Xəbər lenti
21/11/2019 [07:39]:
Ruzini artıra bilən 56 amil...- Hamısı öz əlimizdədir...
21/11/2019 [00:30]:
Putin Rusiyanı xilas edə bilmir: Tənəzzül qaçılmazdır...
21/11/2019 [00:18]:
Ronaldo evləndi
21/11/2019 [00:04]:
Ata Abdullayev Milana getdi, kilsədə Paşinyanla deyişdi - sensasion hadisənin videosu
20/11/2019 [23:22]:
Xərçəng hüceyrələrini öldürən ən təsirli giləmeyvə...
20/11/2019 [23:21]:
Qarakənd üzərində vertolyotu kim vurdu? – Hadisə yerinə ilk çatan jurnalist DANIŞDI
20/11/2019 [23:20]:
Süddən imtina etdikdə orqanizmdə baş verəcək 5 dəyişiklik - İNANILMAZ...
20/11/2019 [23:17]:
Müntəzəm cinsi əlaqə xərçəng riskini azaldır - Alman alimləri 50 kişi və qadını təhlil ediblər...
20/11/2019 [23:10]:
Rus gözəlləri - FOTOLARDA
20/11/2019 [23:07]:
Ədliyyə orqanlarına qulluğa yeni qəbul olunan bir qrup hüquqşünasla görüş keçirilib
20/11/2019 [23:04]:
"Gəlcəyə Doğru"da millət vəkilləri ilə qadına şiddətdən danışılıb - VİDEO
20/11/2019 [23:01]:
"Üşüyürdük, əlimizi əlimizə sürtürdük, ancaq gələcəyə çox nikbinliklə baxırdıq"
20/11/2019 [22:50]:
"Dağlıq Qarabağ ermənilərin son arzusu deyil" - FOTOLAR
20/11/2019 [22:33]:
Küçədən tapdığı şikəst iti uşaq arabası ilə gəzdirir - İBRƏTAMİZ...
20/11/2019 [22:09]:
Həyatını təhlükəyə ataraq koalanı yanğından xilas etdi - İBRƏTAMİZ...+ VİDEO
20/11/2019 [21:57]:
Məşhur içki şirkətinin işçiləri üsyan etdi: "İçki içməkdən xəstə olduq"
20/11/2019 [21:54]:
Prezident Roza Zərgərli və Namiq Mənanı təltif etdi - SƏRƏNCAM
20/11/2019 [21:41]:
Məleykə Əsədova bu villanı satır - VİDEO
20/11/2019 [21:36]:
Barselonada partlayış nəticəsində 5 nəfər ölüb
20/11/2019 [21:34]:
Njde yaşanmış erməni faşizmidir, Paşinyan və onun kimilərsə müasir erməni faşizmidir..."
20/11/2019 [21:16]:
Yazar Samir İmanovun kitabı təqdim ediləcək
20/11/2019 [21:15]:
"Hazırda ölkəmizdə uşaq siyasəti ilə bağlı mükəmməl qanunvericilik bazası var"
20/11/2019 [21:15]:
Gürcüstanın Azərbaycana 7 milyon dollara yaxın borcu var
20/11/2019 [21:11]:
Azərbaycan Demokrat Firqəsi Mərkəzi Komitəsinin BİLDİRİŞİ
20/11/2019 [20:40]:
Bədən dili insan haqqında çoxlu informasiya verir
20/11/2019 [20:31]:
“Primakovun adı əslində onların əlində bəhanə idi...”
20/11/2019 [20:25]:
STEREOTİPLƏRİ ALT-ÜST EDƏN KİTAB...
20/11/2019 [20:23]:
Polkovnik hamilə arvadını girov götürdü
20/11/2019 [20:13]:
Nur-Sultandakı həyat şərtləri “Mançester Yunayted”in oyunçularını qorxudub
20/11/2019 [20:08]:
"Cəmiyyətin 30 faizi itinə də toy edir, 70 faizsə özünə toy edə bilmir, hər məmur sevgilisinə bir veriliş açıb"
20/11/2019 [20:02]:
QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Şurası 18 dövlət orqanı ilə birgə qrant müsabiqələri elan edir...
20/11/2019 [20:01]:
Rəsulzadə və Nuru Paşanın birgə rəsmi olan avro çap olundu – FOTO
20/11/2019 [19:57]:
Lukaşenko uğur qazanmayan idmançılara ölkəyə qayıtmamağı məsləhət görüb
20/11/2019 [19:47]:
Şəmkirdə "Azərbaycan ailəsi" mövzusunda konfrans keçirilib
20/11/2019 [19:38]:
"Həmin şirkətlərin imtiyazları olduğu üçün arxayındırlar ki, dəyib toxunan olmayacaq..."
