Xəbər lenti
25/09/2020 [19:13]:
Şuranın dəstəyilə 20 ailəyə humanitar yardım təqdim edilib
25/09/2020 [18:49]:
"Azərbaycan hakimiyyəti ləngimdən işğalçı Ermənistana qarşı azadlıq müharibəsinə başlamalıdır"
25/09/2020 [18:47]:
Bugün XX yüzil Azərbaycan şeirinin klassiklərindən olan Mirzə Əli Möcüzün anım günüdür
25/09/2020 [18:37]:
Almaniya azərbaycanlıları ilə videogörüş keçirilib
25/09/2020 [18:33]:
Rusiyada ahıl qadın tatarca danışdığına görə rus kişi tərəfindən döyüldü -RƏZALƏT...
25/09/2020 [18:32]:
İlin sonunadək daha 5 yeni qəsəbə istifadəyə veriləcək - Dövlət Komitəsi
25/09/2020 [18:09]:
“Ermənistanın muzdluların, terrorçuların ümidinə qalması, onun acınacaqlı vəziyyətindən xəbər verir”
25/09/2020 [17:57]:
Azərbaycan Texniki Universitetinin sabiq prorektoru vəfat etdi
25/09/2020 [17:54]:
“Türkiyənin Suriya və Liviyada Rusiyanın başına gətirdiyini, Azərbaycan Cənubi Qafqazda gətirəcək”
25/09/2020 [17:53]:
128 mehmanxanada epidemiya əleyhinə qaydalar pozulub
25/09/2020 [17:42]:
“Bu cür yaşamaq əyləncəlidir, aylıq xərcim 21 min dollardı...” -Beş arvadı olan adam...
25/09/2020 [17:33]:
Novxanıdakı milyonluq sarayın sahibi tapıldı - Video
25/09/2020 [17:24]:
Direktor olmaq istəyənlər üçün sənəd qəbulunun vaxtı açıqlanıb
25/09/2020 [17:18]:
AQTA: Mehmanxanaların daha sərt yoxlanması regionlarda həyata keçirilir
25/09/2020 [17:16]:
Məcburi köçkünlər üçün keçirilən ilk yardım təlimləri başa çatıb
25/09/2020 [17:09]:
Bakıda soyğunçuluq edən şəxs saxlanılıb
25/09/2020 [17:06]:
UNEC-in 90 illik yubileyinə töhfə: nəfis tərtibatda kitablar
25/09/2020 [17:01]:
Mühəndis-istehkam bölmələri ilə döyüş hazırlığı üzrə məşğələləri keçirilir - VİDEO
25/09/2020 [16:59]:
“Oktyabrın 20-dən sonra toylar başlayacaq“ - Ədalət Şükürov
25/09/2020 [16:58]:
ETSN-də daha 56 vakant yer müsahibəyə çıxarılacaq
25/09/2020 [16:33]:
“Ya rus olsun, ya yəhudi olsun,  nəsə azərbaycanlı olmasın...”- Keçmiş nazir müavini 
25/09/2020 [16:29]:
"Bu gün BMT TŞ-nin qətnamələrinin reallaşdırılmasında ikili standartlar mövcuddur"
25/09/2020 [16:27]:
Neftçala şəhər şəbəkəsinə içməli suyun verilməsi təmin olunacaq - FOTO
25/09/2020 [16:14]:
AQTA-dan toylara icazə verilməsi ilə bağlı AÇIQLAMA
25/09/2020 [16:12]:
"Nar"ın baş sponsorluğu ilə "Breyn Rinq"in yeni mövsümünə start verilir
25/09/2020 [16:02]:
Azərbaycanda koronavirus səbəbindən daha 2 sinif distant təhsilə keçib
25/09/2020 [16:01]:
ATU-nun kafedra müdiri kəskin respirator virus infeksiyalarının yayılmasından danışdı
25/09/2020 [15:57]:
Məktəblərdə koronavirusla bağlı bugünkü vəziyyət açıqlandı - RƏSMİ
25/09/2020 [15:50]:
Moderator.az yazdı, Milli Qəhraman övladının mənzil problemi həll olundu
25/09/2020 [15:38]:
ABŞ-ın üç ştatında rekord yoluxma qeydə alındı
25/09/2020 [15:36]:
Azərbaycanda indiyədək 1087578 koronavirus testi aparılıb
25/09/2020 [15:35]:
Azərbaycanda son sutkada 101 nəfər COVID-19-a yoluxub, 137 nəfər sağalıb, 2 nəfər vəfat edib
25/09/2020 [15:32]:
1000 nəfərlik zala 100 qonaq - Toyda hər kəs maska ilə iştirak etsin - VİDEO
25/09/2020 [15:20]:
Azərbaycanda oğlan keçmiş sevgilisinə hücum etdi - ANBAAN VİDEO
25/09/2020 [15:07]:
"Qapalı şəraitdə toy etmək olar" - ŞƏRTLƏR AÇIQLANDI
25/09/2020 [15:05]:
“Biz bütün çətinliklərə dözüb  Qarabağsızlıq ləkəsini üstümüzdən götürməliyik...”
25/09/2020 [15:03]:
İstirahət mərkəzi ərazisində ağacların məhv edilməsi faktı ilə bağlı cinayət işi başlanıb
25/09/2020 [15:02]:
Daha 3 rayonda 19 ev şəhid ailələri və Qarabağ müharibəsi əlillərinə təqdim edilib
25/09/2020 [15:00]:
DİM abituriyent və subbakalavrlara müraciət edib
25/09/2020 [15:00]:
AzTV “Diriliş Ərtoğrul” serialını yayımlayacaq
25/09/2020 [14:57]:
