Xəbər lenti
26/01/2020 [16:37]:
Bu gün deputatlığa namizəd Azər Quliyev ölkəmizin tanınmış idmançıları ilə görüş keçirib - FOTOLAR
26/01/2020 [16:31]:
Türkiyə zəlzələ zonasından təxliyyə edilən tələbələr Naxçıvandan təyyarə ilə Bakıya yola salınıb - YENİLƏNİB
26/01/2020 [16:29]:
Messi şəxsi antirekordunu təkrarlayıb
26/01/2020 [16:20]:
Dağıstan rəhbəri Azərbaycana səfərə hazırlaşır
26/01/2020 [16:12]:
Qüdrət Həsənquliyevin seçicilərlə növbəti izdihamlı görüşü keçirilib - FOTOLAR
26/01/2020 [16:06]:
Qudalar qoşulub qaçdı - Toy təxirə düşdü
26/01/2020 [15:44]:
Bazarda hansı maşınlar bahalaşır? - AÇIQLAMA
26/01/2020 [15:35]:
Həftənin ilk gününə gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb
26/01/2020 [15:34]:
Qarabağlı siyasətçilər işğal olunmuş rayonların qaytarılmasını istisna edir
26/01/2020 [15:32]:
Azərbaycan vətəndaşlarının Türkiyədəki zəlzələ zonasından təxliyəsi başa çatır - YENİLƏNİB
26/01/2020 [15:29]:
Bakıda dəm qazından kütləvi zəhərlənmə iddiaları ilə bağlı RƏSMİ AÇIQLAMA
26/01/2020 [15:27]:
Sabah növbədənkənar parlament seçkilərilə əlaqədar seçki bülletenlərinin çapına başlanacaq
26/01/2020 [14:59]:
İsrail HƏMAS-ın Qəzzadakı obyektlərinə zərbələr endirib
26/01/2020 [14:59]:
Tramp İranla sanksiyaların ləğvi şərti ilə danışıqlar imkanını rədd edib
26/01/2020 [14:57]:
“Boeing” 777X təyyarəsin təqdim edib:Sınaq uçuşu uğurla başa çatıb
26/01/2020 [14:53]:
“Mən hesab edirəm ki, islahatlar davamlı olacaq, heç zaman dayanmayacaq" - VAHİD ƏHMƏDOV
26/01/2020 [14:48]:
Qəbələ yolundakı dəhşətli qəzada bir ailənin üç üzvü ölüb -VİDEO
26/01/2020 [14:46]:
Türkiyədə zəlzələ nəticəsində ölənlərin sayı 35 nəfərə çatıb
26/01/2020 [14:44]:
Sosial şəbəkənin təyyarə yalanı: FHN-dən təkzib
26/01/2020 [14:42]:
İsmayıllı-Qəbələ yolundakı dəhşətli qəzanın görüntüləri - VİDEO
26/01/2020 [14:17]:
Günel Səfərova seçicilərlə görüşdü - Xutorda
26/01/2020 [14:09]:
Deputatlığa namizəd Etibar Abdullayev seçicilərinə videomüraciət etdi - VİDEO
26/01/2020 [12:57]:
Məşhurlar Ziyad Səmədzadənin “BÖYÜK İQTİSADİ ENSİKLOPEDİYA”SI HAQDA
26/01/2020 [12:47]:
"Adamla heç türk dunyasında söz güləşdirən tapılmayıb, sən nə karəsən ki..."
26/01/2020 [12:36]:
Zəlzələ zonasından tələbələr necə təxliyə edilib? - Səfirlik rəsmisi Moderator.az-a danışdı
26/01/2020 [12:35]:
Seçicilər öz isti münasibətlərini bu dəfə də Vahid Əhmədovdan əsirgəmədilər -FOTOLAR
