Xəbər lenti
11/08/2020 [11:08]:
Ağstafadan 7-si azyaşlı olmaqla 14 nəfərin Gürcüstana keçməsinin qarşısı alınıb
11/08/2020 [11:03]:
AZAL-da təmizləmə başladı: İdarə rəisi və müavinləri işdən çıxarıldı
11/08/2020 [11:02]:
“Onların şəkili olan xalçaya kifayət qədər pul təklif etdilər, amma vermədim...”
11/08/2020 [11:01]:
Payızda bizi daha ağır COVİD gözləyir? - Professor
11/08/2020 [10:57]:
Qarabağa növbəti erməni köçü: sayı 300 minə çatdırmaq üçün...
11/08/2020 [10:56]:
“Azərbaycan Dəmir Yolları”nda prezidentin çıxışından irəli gələn iclas keçirilib - FOTO
11/08/2020 [10:51]:
Sabahdan liseylərin V siniflərinə qeydiyyat başlayır
11/08/2020 [10:42]:
Bakıda Türk dünyasının böyük şairi Abayın adını daşıyan küçədə şairin xatirə lövhəsi açıldı
11/08/2020 [10:39]:
Keçən il 652 bal yığsa da, oxumadı - Bu il də ən yüksək balı topladı
11/08/2020 [10:36]:
Tixanovskaya Belarusu tərk etdi
11/08/2020 [10:35]:
Serbiyanın Daxili İşlər Naziri Azərbaycana gəldi
11/08/2020 [10:35]:
II Dünya Müharibəsinə İspan qripi son qoyub – Trampdan iddia
11/08/2020 [10:35]:
Elxan Mehdiyev Ceyhun Bayramovun halına acıdı: "Yeni nazir üçün çətin olacaq..."
11/08/2020 [10:32]:
Taktiki təlimlər Quru Qoşunları bölmələrinin iştirakı ilə davam edir - VİDEO
11/08/2020 [10:31]:
Şəbnəm Tovuzlunun 22 yaşlı xalası oğlu intihar etdi
11/08/2020 [10:31]:
Xərçəngə qarşı yeni mübarizə üsulu tapıldı
11/08/2020 [10:25]:
İki məzun maksimal bal yığdı -DİM
11/08/2020 [10:24]:
"Birincidən yarımayan, ikincidən də yarımır" - Xəyanətin qurbanı olan Aysel... + VİDEO
11/08/2020 [09:53]:
Amerika şirkəti Qarabağda super marafon keçirəcək – Basarkeçərdən Xankəndinədək...
11/08/2020 [09:48]:
Müdafiə Nazirliyindən cəbhədəki son vəziyyətlə bağlı AÇIQLAMA
11/08/2020 [09:46]:
Dünyada koronavirusdan sağalanların sayı 13 milyonu keçdi - STATİSTİKA
11/08/2020 [09:08]:
Sumqayıtda mağazada yanğın
11/08/2020 [09:05]:
Ermənistanda yoxsulların sayı dəfələrlə artdı - Paşinyan üçün sonun başlanğıcı
11/08/2020 [09:00]:
İrem Derici: “Sevgi münasibəti təkcə qarşı cinslə yaşanmaz”
11/08/2020 [08:59]:
ABŞ prezidenti Putini G7 sammitinə dəvət etmək istəyir
11/08/2020 [08:13]:
Ayasofyanın əfsanəyə dönmüş tunellərinin SİRRİ AÇILDI...-FOTOLAR+VİDEO
11/08/2020 [08:04]:
İraq-Küveyt sərhədi yaxınlığında partlayış baş verib
11/08/2020 [07:53]:
Parisin küçələrində qoruyucu maskadan istifadə məcburi oldu
11/08/2020 [07:53]:
İmtahan iştirakçıları arasında maksimal bal toplayanların sayı açıqlanıb
11/08/2020 [07:45]:
Ağ Ev yaxınlığında baş vermiş atışmaya görə Tramp brifinqi tərk edib - VİDEO
11/08/2020 [07:29]:
Şahzadə Harri Meqan Markla görə ən yaxın dostundan üz döndərdi
11/08/2020 [07:24]:
"Bütün şərab, araq satılan dükanlar işləyir,  amma Allah evləri bağlıdır?.."
11/08/2020 [07:11]:
Putin peyvəndləmə tədbirləri ilə bağlı göstəriş verdi
11/08/2020 [07:10]:
ÜST COVID-19 əleyhinə peyvəndi əldə etmək üçün lazım olan məbləği açıqladı
11/08/2020 [00:16]:
Buraxılış imtahanlarının nəticələri elan olunub
10/08/2020 [23:38]:
Nə qəribə təsadüfdir ki, Vətən həsrətli sənətkar Milli Ordu Günündə haqqın rəhmətinə qovuşub...
10/08/2020 [23:22]:
"Müxalifət liderinə qarşı sui-qəsd hazırlanmışdı..."
10/08/2020 [23:16]:
Livan prezidenti hökumətin istefasını qəbul edib
10/08/2020 [22:43]:
"Distant təhsilin həyata keçirilməsində xeyli problem var" - Etibar Əliyev
10/08/2020 [22:41]:
Prezident daha bir qanunda dəyişikliyi təsdiqlədi
10/08/2020 [22:38]:
Livan parlamentinin qarşısında yenidən iğtişaşlar başlayıb
10/08/2020 [22:34]:
Qızılın qiyməti bu vaxt aşağı düşəcək - Ekspert
10/08/2020 [22:11]:
Bu ölkələr qulaq asmır, gələcəyini qaraldır - Ərdoğan
10/08/2020 [22:10]:
Rusiya millisinin sabiq futbolçusu hakimi döydü
10/08/2020 [21:55]:
İradə Gülməmmədova Xırdalanda təbliğat işləri apardı -FOTOLAR
10/08/2020 [21:41]:
Slovakiya Rusiya diplomatlarını ölkədən çıxardı
10/08/2020 [21:40]:
Anası ölən danaya it sahib çıxdı - VİDEO
10/08/2020 [21:39]:
ADU-nun Əlavə təhsil və təcrübə fakültəsinə tələbə qəbulunun müddəti uzadılıb
10/08/2020 [21:35]:
Xəzərdə itkin düşən neftçinin meyiti tapıldı
10/08/2020 [21:34]:
Türkiyədə xüsusi təyinatlı zabitlər qəzada həlak oldu
10/08/2020 [21:32]:
Tovuzda baş verən qəzada bir nəfər xəsarət alıb
10/08/2020 [21:32]:
"Andaman və Nikobar adaları beynəlxalq dəniz ticarətində əsas liman mərkəzi olacaq"
10/08/2020 [21:30]:
Azərbaycan məhsulları Çində bu il ilk beynəlxalq sərgidə nümayiş olundu
10/08/2020 [21:29]:
Məşhur matador buğanın hücumuna məruz qaldı - VİDEO
10/08/2020 [21:29]:
BƏƏ-nin ən iri neft şirkəti satış qiymətini azaldır
10/08/2020 [21:10]:
Ədliyyə Nazirliyinin Aparatının Probasiya xidmətinin işçilərinin sosial müdafiəsi gücləndirilir
10/08/2020 [21:02]:
İnzibati Xətalar Məcəlləsinə edilən dəyişikliklər təsdiq olunub
10/08/2020 [20:38]:
DMX-nın vahid miqrasiya məlumat sistemi haqqında Əsasnaməyə dəyişiklik edilib
10/08/2020 [20:36]:
İctimai işlər növündə cəzaya məhkum edilmiş şəxslərin vəzifələri artırılıb
10/08/2020 [20:28]:
"Qəbələ" albaniyalı futbolçu transfer etdi
10/08/2020 [20:26]:
QHT-lərin təsis sənədlərində edilən dəyişikliklərin qeydiyyatı qaydası müəyyən edilib
10/08/2020 [20:09]:
Pentaqon Ermənistanda və Azərbaycanda yarasa toplayır? - İNANILMAZ İDDİA...
10/08/2020 [19:57]:
Elektron qolbaq daşıyacaq şəxslərin siyahısı artırılıb
10/08/2020 [19:54]:
Britaniyada son sutkada 816 nəfər koronavirusa yoluxub
10/08/2020 [19:30]:
“Serbiyanın daxili işlər nazirinin ölkəmizə səfəri Azərbaycanın diplomatik uğurudur”
10/08/2020 [19:22]:
Bakı-Kiyev çarter reysinin tarixləri açıqlandı
10/08/2020 [19:16]:
Rusiyanın ən böyük rəngli almazı tapıldı - FOTO
10/08/2020 [19:12]:
“Qrant haqqında” qanuna dəyişik edildi
10/08/2020 [18:59]:
Livan hökuməti tam tərkibdə istefa verir
10/08/2020 [18:53]:
Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin hərbi qulluqçularının istirahət günlərində gəzintiləri davam edir
10/08/2020 [18:52]:
Donuzlar yaşlı adamın alt paltarını "oğurladı" - MARAQLI... + FOTOLAR
10/08/2020 [18:51]:
Separatçı rejim Qarabağda “Rusiya” restoranının fəaliyyətini dayandırdı...- FOTOLAR
10/08/2020 [18:48]:
Şabranda nişan mərasimi keçirmək istəyən şəxslər saxlanılıb- FOTO
10/08/2020 [18:43]:
Bakıda ağacları zədələyən şəxs cəzalandırılıb
10/08/2020 [18:42]:
Özündən iki dəfə yaşlı qadını zorladı
10/08/2020 [18:40]:
Sahil Babayev: "Bu il rekord göstərici qeydə alınıb"
10/08/2020 [18:39]:
Antonio Banderas ad günündə koronavirusa yoluxduğunu açıqladı
10/08/2020 [18:35]:
"Bu təlimlər işğalçı və onun havadarlarına sadəcə xəbərdarlıq deyildi, həm də..."
10/08/2020 [18:33]:
Bu gün Rusiyada Türkiyə kurortlarına uçuşlar bərpa olunub
10/08/2020 [18:29]:
Sərkisyanın xaç oğlu da həbs edildi
Bütün arxiv bir sırada
06/03/2015 [11:52] - Köşə - ( 10864 dəfə baxılıb)