20/11/2019 [19:33]:
“Azərbaycanda çoxarvadlılığın perspektivi yoxdur”
20/11/2019 [19:30]:
Van Damm Qəbələdə abidəsi qoyulduğuna görə Azərbaycana təşəkkür edib - FOTO
20/11/2019 [19:09]:
İslamı təhqir edən ABŞ konsulluğunun 2 əməkdaşı saxlanılıb - VİDEO
20/11/2019 [19:03]:
ADNSU ilə İslam Kərimov adına Daşkənd Dövlət Texniki Universiteti arasında memorandum imzalanıb
20/11/2019 [18:50]:
Ukrayna Rusiyanı ittiham etdi: Gəmilərimizin unitazlarını oğurlayıblar
20/11/2019 [18:34]:
"Süni mayalandırma üzrə mütəxəssislər çatışmır"
20/11/2019 [18:31]:
Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Rusiyada rəsmi səfərdədir - FOTO
20/11/2019 [18:30]:
Mingəçevirdə polis bıçaqlandı
20/11/2019 [18:28]:
Prezident onlara fəxri adlar verdi - SİYAHI
20/11/2019 [18:22]:
Ermənistanın siyasi sistemi zooparka bənzədildi: "Bugünlərdə qoca fil hamını “Vernavandak”a toplayıb"
20/11/2019 [18:20]:
Bu şəxslər “Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomu” ilə təltif edildi - SƏRƏNCAM
20/11/2019 [18:19]:
İranda etirazlar: helikopterdən atəş açıldı - VİDEO
20/11/2019 [18:18]:
İlham Əliyev Sumqayıtın inkişafında xidmətləri olan şəxsləri təltif etdi
20/11/2019 [18:13]:
Milli Qəhrəmana “Cümhuriyyətin 100 illik yubileyi” medalı verildi - FOTO
20/11/2019 [18:10]:
Qarakənd faciəsinin şahidi necə öldürüldü? - Sensasion faktlar
20/11/2019 [17:47]:
Cinsi istismar səhnəsi gündəm oldu - VİDEO
20/11/2019 [17:46]:
Şəhid adından istifadə edən dələduz pul yığır - FOTO+VİDEO
20/11/2019 [17:42]:
Bakıda avtomobillərin parklanması PULSUZDUR - BNA-dan AÇIQLAMA
20/11/2019 [17:41]:
Bu il Azərbaycanda 72 üçəm, 4 dördəm doğulub
20/11/2019 [17:37]:
Murad Dadaşovun obyektində ölüm hadisəsi
20/11/2019 [17:33]:
Pərviz Bülbüləni bəyənməyən Aytac: “Zövqləri korlayır” -VİDEO
20/11/2019 [17:31]:
Anjey Kaspşik və Ermənistanın müdafiə naziri təmas xəttindəki vəziyyəti müzakirə ediblər
20/11/2019 [17:30]:
ABŞ səfiri Azərbaycan və Ermənistan dini liderlərinin görüşməsini təklif edib
20/11/2019 [17:22]:
"ABŞ böyük ölkədir, ümumi maraqlarımız var" - Putin
20/11/2019 [17:16]:
Tanınmış din xadimi QAT-a üzv oldu
20/11/2019 [17:13]:
2019-cu il Azərbaycanda gəlmə turizmi üzrə rekord il olacaq
20/11/2019 [17:11]:
Azərbaycan terrorizm baxımından regionun ən təhlükəsiz ölkəsidir
20/11/2019 [17:11]:
“Njdenin qəhrəman kimi təqdimatı birbaşa faşizmə xidmətdir”
20/11/2019 [17:07]:
İqtisadiyyat naziri MDB vergi xidmətləri rəhbərlərinin Əlaqələndirmə Şurasının sədri seçilib - FOTO
20/11/2019 [17:03]:
Quranı yandıran İslam əleyhinə hərəkatın liderinə hücum oldu - VİDEO
20/11/2019 [17:00]:
Fransa ilə əmək, məşğulluq, sosial müdafiə sahəsində gələcək əməkdaşlığa dair fikir mübadiləsi aparılıb
20/11/2019 [16:56]:
Kabel oğurlayan şəxslər saxlanıldı
20/11/2019 [16:52]:
Lavrov: “Türkiyə bizə yeni bir əməliyyata başlamayacağını dedi...”
