Xəbər lenti
21/01/2020 [19:27]:
Aygün toy olmadan hamilədir - FOTOLAR
21/01/2020 [19:24]:
Bioloji Təbabət klinikasında Bioloji Təbabət muzeyinin açılışı olub
21/01/2020 [19:21]:
Afinada 20 Yanvar faciəsi anıldı
21/01/2020 [19:14]:
“Qarabağa gedən cəmi bir turist avtobusu dronla vurulsa, turist axınına son qoyular”
21/01/2020 [19:08]:
Koçaryanın vəkilləri məhkəməni boykot etdilər
21/01/2020 [19:06]:
Məşhur ulduz yol ortasında bu cür döyüldü - QORXUNC... + VİDEO
21/01/2020 [19:04]:
Ötən il əhali arasında üstünlük təşkil edən xəstəliklər açıqlanıb
21/01/2020 [19:02]:
Türkiyədən Qarabağ açıqlaması: "Bundan sonra da..."
21/01/2020 [19:02]:
Əli Məsimlinin seçki qərargahında növbəti ümumi yığıncaq keçirildi
21/01/2020 [18:58]:
Rövşən Rzayev köçkünləri qəbul etdi
21/01/2020 [18:58]:
20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsi Budapeştdə də anılıb - VİDEO
21/01/2020 [18:54]:
Azərbaycanda pensiyaçıların sayı açıqlanıb
21/01/2020 [18:34]:
Keçmiş prezidentin qızı və kürəkəni ölkənin sərvətlərini mənimsədi - MARAQLI
21/01/2020 [18:30]:
İsraildə hər 3 uşaqdan biri yoxsulluq həddində yaşayır...-GÖZLƏNİLMƏZ
21/01/2020 [18:16]:
Rusiyada baş verən kütləvi davada bir nəfər yumruq zərbəsindən öldü- FOTO
21/01/2020 [18:07]:
Ötən il hər bir Azərbaycan sakini ödənişli xidmətlərə orta hesabla 970 manat xərcləyib
21/01/2020 [18:02]:
Müəllim olmaq istəyənlərin nəzərinə: Detallar açıqlandı
21/01/2020 [17:58]:
Rafiq Əliyev Lütfi Zadə ilə birgə yazdığı kitabı oxuculara təqdim edəcək
21/01/2020 [17:56]:
“Paşinyan və komandası adam deyil” - Sarkisyanın kürəkənindən sərt sözlər
21/01/2020 [17:51]:
"Başımı çiyninə söykəyəcəyəm adam yoxdur" - VİDEO
21/01/2020 [17:49]:
ABŞ İncirlikdən çıxır: proses başladıldı
21/01/2020 [17:49]:
Təyyarədə qeydə alınan bu görüntülər həyəcan yaratdı - QORXUNC... + VİDEO
21/01/2020 [17:44]:
“Azərbaycan-Gürcüstan hərbi əməkdaşlığının uğurla inkişaf edəcəyinə əminəm”
21/01/2020 [17:41]:
Afrikanın Bakıda doğulmuş ən varlı qadınının fırıldaqçılıq faktları mediaya sızdırıldı
21/01/2020 [17:38]:
Çingiz Qənizadə görüşlərini davam etdirir - FOTOLAR
21/01/2020 [17:35]:
“Bəzi namizədlər hansısa məqsədlərə xidmət edirlər” - Məzahir Pənahov
21/01/2020 [17:20]:
"Facebook"da çox vaxt keçirdiyi üçün arvadını öldürdü - DƏHŞƏT...
21/01/2020 [17:10]:
Əməkdar artistdən iddialı sözlər: “Bir çox millət vəkilindən savadlı və bilikliyəm”
21/01/2020 [17:08]:
Gəncə sakinindən “Kalaşnikov” tapıldı - FOTO
21/01/2020 [17:05]:
Özbəkistanın Baş Naziri seçildi
21/01/2020 [17:03]:
95 nəfər deputatlıq iddiasından əl çəkdi
21/01/2020 [17:02]:
Azərbaycan əhalisi ötən il ən çox nəyə pul xərcləyib?