İkili vətəndaşlıq dissonansı

Ölkələr üçün ziyanlı, dünya üçün vacib
İlqar Altay

Ümumiyyətlə, hər bir insanın dogulub böyüdüyü ölkəsinin vətəndaşı olması və mümkün qədər, ömrünü öz vətəninin vətəndaşı olaraq sürüb bitirməsi müsbət və vacib haldır. Ancaq hər bir insanın doguldugu ölkə bütün yer kürəsinin bir parçası olduğu üçün, o, həm də bü dünyanın övladıdır və ümumi bəşəri dəyərlərə, hüquqa və məsuliyyətə malikdir. Dünya inkişaf etdikcə, onun üzərindəki hərəkət, yerdəyişmə və kommunikasiya imkanları genişləndikcə, insanların şüur və yaşamında bir qloballaşma gedir. Proseslər milli dəyər və mental xüsusiyyətlərin, ənənə və dillərin, hətta irqlərin vahid bir qazanda inteqrasiya olunub ümumiləşməsi və bununla da, yer kürəsinin vahid bir ölkəyə çevrilməsi istiqamətinə yön alır. Bu səbəbdən, dünyada miqrasiya prosesi anbaan güclənir və bu, artıq geriyədönməz hal alıb. Artıq bir ölkənin vətəndaşının hətta, ən uzaq bir ölkədə yaşayıb çalışması və bunu yeni vətəndaşlıq və ya hansısa dıgər yaşam hüququ statusu almaq formasında həyata keçirməsi adi bir hadisə sayılır. Bununla əlaqədar, insanların müxtəlif ölkələrə yerdəyişməsi, yerləşməsi məsələləri üzrə beynəlxalq və həm konkret ölkələr müstəvisində razllaşmalar, konvensiyalar, qanunlar qəbul olunur və onlar hər zaman təkmilləşdirilir. 20 ildən çoxdur ki, Azərbaycan Sovetlərin qapalı təcrid sistemindən tam qurtulmaqla, müstəqillik əldə etməklə geniş dünyaya qədəm qoyub. Bu dövrdə ölkəmiz ən nüfuzlu beynəlxalq təşkilatların üzvünə cevrilib, əksər dövlətlərlə diplomatik əlaqələr qurub, beynəlxalq iqtisadi, mədəni, idman, təhlükəsizlik yönlü müxtəlif proyekt və birliklərin iştirakçısıdır. Eyni zamanda, Azərbaycan vətəndaşları da bu imkanlarından yararlanıb, fərd olaraq azad dünyaya inteqrasiya edir, öz işlərini, təhsillərini, səfərlərini, həyat istiqamətlərini qururlar. Bu saat coxlu sayda, hətta milyonlarla Azərbaycan vətəndaşı dünyanın müxtəlif ölkələrində müxtəlif yaşam statusu formasında həyat sürür. Indi yaşadığı başqa ölkənin vətəndaşlığını almış soydaşlarımız da az deyil. Ancaq həmin şəxslərin bir çoxunun eyni zamanda Azərbaycan vətəndaşı kimi qalması halı müəyyən mübahisələr və problemlər yaradır. Bu məsələnin tənzimi Azərbaycan Konstitusiyası və qanunlarında təsbit olunub. Bununla belə burada müəyyən boşluqlar mövcuddur. Konstitusiyamız ikili vətəndaşlığı nəzərdə tutmur, lakin, burada ikili vətəndaşlığı olan şəxslərin Azərbaycan vətəndaşlığını itirməsini də nəzərdə tutmur. 2014-cü ilədək vətəndaşlığın tənziminə aid olan qanunlarımızda da bu cür qeyri-müəyyənlik vardı: ikili vətəndaşlığa icazə yoxdur, ancaq qadağa da yoxdur! Belə halda, Azərbaycan vətəndaşlarının eyni zamanda başqa bir ölkənin vətəndaşı olması dövlət üçün təbii ki, müəyyən problemlər yarada bilirdi. Həmin ölkə ilə Azərbaycan arasında ikili vətəndaşlıq müqaviləsi yoxdursa və bu məsələ qarşılıqlı tənzimlənmirsə, vətəndaşın digər dövlətdə üzərinə öhdəliklər götürməsi, həmin ölkənin tutaq ki, mühüm dövlət strukturunda, eləcə də hərbi və xüsusi xidmət orqanlarında qulluq etməsi təhlükəli hal vəziyyətinə gətirib çıxara bilər. Sabah həmin ölkə