Ceyhun Bayramov XİN başçıları şurasının iclasında iştirak edib
25/09/2020 [14:57]:
Partiya sədri: “Ramiz Mehdiyev və Əli Həsənov hazırda gizlin işlərlə məşğuldur”
25/09/2020 [14:54]:
“Ənənəvi təhsil virtual təhsildən hər zaman bir addım öndədir”
25/09/2020 [14:52]:
Karantin rejimi qaydalarını pozan ictimai-iaşə obyekti aşkarlanıb
25/09/2020 [14:41]:
"Hazırda ali təhsilli müəllimlərin sayı ölkədə müəllimə olan tələbatdan 2,5 dəfədən artıqdır"
25/09/2020 [14:36]:
Göygöl Rayon Məhkəməsindən keçmiş kənd təsərrüfatı naziri haqqında QƏRAR
25/09/2020 [14:02]:
Prezident: “İşğaldakı ərazilərdə qondarma hərbi təlimlərin təşkili bizə qarşı daha bir təxribatdır”
25/09/2020 [14:01]:
İlham Əliyev: “Minsk qrupunun həmsədrləri erməniləri dayandırmır”
25/09/2020 [14:00]:
Norveç kralı xəstəxanaya yerləşdirilib
25/09/2020 [13:58]:
Hamilə qadınlardan transplantasiya məqsədilə orqan götürülməsi qadağan ediləcək
25/09/2020 [13:57]:
Transplantasiya obyekti olan orqan və toxumaların siyahısı müəyyənləşir
25/09/2020 [13:56]:
Millət vəkili Qarabağ Qazisinə görə təhsil nazirinə Açıq Məktub yazdı...
25/09/2020 [13:52]:
"Prezident İlham Əliyevin BMT-dəki çıxışı mükəmməl yol xəritəsidir"
25/09/2020 [13:50]:
Dövlət başçısı: “İyulda hücumların məqsədi Azərbaycanın yeni ərazilərini işğal etmək idi”
25/09/2020 [13:46]:
“Rusiya işğalçını silahlandırmaqla Ermənistanın cinayətkar ortağına çevrilir”
25/09/2020 [13:32]:
“Əsas odur ki, Qarabağımız işğaldan azad olunsun, qalan nə varsa, öz yoluna düşər...”
25/09/2020 [13:28]:
İnam Kərimov Göyçayda videokonfrans keçirdi
25/09/2020 [13:25]:
Tonoyan Rusiyaya getdi
25/09/2020 [13:23]:
Prezident Dövlət Komitəsinə 42,5 milyon manat vəsait ayırdı - SƏRƏNCAM
25/09/2020 [12:47]:
"Azərbaycan həqiqətlərinin olduğu kimi çatdırılmasını bir hüquq müdafiəçisi kimi yüksək dəyərləndirirəm"
25/09/2020 [12:44]:
“Əgər bu təklifi qəbul etsək, Qarabağı əbədi itirəcəyik”
25/09/2020 [12:43]:
“Navalnı 10 dəqiqəyə ölməli idi...” - “Noviçok”un yaradıcısı
25/09/2020 [12:41]:
Oğlu tərəfindən öldürülən Nofəlin dostu: “Qardaşı onunla mənim qədər yaxın deyildi”
25/09/2020 [12:35]:
Direktor rüşvətə görə həbs edildi
25/09/2020 [12:32]:
Azərbaycanda baş həkim koronavirusa YOLUXDU
25/09/2020 [12:31]:
Əlahiddə Ümumqoşun Orduda “Ən yaxşı ştatdankənar kimya manqası” adı uğrunda yarış keçirilib - VİDEO
25/09/2020 [12:27]:
Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinə qəbul olunanların qeydiyyatı başlayıb
25/09/2020 [12:25]:
Stalin dönəmində səfərbərlik kampaniyası – 1941-45-də 34 milyon mülki insan orduya cəlb edilib
25/09/2020 [12:20]:
“Şöhrət” ordenli Xalq artisti Əminə Yusifqızının doğum günüdür
25/09/2020 [12:16]:
Bakı sakinlərinə XƏBƏRDARLIQ
25/09/2020 [12:00]:
Əlcəzairin Azərbaycandakı səfiri Umud Mirzəyevlə görüşdü - FOTOLAR
25/09/2020 [11:51]:
Azərbaycanda ən nəhəng gəmilərdən biri istismara qaytarıldı - FOTO
25/09/2020 [11:50]:
Koronavirusla mübarizə aparan tibb işçiləri və könüllülərə əlavələr ödənildi
25/09/2020 [11:48]:
“Yaxşı olardı ki, o insanlara cəzadan əvvəl, həm də psixoloji yardım olunsun...”
25/09/2020 [11:32]:
Prezidentin dünənki çıxışı BMT-nin rəsmi saytında
25/09/2020 [11:19]:
Moskvada 65 yaşdan yuxarı şəxslərdən evdə qalmaları istənildi
25/09/2020 [11:16]:
Tank bölmələri artilleriya ilə qarşılıqlı fəaliyyətdə təlim-döyüş tapşırıqlarını icra edir - VİDEO/FOTO
25/09/2020 [11:06]:
Prezidentin qardaşı qızı onu məhkəməyə verdi -DƏLƏDUZLUQ İTTİHAMI...
25/09/2020 [11:06]:
"Bizim müasir gəncliyin müəyyən mənada Vurğun Əyyuba borcu var, çünki..."
25/09/2020 [10:59]:
“İkinci dalğa gəlir“ - Prezident xəbərdarlıq etdi
Bütün arxiv bir sırada
26/01/2015 [14:36] - Köşə - ( 5056 dəfə baxılıb)