26/01/2020 [12:31]:
Naxçıvani küçəsinin seçiciləri Azay Quliyevi hərarətlə qarşıladı - FOTO, VİDEO
26/01/2020 [12:25]:
Yelena Eyvazlı namizədliyini geri götürdüyünü təsdiqləyib
26/01/2020 [12:23]:
Çingiz Qənizadə Beyləqanın Bünyadlı və Gödəklər kəndində görüş keçirib -FOTOLAR
26/01/2020 [11:57]:
Zəlzələ zonasından təxliyə edilən 105 vətəndaşımızdan 42 nəfəri Naxçıvana çatıb
26/01/2020 [11:53]:
Gülməyin, musiqiyə qulaq asmayın: Məscidin, qəbiristanlığın yanından keçəndə niyə belə edirik...
26/01/2020 [11:52]:
Mütəllim Rəhimov: "İcra hakimiyyəti seçkilərə müdaxiləyə başlayıb"
26/01/2020 [11:50]:
Azərbaycanda dəhşətli qəza: Ölənlər və çox sayda yaralı var - FOTO
26/01/2020 [11:47]:
Əfqanıstanda toyda qumbara partladılıb, onlarla insan yaralanıb
26/01/2020 [11:44]:
40 yaşından sonra ana olan azərbaycanlı MƏŞHURLAR - SİYAHI
26/01/2020 [11:42]:
Bu gün Xalq artisti Aygün Kazımovanın doğum günüdür - FOTOLAR
26/01/2020 [11:35]:
Tehranda sərnişin təyyarəsi təcili eniş edib
26/01/2020 [11:25]:
Zəlzələnin qarşısını alacağını düşünüb 13 nəfəri qətlə yetirdi- Şizofreniya xəstəsindən dəhşətli addım+FOTOLAR
26/01/2020 [11:11]:
Peruda sisternin partlaması 14 nəfərin ölümünə səbəb oldu
26/01/2020 [11:03]:
Türkiyədə zəlzələ qurbanlarının sayı 31nəfərə çatıb
26/01/2020 [10:50]:
Xalq artisti qızına toy etdi - FOTOLAR
26/01/2020 [10:47]:
Xəzərdə zəlzələ oldu
26/01/2020 [10:46]:
Azərbaycanlıların Türkiyədəki zəlzələ zonasından təxliyyəsi gecə ərzində davam edib
26/01/2020 [10:10]:
“Zəlzələ bölgəsindən gələn həmyerlilərimiz İqdırda qarşılanıb Azərbaycana yola salındı...”-FOTOLAR
26/01/2020 [10:08]:
Bu gün doktoranturaya və dissertanturaya xarici dil üzrə qəbul imtahanları keçiriləcək
26/01/2020 [10:03]:
Çində dəhşətli virusdan ölənlərin sayı artır
26/01/2020 [10:02]:
ABŞ 2030-cu ilə qədər “uçan aviadaşıyıcı”dan istifadə edəcək - VİDEO
26/01/2020 [10:01]:
Obama Trampı “faşist” adlandırıb
26/01/2020 [09:51]:
Bütün arzuları reallaşdırmaq mümkündür: Təbii ki, orada Arzu varsa!
26/01/2020 [09:20]:
“Dükan sahibləri Elazığ –zəlzələ bölgəsi üçün  alınan malları pulsuz verirlər...”
26/01/2020 [08:45]:
Ölümdən dünyaya qayıtmaq istəyi: möminlər niyə istəyir, müşriklər niyə?..
26/01/2020 [02:21]:
Rəşad Mahmudov sərhəd kəndində: Seçicilər burada da namizədi coşqunluqla qarşıladı...
25/01/2020 [23:16]:
"Qocaların əlini öpməkdənsə bir kəndin mağazaya olan borclarını sildirəydiniz..."
