiqidir. Əgər hökumətin məqsədi cəmiyyətin inanclı kəsiminin ibadəti üçün şərait yaratmaqdırsa, o zaman bağlanan məscidləri açmaq bu yolda ən böyük addım olardı, nəinki külli miqdarda vəsait hesabına yeni ad və görkəmdə məscid inşa etmək.

Məscid inşasından daha vacib bir məsələ isə cəmiyyətin inanclı kəsiminə olan münasibəti dəyişmək, onlara qarşı olan inamsızlığa, təzyiq və təqiblərə son qoymaq, günahsız insanları həbsdən azad etməkdir.

Beşincisi və ən əsası, hökumətin yalnız Azərbaycan xalqı, İslam ümməti qarşısında deyil, həm də Allah qarşısında ən böyük xidməti yeni məscidlər açmaq deyil, ölkədəki əxlaqi-mənəvi tənəzzülün qarşısını almaq, əxlaqlı cəmiyyətin formalaşdırması olardı. Çünki İslam özlüyündə əxlaq və mənəviyyat dinidir. Əxlaqsızlığın, kütləvi simasızlığın və mənəviyyatsızlığın hökm sürdüyü bir cəmiyyətdə məscidlərin inşası insanları inanclı edə, onlarla Allah arasında körpü yarada bilməz. Bu cür cəmiyyətlərdə məscidlər Allah evi, sevgi və ibadət məbədi deyil, sadəcə heç bir anlam ifadə etməyən adi daş binalardır və insanları bu cür binaların divarındakı naxışlar içindən daha çox cəlb edir.

Bəli, məscidlərin inşası təqdirəlayiqdir. Lakin bu, Allahın istədiyi, Məhəmməd peyğəmbərin məsləhət bildiyi formada inşa edilməlidir. Habelə, insanların mənəvi baxımdan kamilləşməsinə məscid inşasından yüz dəfə, min dəfə daha artıq diqqət yetirmək lazımdır. Çünki qəlbində iman olan, Allaha sevgi bəsləyən birisi üçün öz sevgi və bağlılığını ifadə etmək üçün məkan hər zaman tapılacaqdır. Allaha ibadət edən insan üçün hər yer məscid, hər yer ibadətgahdır. İmandan, inamdan, sevgi və paklıqdan uzaq insanı isə ən böyük məscid, ən möhtəşəm ibadətgah belə Allaha bağlaya bilməz. Çünki Allah da şeytan kimi ürəklərdədir və bir insanın Allaha bağlılığı üçün onun öncə öz qəlbindəki şeytanı məğlub etməsi, bu qəlbi bütünlüklə Allaha məxsus etməsi zəruridir.

 

Seymur Əliyev

e-mail: [email protected]

 

loading...
loading...
Qadında intim münasibətin qaydasında olmadığını göstərən 8 ƏLAMƏT...
Çox yemək ölüm, ac qalmaq şəfadır - Yapon aliminin kəşfi AUTOFAGİYA...
“Sevgisiz həyat mənə mənasız gəlir”
"Ümid edirik ki, dünyadakı yəhudi icmaları Ermənistanı bu abidəni sökməyə məcbur edəcəklər”
Serbiya prezidenti ürəyindəki problemə görə təcili hərbi xəstəxanaya yerləşdirildi
Loading...
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
Viski gənclik mənbəyi olmasa da onkoloji xəstəlikdən qoruyur - Alimlərdən araşdırma...
Dünya
İdman salonunda əlbəyaxa dava - MARAQLI...+ VİDEO
Dünya
Rusiyada oğrular bankomatı havaya uçurdular - İNANILMAZ...+ VİDEO
Cəmiyyət
Yalnız Aşıq Şəmşirin varisi deyil, həm də Azərbaycan saz-söz sənətinin təəssübkeşi...
Cəmiyyət
Moskva Birjasında 17 milyonluq oğurluq- Rus müşavir Türkiyəyə gəldi...
Həftənin ən çox oxunanları
Aygün Kazımova məhbəsdə ölüm ayağında olan qardaşına baş çəkdi - FOTO
"Ərimi məcbur edirdim ki, mənimlə cinsi əlaqəyə girsin"
"Türkiyə bundan sonra Qarabağda lövbər salmış "PKK"-nın üzərinə getməlidir..."
Yanvardan pensiyalar bu qədər ARTACAQ
Suriya və Rusiya generalları Ərdoğanın sarayına bomba zərbələrini müzakirə edib - ŞOK
“Müharibə edəcəklərsə müharibə edəcəyik, döyüşəcəklərsə döyüşəcəyik” – “Qorxmuruq!”
“Bu məsələ açılsa, Rusiya üçün görünməmiş biabırçılıq olacaq...”
Taksi sürücüsü Əli Həsən 70 min avronu sahiblərinə qaytardı-İbrətamiz...-FOTO
“Onlar rus ordusunun hücumunu önləməyə qadir deyil”
Talış kəndinə 42 erməni ailəsi qaytarıldı- Düşmən yeni savaşdan ehtiyatlanmır?..
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247