Niderlandda ali təhsil- 2-ci hissə

Ataxan Əbilov

Avropada mühacirətdə yaşayan tanınmış hüquqşünas Ataxan Əbilov Moderator.az -a aşağıdakı yazını göndərib:

Qeyd edək ki, 2014 -cü ilin yayında saytımızda yayımlanan yazı ilə aşağıdakı keçiddən istifadə edərək tanış ola bilərsiniz.


Moderator.az həmin yazını təqdim edir:

"Azərbaycanda sonu bitməyən növbəti represiya mərhələsi, ölkənin üzdə olan dəyərli insanların bir qrupunun əsassız və qanunsuz təqibi, həbsi və onların işgəncələrə məruz qalması bu barədə düşünməyi keçən müddətdə ikinci plana keçirtdi. Buna baxmayaraq cəmiyyətimizin xilasında təhsilin oynaya biləcəyi roluna və bu sahədə baş alıb gedən özbaşnalıqlara, rüşvət və korrupsiya, sovetdən qalma təhsil sistemin dağıdılıb, yerində təhsildən qeyri hər şeyin olduğu bir sistemin yaradılmasına, tez-tez ölkədəki təhsillə bağlı gündəmini zəpt edən neqativ olaylara rəgmən bu barədə danışmaq və insanlarımızı məlumatlandırmaq çox aktualdır və görünür bu aktuallıq hələ uzun müddət gündəmdən düşməyəcək. 