ilə Azərbaycan arasında ziddiyyətlər yaransa, tutaq ki, müharibə olsa, bizim vətəndaş hansı mövqeni tutacaq? Yaxud, cinayət məsuliyyəti daşınması məsələsini götürək. İkili vətəndaşın iki ölkədən birisində cinayət törətməsi halında, onun ekstradisiyası məsələsi problemə cevrilir. Odur ki, Vətəndaşlıq haqqında Avropa Konvensiyası ikili vətəndaşlığa şərait yaradılmasını tövsiyə etmir. Cünki bu hal daim ölkələr arasında mübahisə vəziyyəti yarada bilir. Qeyd edim ki, bir sıra sivil dövlətlər vətəndaşlığa qəbul etməzdən əvvəl həmin şəxsə öz dövlətindəki vətəndaşlıqdan çıxmagı şərt kimi qoyurlar. Məsələn Almaniya qanunvericiliyinə görə vətəndaşlığa qəbul olunan şəxs bunun üçün bütün şərtləri ehtiva edən sənədləri verir, xüsusi imtahan və müsahibədən keçir. Müsbət olsa, sənədlər qəbul edilib həmin şəxsə şərti vətəndaşlıq hüququ verilir, amma bir şərtlə ki, öz dövlətinin vətəndaşlığından çıxmaq üçün rəsmi müraciət etsin. Müraciət 2 il ərzində cavablandırılmazsa və ya əsassız, siyasi, ya qərəzli motivlə imtina olunarsa, həmin şəxs avtomatik olaraq tam vətəndaşlıq hüququ alır. Rusiya kimi tam inkişaf tapmamış ölkələrdə isə, bu məsələ qarışıqdır. Bu ölkədə ikili vətəndaşlığa icazə olduğu üçün və qanundakı bir sıra boşluqlara görə, həm də bir sıra geosiyasi səbəblərdən vətəndaşlığa qəbul edılən şəxsin əvvəlki dövlətindəki statusu maraq kəsb etmir. Xüsusilə də, son Ukrayna hadisələri fonunda yaranan siyasi maraqlara uygun olaraq 2014-cü ildə Rusiya dövləti miqrasiya, yəni vətəndaşlıq məsələsini asanlaşdırmaqla qonşuları üçün böyük problemlər yaratdı. Məhz bu səbəbdən 2014-cü ildə Milli Məclis "Vətəndaşlıq haqqında" qanuna dəyişliklik tədbirləri gördü. Qanunun 10-cu maddəsindəki dəyişikliyə görə, başqa dövlətin vətəndaşlığını qəbul etmiş şəxs bu barədə ay ərzində Azərbaycan dövlət orqanlarını rəsmi xəbərdar etməlidir, əks halda cinayət məsuliyyəti daşıyır. Zənnimcə, bu elə də ziddiyyətli məqam olmamalıdır. Çünki vicdanlı, qanunsevər insan üçün cətin deyil ki, bu barədə öncəki dövlətinə məlumat verib, onun mənafeyinin əleyhinə getməsin. Ancaq həmin qanunun 18-ci maddəsindəki dəyişikliyə görə başqa bir dövlətin vətəndaşı olması ilə Azərbaycan vətəndaşlığının itirilməsi maddəsi Konstitusiya ilə ziddiyyət təşkil edir. Konstitusiyada göstərilir ki, Azərbaycan vətəndaşı heç bir halda vətəndaşlıqdan məhrum edilə bilməz. Düzdür, bəzi səlahiyyətlilər bunu başqa dövlətin vətəndaşı olmaqla, həmin şəxsin könüllü surətdə Azərbaycan vətəndaşlığından imtinası kimi əsaslandırırlar. Ancaq qanun könül yox, hüquq müstəvisində həll olunur. Yeni qanun dəyişikliklərində ali qanunumuz Konstitusiyamıza və insan təməl hüquqlarına toxuna bilən bir sıra başqa hallar da yox deyil. Bütün bu ziddiyyət və böşluqlar göstərir ki, Azərbaycanda konkret olaraq ikili vətəndaşlığa aydınlıq gətirilməli və bu məsələ ilə bağlı konkret siyasi mövqe ortaya qoyulmalıdır. Bunun üçün konstitusiya və qanunlarımızda müvafiq dəyişikliklər olmalıdır. Təbii ki, bu dəyişikliklər həm vətəndaşlarımızın beynəlxalq inteqrasiyası və təməl hüquqlarının, həm də dövlət və milli maraqların qorunmasına uygun keyfiyyətdə olmalıdır.