20/11/2019 [16:43]:
"Azərbaycanda 2000-dən artıq məhkuma elektron qolbaq tətbig edilib"
20/11/2019 [16:40]:
Bələdiyyə üzvlüyünə namizədlərin sənədlərini DSK-lara təqdim etməsi üçün verilən müddət başa çatır
20/11/2019 [16:38]:
ADPU-da Akademik Həmid Araslının anadan olmasının 110 illik yubileyinə həsr olunmuş elmi konfransı - FOTO
20/11/2019 [16:35]:
83 yaşlı deputat Zeynəb Xanlarovanın yeni görüntüsü - VİDEO
20/11/2019 [16:32]:
Türkiyəli həkimlər Oqtay Gülalıyevi əməliyyat etdilər - Beyninə “trubka”qoyuldu
20/11/2019 [16:29]:
“Bundan sonra da Tacirlə toya gedərəm” - VİDEO
20/11/2019 [16:16]:
QAT rəhbərliyi 20 noyabr şəhidlərini andı
20/11/2019 [16:14]:
Bakıda gəlin maşını yandı - VİDEO
20/11/2019 [16:10]:
Prezidentdən Sabunçu rayonu ilə bağlı mühüm - SƏRƏNCAM
20/11/2019 [15:56]:
Paşinyanın yumşaq manevri və ya məqbul həllin məchulu - TƏHLİL...
20/11/2019 [15:50]:
"Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılması Azərbaycanın müstəqillik tarixinin mühüm səhifəsidir"
20/11/2019 [15:36]:
Baş Prokurorluq açıqlama yaydı
Bütün arxiv bir sırada
06/03/2015 [11:52] - Köşə - ( 10514 dəfə baxılıb)

İkili vətəndaşlıq dissonansı

Ölkələr üçün ziyanlı, dünya üçün vacib
İlqar Altay

Ümumiyyətlə, hər bir insanın dogulub böyüdüyü ölkəsinin vətəndaşı olması və mümkün qədər, ömrünü öz vətəninin vətəndaşı olaraq sürüb bitirməsi müsbət və vacib haldır. Ancaq hər bir insanın doguldugu ölkə bütün yer kürəsinin bir parçası olduğu üçün, o, həm də bü dünyanın övladıdır və ümumi bəşəri dəyərlərə, hüquqa və məsuliyyətə malikdir. Dünya inkişaf etdikcə, onun üzərindəki hərəkət, yerdəyişmə və kommunikasiya imkanları genişləndikcə, insanların şüur və yaşamında bir qloballaşma gedir. Proseslər milli dəyər və mental xüsusiyyətlərin, ənənə və dillərin, hətta irqlərin vahid bir qazanda inteqrasiya olunub ümumiləşməsi və bununla da, yer kürəsinin vahid bir ölkəyə çevrilməsi istiqamətinə yön alır. Bu səbəbdən, dünyada miqrasiya prosesi anbaan güclənir və bu, artıq geriyədönməz hal alıb. Artıq bir ölkənin vətəndaşının hətta, ən uzaq bir ölkədə yaşayıb çalışması və bunu yeni vətəndaşlıq və ya hansısa dıgər yaşam hüququ statusu almaq formasında həyata keçirməsi adi bir hadisə sayılır. Bununla əlaqədar, insanların müxtəlif ölkələrə yerdəyişməsi, yerləşməsi məsələləri üzrə beynəlxalq və həm konkret ölkələr müstəvisində razllaşmalar, konvensiyalar, qanunlar qəbul olunur və onlar hər zaman təkmilləşdirilir. 20 ildən çoxdur ki, Azərbaycan Sovetlərin qapalı təcrid sistemindən tam qurtulmaqla, müstəqillik əldə etməklə geniş dünyaya qədəm qoyub. Bu dövrdə ölkəmiz ən nüfuzlu beynəlxalq təşkilatların üzvünə cevrilib, əksər dövlətlərlə diplomatik əlaqələr qurub, beynəlxalq iqtisadi, mədəni, idman, təhlükəsizlik yönlü müxtəlif proyekt və birliklərin iştirakçısıdır. Eyni zamanda, Azərbaycan vətəndaşları da bu imkanlarından yararlanıb, fərd olaraq azad dünyaya inteqrasiya edir, öz işlərini, təhsillərini, səfərlərini, həyat istiqamətlərini qururlar. Bu saat coxlu sayda, hətta milyonlarla Azərbaycan vətəndaşı dünyanın müxtəlif ölkələrində müxtəlif yaşam statusu