Yazının hədəfi heç də Niderland təhsil sisteminin reklamı deyil. Əsas məqsəd dünyanın inkişaf etmiş dövlətlərin birində təhsillə bağlı formalaşan ənənələrdən, onun müsbət cəhətlərindən Azərbaycanın geniş vətəndaş kütləsini xəbərdar etmək və prespektivdə cəmiyyətimizi ondan faydalanmaq imkanıyla təmin etməkdir. 

Qeyd edilənlərlə bağlı bu yazıda çox qısa da olsa Niderlandda ali təhsilin formaları, qəbul qaydaları, ali təhsil haqqı, ali təhsilin təşkili və qiymətləndirmə sistemi, tələbə-müəllim münasibətləri, təhsilin hüquqi tənzimi kimi məsələlərin üzərində dayanaram. 

Ali təhsilin formaları və qəbul qaydaları 

Niderlandda ali təhsil verən müəssisələr iki qrupa bölünüb: 1) Ali məktəblər (Hogeschool); 2) Universitetlər. Onlar arasında fərq abituriyentlərinin orta təhsil diplomların müxtəlifliyi, tədrisin məzmunu və müddəti, verdikləri diplomların dərəcələrilə ölçülür. 

Mövzula bağlı ikinci yazıda orta təhsillə haqqında yazmışdıq və orada orta təhsilin növləri və sonda məzunların aldıqları diplomların səviyyəsinə toxunmuşduq. Universitetə gedəcək orta məktəb şagirdi artıq 12 yaşından bu barədə informasiyalı olur və 8 illik ibtidai təhsildən sonra (ibtidai təhsil 4 yaşından başlayır və normalda 12 yaşa qədər davam edir) orta təhsili 6 ilə başa vurur. Ali məktəbə yönlənənlər isə orta təhsili 5 ilə alırlar. Müxtəlif təhsil səviyyəli qrupların olduğu orta məktəblər müvafiq olaraq Ali məktəb və Universitetlərlə sıx əməkdaşlıq edir. Orta məktəbi müvəffəqiyyətlə bitirən məzunun ali təhsilə yolu açıqdır və buna görə qəbul imtahanı verilmir. Ali təhsillə bağlı müəssənin (Ali məktəb və Universitet) seçilməsi abituriyentin arzusula baş verir. O, aldığı orta təhsil diplomunun səviyyəsinə uyğun olaraq, komputerinin arxasında oturub ölkə daxilində müvafiq ali təhsil müəssisəni seçməkdə sərbəstdir. 

Yeri gəlmişkən burda bir daha qeyd etmək istərdim ki, təhsil alma ilə bağlı Niderlandda yaşayan bütün uşaqlar eyni start imkanlarına malikdir, yəni valideyninin sosial nərdivanın hansı pilləsində (milyonçu və ya kasıb, vəzifəli və ya sıravi, şəhərli və ya kəndli və s.) yer tutmasından asılı olmayaraq uşaqlar eyni real imkanlara malikdir. 

Ali məktəblərdə təhsil praktiki, Universitetlərdə isə təhsil elmi-nəzəri xarakter daşıyır. Ali məktəblərdə bakalvr diplomunu 4 ilə aımaq olur. Universitetlər isə 3 illik bakalavr və 1 illik master (magistr) diplomunu verirlər. 

17 milyonluq Niderlandda 38 Ali məktəb, 14 Universitet vardır.

Ali təhsil haqqı 

Niderlandda ali məktəblərdə təhsil alma ilə bağlı təhsil haqqı məsələsi həlli müşkülə dönə biləcək məsələ ola bilməz. Düzdür son illər davam edən iqtisadi böhranla bağlı bir neçə dəfə bu məsələdə korrektələr edilib. Amma hər bir halda təhsil haqqına ödəmə ilə bağlı kimsənin iradəsindən kənar təhsili dayandırması halına təsadüf oluna bilməz. 