 

İlqar Altay

İctimai Tədqiqatlar Mərkəzinin rəhbəri

Müstəqil araşdırmaçı, hüquqşünas və politoloq

loading...
Anası ölən danaya it sahib çıxdı - VİDEO
Məşhur matador buğanın hücumuna məruz qaldı - VİDEO
“Serbiyanın daxili işlər nazirinin ölkəmizə səfəri Azərbaycanın diplomatik uğurudur”
Rusiyanın ən böyük rəngli almazı tapıldı - FOTO
Donuzlar yaşlı adamın alt paltarını "oğurladı" - MARAQLI... + FOTOLAR
Clean City Company
N.Tusi adına Klinika

Hadisə
Separatçı rejim Qarabağda “Rusiya” restoranının fəaliyyətini dayandırdı...- FOTOLAR
Cəmiyyət
AZAL şefinin 1-ci müavininin də şirkətləri üzə çıxdı -SİYAHI
Şou-biznes
"Gedib xəstəliyə yoluxub axırda özümü işə salım?” -Əməkdar artisti çimərlikdən imtina etdi
Siyasət
Ağ Rusiyanın qara taleyi...
Cəmiyyət
"Türkiyə olmasaydı, Qarabağ məsələsi çoxdan öz həllini tapmışdı"

Yazar
İlham İsmayıl
"İsti iyul bitdi, amma Qarabağın işğaldan azad edilməsinin isti günləri qarşımızda..."
Sultan Laçın
“Rusiya Qarabağ savaşında birbaşa bizə qarşı olmasa da,  agenturası Ermənistana dəstək verəcək...”
Həftənin ən çox oxunanları
Gərginlik artır, Türkiyə hərəkətə keçməlidir - Rusiya
Livanlılar küçələrə axışdı: Ya Ərdoğan... - Video
"Son dəfə Qurban bayramı günü danışdım, bayramını təbrik etdim, səs o səs deyildi..."
Kafe və restoranlar açılacaq – Baş nazirdən AÇIQLAMA
“Türkiyənin göstərişi ilə ölkəyə girən pakistanlılar Ermənistanı daxildən dağıdacaq”
Lukaşenkonun təyyarəsi Minski tərk etdi, şəhərə qoşun yeridildi
"Türkiyə olmasaydı, Qarabağ məsələsi çoxdan öz həllini tapmışdı"
İranda haqqında deyirlər: "Professor İsmayılovu Rusiyadan bizə Allah göndərib..."
"Bəzi ölkələr dağılacaq, Azərbaycan isə..."
Məşhur professordan Qazilərimizlə bağlı I vitse-prezidentə müraciət: "Vətəndən uzaqda olsam da..."
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247