25/01/2020 [23:09]:
Azərbaycan xilasedicilərinin təyyarəsi ELAZIĞDA + FOTO
25/01/2020 [23:03]:
"Bazarstore"a hücüm edən şəxs zərərsizləşdirildi
25/01/2020 [23:03]:
Qənirə Paşayeva bir sıra kəndlərdə seçicilərlə görüşüb, şəhid ailələrini ziyarət edib - FOTOLAR
25/01/2020 [22:39]:
“Facebook” işində nasazlıq yaranıb
25/01/2020 [22:34]:
Türkiyədəki zəlzələdən sonra dağıntılar altından ana ilə körpəsinin çıxarılma anı - VİDEO
25/01/2020 [22:12]:
Deputatlığa namizəd “Turan”lı seçicilərlə görüşdü - FOTOLAR
25/01/2020 [21:59]:
Qüdrət Həsənquliyev qəzalı binanın sakinləri ilə görüşüb - FOTOLAR
25/01/2020 [21:50]:
Yeni iddia: Ukrayna təyyarəsinin vurulmasında ABŞ izi var
25/01/2020 [21:50]:
Türkiyədə zəlzələ qurbanlarının sayı 29-a, xəsarət alanların sayı 1466 nəfərə çatıb
25/01/2020 [21:26]:
Türkiyədə daha bir zəlzələ
25/01/2020 [21:09]:
“Xalqın içindən olan gənc və əzmli namizədlərin uğur qazanacağına əminik” - FOTOLAR
25/01/2020 [21:03]:
Neftçi Mirvari Qəhrəmanlının SOCAR-la bağlı fikirlərini təkzib etdi...
25/01/2020 [20:19]:
Türkan Vəlizadə: "İnsan gərək nə qədər ağılsız olsun ki, 10 min manat pul versin" - VİDEO
25/01/2020 [20:15]:
Ərdoğan zəlzələdə yaralananları ziyarət edib - FOTO
25/01/2020 [20:07]:
Fransada zooparkda yanğın - 60 heyvan öldü
25/01/2020 [20:03]:
Bunu əsla etməyin -XƏBƏRDARLIQ...
25/01/2020 [19:58]:
Türkiyədə dağıntılar altından 40 nəfər çıxarılıb
25/01/2020 [19:53]:
Belarus “Hammer”ə rəqib ola biləcək avtomobil yaratdı...-FOTOLAR+VİDEO
25/01/2020 [19:39]:
Cavad Zərif: “Bizim üçün Ağ evdə kimin oturmağı deyil, necə davranmağı önəmlidir”
25/01/2020 [19:36]:
“Yuxarı Baş” Dövlət tarix-memarlıq qoruğuna milli qoruq status verilib
25/01/2020 [19:34]:
Zəlzələdən sonra etdikləri şok yaratdı - AĞLASIĞMAZ... + VİDEO
25/01/2020 [19:20]:
Yevgeni Koçuk “Sabah”a transfer olunub
25/01/2020 [19:18]:
“Türkiyə xalqı həmişə bütün çətinliklərin öhdəsindən gəlib” - Ərdoğan
25/01/2020 [19:10]:
Türkiyədə zəlzələ zonasında təhsil alan azərbaycanlı tələbələr Naxçıvana yola salınıb
25/01/2020 [19:05]:
Dağıntılar altından çıxarılan ananın fəryadı ürəkləri parçaladı - DƏHŞƏT...+ VIDEO
25/01/2020 [18:37]:
Səsdən 5 dəfə sürətli raketlər gəlir: Radarları “lazımsız yükə” çevirən yenilik!
25/01/2020 [18:22]:
Rusiya Prezidenti Ərdoğana başsağlığı verib
Bütün arxiv bir sırada
26/01/2015 [14:36] - Köşə - ( 4902 dəfə baxılıb)