formasında həyat sürür. Indi yaşadığı başqa ölkənin vətəndaşlığını almış soydaşlarımız da az deyil. Ancaq həmin şəxslərin bir çoxunun eyni zamanda Azərbaycan vətəndaşı kimi qalması halı müəyyən mübahisələr və problemlər yaradır. Bu məsələnin tənzimi Azərbaycan Konstitusiyası və qanunlarında təsbit olunub. Bununla belə burada müəyyən boşluqlar mövcuddur. Konstitusiyamız ikili vətəndaşlığı nəzərdə tutmur, lakin, burada ikili vətəndaşlığı olan şəxslərin Azərbaycan vətəndaşlığını itirməsini də nəzərdə tutmur. 2014-cü ilədək vətəndaşlığın tənziminə aid olan qanunlarımızda da bu cür qeyri-müəyyənlik vardı: ikili vətəndaşlığa icazə yoxdur, ancaq qadağa da yoxdur! Belə halda, Azərbaycan vətəndaşlarının eyni zamanda başqa bir ölkənin vətəndaşı olması dövlət üçün təbii ki, müəyyən problemlər yarada bilirdi. Həmin ölkə ilə Azərbaycan arasında ikili vətəndaşlıq müqaviləsi yoxdursa və bu məsələ qarşılıqlı tənzimlənmirsə, vətəndaşın digər dövlətdə üzərinə öhdəliklər götürməsi, həmin ölkənin tutaq ki, mühüm dövlət strukturunda, eləcə də hərbi və xüsusi xidmət orqanlarında qulluq etməsi təhlükəli hal vəziyyətinə gətirib çıxara bilər. Sabah həmin ölkə ilə Azərbaycan arasında ziddiyyətlər yaransa, tutaq ki, müharibə olsa, bizim vətəndaş hansı mövqeni tutacaq? Yaxud, cinayət məsuliyyəti daşınması məsələsini götürək. İkili vətəndaşın iki ölkədən birisində cinayət törətməsi halında, onun ekstradisiyası məsələsi problemə cevrilir. Odur ki, Vətəndaşlıq haqqında Avropa Konvensiyası ikili vətəndaşlığa şərait yaradılmasını tövsiyə etmir. Cünki bu hal daim ölkələr arasında mübahisə vəziyyəti yarada bilir. Qeyd edim ki, bir sıra sivil dövlətlər vətəndaşlığa qəbul etməzdən əvvəl həmin şəxsə öz dövlətindəki vətəndaşlıqdan çıxmagı şərt kimi qoyurlar. Məsələn Almaniya qanunvericiliyinə görə vətəndaşlığa qəbul olunan şəxs bunun üçün bütün şərtləri ehtiva edən sənədləri verir, xüsusi imtahan və müsahibədən keçir. Müsbət olsa, sənədlər qəbul edilib həmin şəxsə şərti vətəndaşlıq hüququ verilir, amma bir şərtlə ki, öz dövlətinin vətəndaşlığından çıxmaq üçün rəsmi müraciət etsin. Müraciət 2 il ərzində cavablandırılmazsa və ya əsassız, siyasi, ya qərəzli motivlə imtina olunarsa, həmin şəxs avtomatik olaraq tam vətəndaşlıq hüququ alır. Rusiya kimi tam inkişaf tapmamış ölkələrdə isə, bu məsələ qarışıqdır. Bu ölkədə ikili vətəndaşlığa icazə olduğu üçün və qanundakı bir sıra boşluqlara görə, həm də bir sıra geosiyasi səbəblərdən vətəndaşlığa qəbul edılən şəxsin əvvəlki dövlətindəki statusu maraq kəsb etmir. Xüsusilə də, son Ukrayna hadisələri fonunda yaranan siyasi maraqlara uygun olaraq 2014-cü ildə Rusiya dövləti miqrasiya, yəni vətəndaşlıq məsələsini asanlaşdırmaqla qonşuları üçün böyük problemlər yaratdı. Məhz bu səbəbdən 2014-cü ildə Milli Məclis "Vətəndaşlıq haqqında" qanuna dəyişliklik tədbirləri gördü. Qanunun 10-cu maddəsindəki dəyişikliyə görə, başqa dövlətin vətəndaşlığını qəbul etmiş şəxs bu barədə ay ərzində Azərbaycan dövlət orqanlarını rəsmi xəbərdar etməlidir, əks halda cinayət məsuliyyəti daşıyır. Zənnimcə, bu elə də ziddiyyətli məqam olmamalıdır. Çünki