Təhsil haqqı məsələsinə yanaşmada əsas prinsip kimi tələbənin valideynlərinin gəlirləri götürülür. Qeyd etmək yerinə düşər ki, Niderlandda bütün vətəndaşların gəlirləri şəffafdır, vergidən yayınma ilə bağlı gəliri hansısa formada gizlətmə ağır cərimələrlə müşayət olunur. Valideynlərinin aylıq gəlirləri minimum yaşayış səviyyəsinin tələb etdiyi həddə (təxminən 1800 avro) və ya ondan azdırsa, dövlət tələbəyə təhsil haqqı üçün subsidiya və çib xərcləri verir. Subsidiyanın məzmunu və şərtlərinə tələbənin nəaliyyətləri təsir göstərir. 

Bir illik təhsil haqqının məbləği çox cüzi fərqlərlə bir aylıq minimum əmək haqqı (1800 avro - buna yaşayış minimumu da deyilir) civarındadır. Bu Niderland vətəndaşları və ya burada yaşayış hüququna malik olanlar üçün nəzərdə tutulub. Xaricilər üçün bu məbləğ 5 dəfədən 10 dəfəyə qədər arta bilər. Universitetlərdə təhsil haqqı Ali məktəblərlə müqayisədə bir qayda olaraq bir neçə yüz avro çox olur. 


Ali təhsilin təşkili və qiymətləndirmə sistemi 

Ali təhsil müəssisələrini Kollegiyalar idarə edir və müəssisəyə güclü ictimai nəzarət sistemi mövcüddür. Sədrin rəhbərlik etdiyi Kollegiyaların fəaliyyəti Ali təhsil və elmi tədqiqat haqqında Qanunla tənzimlənir. Təhsilin keyfiyyəti, məqsədliliyi, hüquqa uyğunluğu və davamlılığı başlıca məsələlərdir. 

Ali təhsil müəssələri hüquqi şəxs statusuna malik olub və əsas hissəsi ümumi hüquq xarakterli təsisatlardır. 

Tələbələrin bilik səviyyəsi 100 ballıq və müvafiq kreditlə qiymətləndirilir. 100 mümkün baldan 55 və artıq bal toplayan tələbə predmeti qazanmış olur. Eyni zamanda tədris yükünə müvafiq olaraq hər bir fənnə müəyyən məbləğdə kredit (1 dən 5-ə qədər) təhkim olunur. Predmetdən müsbət qiymət alan (55 bal +) tələbə həmin predmetə təhkim edilmiş kredeti almış olur. Birinci kursda bir neçə fəndən müsbət qiymət almanın 2-ci kursa keçmənin məcburi şərtindən qeyri tələbənin imtahan kəsirinə görə təhsil müəssəsindən çıxarılması (qovulması) halı istisnadır. 

Tədris müəssəsinin personalı əsasən gənc müəllimlərdən ibarətdir. Yaşı 65-i ötmüş professor və müəllimlərə Universitet dəhlizlərində təsadüf edilməz. 

Təhsil müəssisələri yüksək texniki avadanlıqla təchiz edilib və təris üçün hər cür şəraitə malikdir. Mühazirələr son texnoloji imkanlardan istifadə edilməklə aparılır. İnternetin imkanlarından çox keyfiyyətli formada istifadə olunur. 

Tələbə-müəllim münasibətləri 

Tədris prosesində tələbə və müəllimlərin işgüzar münasibətlərinə vacib şərt kimi baxılır. Azərbaycan ali məktəb auditoriyasının keşmiş tələbəsi və müəllimi kimi qeyd edə bilərəm ki, bu istiqamətdə Azərbaycan və Niderland paralelləri heç bir çərçivəyə sığa bilməz. 

Professorun işə velisopedlə gəlməsi, tələbənin geyimindən heç nə ilə fərqlənməyən çox sadə geyimi, pedaqoji həsaslığı, özünü tələbəyə və auditoriyaya həsr etmə bacarığı adi davranış normalarıdır. Tələbə auditoriyasındakı mühit professora çəkinmədən tələbənin verdiyi sualı bilmədiyini etiraf etməyə imkan verir. Təhsildə rüşvətdən və tapşırılma sindromundan hətta şüuraltı belə söhbət gedə bilməz. 