Niderlandda ali təhsil- 2-ci hissə

Ataxan Əbilov

Avropada mühacirətdə yaşayan tanınmış hüquqşünas Ataxan Əbilov Moderator.az -a aşağıdakı yazını göndərib:

Qeyd edək ki, 2014 -cü ilin yayında saytımızda yayımlanan yazı ilə aşağıdakı keçiddən istifadə edərək tanış ola bilərsiniz.


Moderator.az həmin yazını təqdim edir:

"Azərbaycanda sonu bitməyən növbəti represiya mərhələsi, ölkənin üzdə olan dəyərli insanların bir qrupunun əsassız və qanunsuz təqibi, həbsi və onların işgəncələrə məruz qalması bu barədə düşünməyi keçən müddətdə ikinci plana keçirtdi. Buna baxmayaraq cəmiyyətimizin xilasında təhsilin oynaya biləcəyi roluna və bu sahədə baş alıb gedən özbaşnalıqlara, rüşvət və korrupsiya, sovetdən qalma təhsil sistemin dağıdılıb, yerində təhsildən qeyri hər şeyin olduğu bir sistemin yaradılmasına, tez-tez ölkədəki təhsillə bağlı gündəmini zəpt edən neqativ olaylara rəgmən bu barədə danışmaq və insanlarımızı məlumatlandırmaq çox aktualdır və görünür bu aktuallıq hələ uzun müddət gündəmdən düşməyəcək. 

Yazının hədəfi heç də Niderland təhsil sisteminin reklamı deyil. Əsas məqsəd dünyanın inkişaf etmiş dövlətlərin birində təhsillə bağlı formalaşan ənənələrdən, onun müsbət cəhətlərindən Azərbaycanın geniş vətəndaş kütləsini xəbərdar etmək və prespektivdə cəmiyyətimizi ondan faydalanmaq imkanıyla təmin etməkdir. 

Qeyd edilənlərlə bağlı bu yazıda çox qısa da olsa Niderlandda ali təhsilin formaları, qəbul qaydaları, ali təhsil haqqı, ali təhsilin təşkili və qiymətləndirmə sistemi, tələbə-müəllim münasibətləri, təhsilin hüquqi tənzimi kimi məsələlərin üzərində dayanaram. 

Ali təhsilin formaları və qəbul qaydaları 

Niderlandda ali təhsil verən müəssisələr iki qrupa bölünüb: 1) Ali məktəblər (Hogeschool); 2) Universitetlər. Onlar arasında fərq abituriyentlərinin orta təhsil diplomların müxtəlifliyi, tədrisin məzmunu və müddəti, verdikləri diplomların dərəcələrilə ölçülür. 

Mövzula bağlı ikinci yazıda orta təhsillə haqqında yazmışdıq və orada orta təhsilin növləri və sonda məzunların aldıqları diplomların səviyyəsinə toxunmuşduq. Universitetə gedəcək orta məktəb şagirdi artıq 12 yaşından bu barədə informasiyalı olur və 8 illik ibtidai təhsildən sonra (ibtidai təhsil 4 yaşından başlayır və normalda 12 yaşa qədər davam edir) orta təhsili 6 ilə başa vurur. Ali məktəbə yönlənənlər isə orta təhsili 5 ilə alırlar. Müxtəlif təhsil səviyyəli qrupların olduğu orta məktəblər müvafiq olaraq Ali məktəb və Universitetlərlə sıx əməkdaşlıq edir. Orta məktəbi müvəffəqiyyətlə bitirən məzunun ali təhsilə yolu açıqdır və buna görə qəbul imtahanı verilmir. Ali təhsillə bağlı müəssənin (Ali məktəb və Universitet) seçilməsi abituriyentin arzusula baş verir. O, aldığı orta təhsil diplomunun səviyyəsinə uyğun olaraq, komputerinin arxasında oturub ölkə daxilində müvafiq ali təhsil müəssisəni seçməkdə sərbəstdir. 

Yeri gəlmişkən burda bir daha qeyd etmək istərdim ki, təhsil alma ilə bağlı Niderlandda yaşayan bütün uşaqlar eyni start imkanlarına malikdir, yəni valideyninin sosial nərdivanın hansı pilləsində (milyonçu və ya kasıb, vəzifəli və ya sıravi, şəhərli və ya kəndli və s.) yer tutmasından asılı olmayaraq uşaqlar eyni real imkanlara malikdir. 

Ali məktəblərdə təhsil praktiki, Universitetlərdə isə təhsil elmi-nəzəri xarakter daşıyır. Ali məktəblərdə bakalvr diplomunu 4 ilə aımaq olur. Universitetlər isə 3 illik bakalavr və 1 illik master (magistr) diplomunu verirlər. 

17 milyonluq Niderlandda 38 Ali məktəb, 14 Universitet vardır.