vicdanlı, qanunsevər insan üçün cətin deyil ki, bu barədə öncəki dövlətinə məlumat verib, onun mənafeyinin əleyhinə getməsin. Ancaq həmin qanunun 18-ci maddəsindəki dəyişikliyə görə başqa bir dövlətin vətəndaşı olması ilə Azərbaycan vətəndaşlığının itirilməsi maddəsi Konstitusiya ilə ziddiyyət təşkil edir. Konstitusiyada göstərilir ki, Azərbaycan vətəndaşı heç bir halda vətəndaşlıqdan məhrum edilə bilməz. Düzdür, bəzi səlahiyyətlilər bunu başqa dövlətin vətəndaşı olmaqla, həmin şəxsin könüllü surətdə Azərbaycan vətəndaşlığından imtinası kimi əsaslandırırlar. Ancaq qanun könül yox, hüquq müstəvisində həll olunur. Yeni qanun dəyişikliklərində ali qanunumuz Konstitusiyamıza və insan təməl hüquqlarına toxuna bilən bir sıra başqa hallar da yox deyil. Bütün bu ziddiyyət və böşluqlar göstərir ki, Azərbaycanda konkret olaraq ikili vətəndaşlığa aydınlıq gətirilməli və bu məsələ ilə bağlı konkret siyasi mövqe ortaya qoyulmalıdır. Bunun üçün konstitusiya və qanunlarımızda müvafiq dəyişikliklər olmalıdır. Təbii ki, bu dəyişikliklər həm vətəndaşlarımızın beynəlxalq inteqrasiyası və təməl hüquqlarının, həm də dövlət və milli maraqların qorunmasına uygun keyfiyyətdə olmalıdır.

 

İlqar Altay

İctimai Tədqiqatlar Mərkəzinin rəhbəri

Müstəqil araşdırmaçı, hüquqşünas və politoloq

loading...
loading...
Küçədən tapdığı şikəst iti uşaq arabası ilə gəzdirir - İBRƏTAMİZ...
Həyatını təhlükəyə ataraq koalanı yanğından xilas etdi - İBRƏTAMİZ...+ VİDEO
QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Şurası 18 dövlət orqanı ilə birgə qrant müsabiqələri elan edir...
“Azərbaycanda çoxarvadlılığın perspektivi yoxdur”
"Mən Komitə sədrliyinə nabələd gəlməmişdim, bu barədə kifayət qədər məlumatlarım var idi"
Loading...
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Gündəm
“Njdenin qəhrəman kimi təqdimatı birbaşa faşizmə xidmətdir”
Hadisə
"Dəfələrlə icra başçısının qəbulunda olmuşuq, ancaq..." - Donan körpənin anası
Gündəm
Baş nazirdən rus jurnalistlərə şok: "Niyə Qaregin Njdeni ittiham edirsiz, Molotovu yox?"
Şou-biznes
“Xalqıma inanıram, onlar biləcək ki, Əli musiqinin keşiyində dayanmış insandı...”
Cəmiyyət
“Bizim bir düşmənimiz var və o da mənfur ermənilərdir ki, torpaqlarımızı işğal edib...”
Həftənin ən çox oxunanları
Qadında intim münasibətin qaydasında olmadığını göstərən 8 ƏLAMƏT...
Aygün Kazımova məhbəsdə ölüm ayağında olan qardaşına baş çəkdi - FOTO
"Ölkədə bütün danaları kəssən, 10 şadlıq evinin tələbatını ancaq ödəyər, ancaq it və eşşək əti..."
Cinsi istəyinin qarşısını ala bilməyən qadınlar: Səbəbləri, əlamətləri, müalicəsi...
"Sən dediyin kimi "mama roza" olsaydım, ən birinci xalan qızı Könül Əzizi çıxardardım..."
Suraxanının yeni icra hakimiyyəti başçısından anoloqu olmayan kadr islahatı...
"Türkiyə bundan sonra Qarabağda lövbər salmış "PKK"-nın üzərinə getməlidir..."
"Ərimi məcbur edirdim ki, mənimlə cinsi əlaqəyə girsin"
Tərtərin icra hakimiyyəti başçısının başı dərddə... - Barəsində video yayıldı + VİDEO
“Bu məsələ açılsa, Rusiya üçün görünməmiş biabırçılıq olacaq...”
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247