Burada təhsilin heç bir elementi formal xarakter daşıya bilməz. Təhsildə nəzəri və praktiki ahənglik əsas şərtdir. Əzbərçilik, şablonluq tədrisə yaddır. Adi bir misal. Hüquq fakültəsinin tələbəsindən hansısa məcəllənin maddələrini əzbərləmək tələb olunmur. Buna heç ehtiyac da qalmır. Çünki imtahanda məcəllə tələbənin əlinin altında olur. Prosesdə qanunu əzbərləmək deyil, onu tətbiq etməyi bacarmaq həlledici şərtdir. 

Yazı geniş oxucu auditoriyası üçün nəzərdə tutulduğundan məlumat xarakterli idi. Əslində bir yazı ilə Niderlandda ali təhsili bütünlüklə işıqlandırmaq mümkün də deyil. Hər bir halda məqsədi insanlarımıza informasiya vermək olan bu yazının özünün missiyasına nail olacağına ümidliyik...  

loading...
"Hazırda ali təhsilli müəllimlərin sayı ölkədə müəllimə olan tələbatdan 2,5 dəfədən artıqdır"
Buradakı qayalar, kiçik evlər, güllər bu məkanı nağıllar aləminə bənzədir... - FOTOLAR
"Ermənistan və onun hüquqtanımazlığına göz yuman havadarları bilməlidir ki..."
"Ramiz Mehdiyevin göstərişi olmadan Elşad Abdullayevin bioqrafiyası Azərbaycan Milli Ensiklopediyasına salına bilərdimi?"
Rusiya Qarabağı işğal etdiyini etiraf etdi...
Aqro İnvest və İstehsalat MMC
N.Tusi adına Klinika

Gündəm
“Ermənistanın muzdluların, terrorçuların ümidinə qalması, onun acınacaqlı vəziyyətindən xəbər verir”
Cəmiyyət
“Bu cür yaşamaq əyləncəlidir, aylıq xərcim 21 min dollardı...” -Beş arvadı olan adam...
Cəmiyyət
“Əsas odur ki, Qarabağımız işğaldan azad olunsun, qalan nə varsa, öz yoluna düşər...”
Cəmiyyət
"Bizim müasir gəncliyin müəyyən mənada Vurğun Əyyuba borcu var, çünki..."
Gündəm
Separatçı rejim ermənilərin Qarabağdan təcili təxliyyəsi  haqda qərar verdi?..- FOTO-SƏNƏD

Yazar
İlham İsmayıl
Bəyanatı silmək mümkündür, uduzulmuş savaşın itkilərini silmək olmur...
Seymur Əliyev
Beynəlxalq Sülh Günündə beynəlxalq aləmə qanlı mesaj...
Seymur Verdizadə
Kartofu da, kokaini də xaricdən alırıq...
Sultan Laçın
"Azərbaycanda qardaş Türkiyənin bayraqlarını endirənlər  “PKK”-çıdır, yoxsa!.."
Həftənin ən çox oxunanları
Dubay şeyxinə ərə getmiş Zeynəb Cavadlının mübhəm aqibəti... - FOTO + VİDEO
10 minlik ordu Ermənistana girəcəkdi... - Xlopotov
Atası azərbaycanlı olan general İrəvanda qızına toy etdi...-FOTOLAR+VİDEO
Nofəl Süleymanov Bəturə Hüseynovayla sevgili olub? - "İki ildir ki..." - AÇIQLAMA
“Paşinyan, ağıllı ol, əks halda Ermənistanın dövlət kimi varlığına son qoyula bilər...”
AMEA-da qalmaqal: Professorun açıqlamaları akademiyanı lərzəyə gətirdi + VİDEO
İngilis həkimlər qanda şəkəri endirməyin ən asan yolunu tapdı...-İSRAİL MEDİASI
“Türkiyə Azərbaycanı hər zaman dəstəkləyib, lakin heç vaxt belə hazırlıq nümayişi olmamışdı"
"Azərbaycanda qardaş Türkiyənin bayraqlarını endirənlər  “PKK”-çıdır, yoxsa!.."
"Əsgərlərimiz müharibənin başlamasını və onu əsir götürəcəkləri anı səbrsizliklə gözləyirlər"
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247