Ali təhsil haqqı 

Niderlandda ali məktəblərdə təhsil alma ilə bağlı təhsil haqqı məsələsi həlli müşkülə dönə biləcək məsələ ola bilməz. Düzdür son illər davam edən iqtisadi böhranla bağlı bir neçə dəfə bu məsələdə korrektələr edilib. Amma hər bir halda təhsil haqqına ödəmə ilə bağlı kimsənin iradəsindən kənar təhsili dayandırması halına təsadüf oluna bilməz. 

Təhsil haqqı məsələsinə yanaşmada əsas prinsip kimi tələbənin valideynlərinin gəlirləri götürülür. Qeyd etmək yerinə düşər ki, Niderlandda bütün vətəndaşların gəlirləri şəffafdır, vergidən yayınma ilə bağlı gəliri hansısa formada gizlətmə ağır cərimələrlə müşayət olunur. Valideynlərinin aylıq gəlirləri minimum yaşayış səviyyəsinin tələb etdiyi həddə (təxminən 1800 avro) və ya ondan azdırsa, dövlət tələbəyə təhsil haqqı üçün subsidiya və çib xərcləri verir. Subsidiyanın məzmunu və şərtlərinə tələbənin nəaliyyətləri təsir göstərir. 

Bir illik təhsil haqqının məbləği çox cüzi fərqlərlə bir aylıq minimum əmək haqqı (1800 avro - buna yaşayış minimumu da deyilir) civarındadır. Bu Niderland vətəndaşları və ya burada yaşayış hüququna malik olanlar üçün nəzərdə tutulub. Xaricilər üçün bu məbləğ 5 dəfədən 10 dəfəyə qədər arta bilər. Universitetlərdə təhsil haqqı Ali məktəblərlə müqayisədə bir qayda olaraq bir neçə yüz avro çox olur. 


Ali təhsilin təşkili və qiymətləndirmə sistemi 

Ali təhsil müəssisələrini Kollegiyalar idarə edir və müəssisəyə güclü ictimai nəzarət sistemi mövcüddür. Sədrin rəhbərlik etdiyi Kollegiyaların fəaliyyəti Ali təhsil və elmi tədqiqat haqqında Qanunla tənzimlənir. Təhsilin keyfiyyəti, məqsədliliyi, hüquqa uyğunluğu və davamlılığı başlıca məsələlərdir. 

Ali təhsil müəssələri hüquqi şəxs statusuna malik olub və əsas hissəsi ümumi hüquq xarakterli təsisatlardır. 

Tələbələrin bilik səviyyəsi 100 ballıq və müvafiq kreditlə qiymətləndirilir. 100 mümkün baldan 55 və artıq bal toplayan tələbə predmeti qazanmış olur. Eyni zamanda tədris yükünə müvafiq olaraq hər bir fənnə müəyyən məbləğdə kredit (1 dən 5-ə qədər) təhkim olunur. Predmetdən müsbət qiymət alan (55 bal +) tələbə həmin predmetə təhkim edilmiş kredeti almış olur. Birinci kursda bir neçə fəndən müsbət qiymət almanın 2-ci kursa keçmənin məcburi şərtindən qeyri tələbənin imtahan kəsirinə görə təhsil müəssəsindən çıxarılması (qovulması) halı istisnadır. 

Tədris müəssəsinin personalı əsasən gənc müəllimlərdən ibarətdir. Yaşı 65-i ötmüş professor və müəllimlərə Universitet dəhlizlərində təsadüf edilməz. 

Təhsil müəssisələri yüksək texniki avadanlıqla təchiz edilib və təris üçün hər cür şəraitə malikdir. Mühazirələr son texnoloji imkanlardan istifadə edilməklə aparılır. İnternetin imkanlarından çox keyfiyyətli formada istifadə olunur. 

Tələbə-müəllim münasibətləri 

Tədris prosesində tələbə və müəllimlərin işgüzar münasibətlərinə vacib şərt kimi baxılır. Azərbaycan ali məktəb auditoriyasının keşmiş tələbəsi və müəllimi kimi qeyd edə bilərəm ki, bu istiqamətdə Azərbaycan və Niderland paralelləri heç bir çərçivəyə sığa bilməz. 

Professorun işə velisopedlə gəlməsi, tələbənin geyimindən heç nə ilə fərqlənməyən çox sadə geyimi, pedaqoji həsaslığı, özünü tələbəyə və auditoriyaya həsr etmə bacarığı adi davranış normalarıdır. Tələbə auditoriyasındakı mühit professora çəkinmədən tələbənin verdiyi sualı bilmədiyini etiraf etməyə imkan verir. Təhsildə rüşvətdən və tapşırılma sindromundan hətta şüuraltı belə söhbət gedə bilməz. 

Burada təhsilin heç bir elementi formal xarakter daşıya bilməz. Təhsildə nəzəri və praktiki ahənglik əsas şərtdir. Əzbərçilik, şablonluq tədrisə yaddır. Adi bir misal. Hüquq fakültəsinin tələbəsindən hansısa məcəllənin maddələrini əzbərləmək tələb olunmur. Buna heç ehtiyac da qalmır. Çünki imtahanda məcəllə tələbənin əlinin altında olur. Prosesdə qanunu əzbərləmək deyil, onu tətbiq etməyi bacarmaq həlledici şərtdir. 

Yazı geniş oxucu auditoriyası üçün nəzərdə tutulduğundan məlumat xarakterli idi. Əslində bir yazı ilə Niderlandda ali təhsili bütünlüklə işıqlandırmaq mümkün də deyil. Hər bir halda məqsədi insanlarımıza informasiya vermək olan bu yazının özünün missiyasına nail olacağına ümidliyik...  

"Qocaların əlini öpməkdənsə bir kəndin mağazaya olan borclarını sildirəydiniz..."
Qüdrət Həsənquliyev qəzalı binanın sakinləri ilə görüşüb - FOTOLAR
Bunu əsla etməyin -XƏBƏRDARLIQ...
Zəlzələdən sonra etdikləri şok yaratdı - AĞLASIĞMAZ... + VİDEO
Dağıntılar altından çıxarılan ananın fəryadı ürəkləri parçaladı - DƏHŞƏT...+ VIDEO
Loading...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Cəmiyyət
Zəlzələnin qarşısını alacağını düşünüb 13 nəfəri qətlə yetirdi- Şizofreniya xəstəsindən dəhşətli addım+FOTOLAR
Maraqlı
Müəllim şagirdin çəkdiyi rəsmə müdaxilə etdi: Ölkə ayağa qalxdı!
Siyasət
Paşinyan 7 rayonun qaytarılmasından danışdı: "Onlar razılaşsa, dərhal masaya qoyulacaq..."
Gündəm
Ermənistan Xarici İşlər naziri deputatlarla qapalı görüş keçirdi -  Qarabağdakı 31 mart “seçkiləri” ilə bağlı...
Siyasət
İki ölkədən Türkiyəyə dəstək: “Köməyə hazırıq...”
Həftənin ən çox oxunanları
Aldadılan qadının qisası dəhşət saçdı - Ərinin cinsi orqanına... + FOTOLAR
İranlı general Elçin Quliyevin barmağına niyə üzük taxdı? – Üzüyün hərbi-siyasi anlamı...
Dünya bu fahişə qayınanadan danışır - Kürəkənindən hamilə qaldı...
“O qızları da, əxlaqsızlıqla məşğul olan ərəbləri də güllələmək lazımdır...”
Gürcülər Ermənistana gedən  dövlət yolunu bağladı...-FOTO
Məşhur meyxanaçanın bacısı oğlunun intiharının təfərrüatı- Bütün gecəni dayısı ilə nələrdən danışıb?
"Qarabağ cəhənnəmə çevrilməlidir, hər gün Ermənistana əsgər meyiti getməlidir..."
Paşinyan 7 rayonun qaytarılmasından danışdı: "Onlar razılaşsa, dərhal masaya qoyulacaq..."
“Qarabağa gedən cəmi bir turist avtobusu dronla vurulsa, turist axınına son qoyular...”
ABŞ-ın yeni nəsil dronları Rusiya və Çini qorxuya saldı: Onları vurmaq mümkün deyil, çünki...
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247