21/01/2020 [16:46]:
Qazaxıstan çekistləri beynəlxalq mafiyanın azərbaycanlı “bankir"ini yaxaladılar - FOTO/VİDEO
21/01/2020 [16:44]:
Səudiyyə şahzadəsi öldü
21/01/2020 [16:17]:
Deputatlığa ən gənc və ən yaşlı iddiaçılar
21/01/2020 [16:14]:
Hafiz Hacıyev Göygölün Yeni Zod kəndində seçicilərilə görüşüb - FOTO/VİDEO
21/01/2020 [16:06]:
Təyyarədə sərnişin öldü, təcili eniş etdi
21/01/2020 [16:04]:
Uşaqlarda eşitmə problemləri artır - Həkim səbəbləri açıqladı
21/01/2020 [16:01]:
Baş Prokurorluq Nərminlə bağlı daha bir sayta xəbərdarlıq etdi
21/01/2020 [15:56]:
Qarabağa turist axını sürətlə artır: Qorxunc statistika...
21/01/2020 [15:53]:
Azərbaycanda dəhşətli virusa yoluxma halı var? - RƏSMİ
21/01/2020 [15:49]:
Namizədlərin Şəhid ailələrini ziyarəti: Siyasi texnologiya, sosial sifariş, yoxsa...
21/01/2020 [15:47]:
Vilayət Eyvazovdan xəbərdarlıq
21/01/2020 [15:42]:
İran parlamentinin deputatı Donald Trampın başına 3 milyon dollar qoyub
21/01/2020 [15:38]:
Məkkə ağ örpəyə büründü - FOTO/VİDEO
21/01/2020 [15:31]:
Bakının bu ünvanındakı mənzillər plana düşdü - VİDEO
21/01/2020 [15:28]:
Erməni deputatlar arasında  "VOR-ZAKON"LARA GÖRƏ DAVA DÜŞDÜ...-VİDEO
21/01/2020 [15:05]:
11 nəfərin öldüyü dəhşətli yanğının görüntüləri yayıldı - VİDEO
21/01/2020 [15:03]:
Təhsil Nazirliyi şagirdlərin yerdəyişməsini dayandırır
21/01/2020 [14:57]:
Ağalar Vəliyev Milli Qəhrəmanların ailə üzvləri və şəhid atası ilə görüşdü - FOTOLAR
21/01/2020 [14:45]:
Qarabağ Qazilərindən Fəzail Ağamalıya dəstək - VİDEO
21/01/2020 [14:43]:
Tağı Əhmədov bəzi deputatları tənqid edib
21/01/2020 [14:41]:
İnanılmaz qaçış ssenarisi: Ayrı həbsxanadan qaçan eyni dəstə üzvləri...
21/01/2020 [14:38]:
Ərinin yanında arvadını zorladı - Seksual manyak həbs olundu - FOTO
21/01/2020 [14:23]:
"Öz xalqıma, öz torpağıma qurban olaram" - Xalq artisti Bakıya qayıtdı
21/01/2020 [14:18]:
Deputatlığa namizədlərin seçki dairələri üzrə siyahısı açıqlanıb
21/01/2020 [14:16]:
Ata oğlunun məğlub olmasına dözmədi, rəqibinin üzərinə hücum çəkdi - VİDEO
21/01/2020 [14:14]:
Prezident İlham Əliyev Mixail Qusmanı təbrik etdi
21/01/2020 [14:10]:
Ekspertlər naməlum virusla bağlı təcili toplanır – Dünya TƏHLÜKƏDƏ
21/01/2020 [13:57]:
"Paşinyan seçkidə o qədər vədlər verib erməniləri tovladı ki, indi altından çıxa bilmir...”
21/01/2020 [13:52]:
Putin İsrail və Fələstinə səfər edəcək
21/01/2020 [13:51]:
MDB müşahidəçilər missiyası XİN, DİN və Baş Prokurorluqda görüş keçirəcək
21/01/2020 [13:43]:
Şahzadə Harri Britaniyanı tərk etdi - FOTOLAR
21/01/2020 [13:40]:
Əsgəri intihara təhrik edənlərə cəzalar artırılacaq
21/01/2020 [13:34]:
Azərbaycanda şadlıq evində tavan uçdu: ölən var
21/01/2020 [13:32]:
Qonşuluğunuzda qatil var və siz hələ də rahat yatmaq haqqında düşünürsünüz?
21/01/2020 [13:23]:
"Yeni parlametlə köhnə parlamentin heç bir fərqi olmayacaq..."
21/01/2020 [13:18]:
Bələdiyyə binasını məğlub olmuş köhnə sədr yandırıb? - VİDEO
21/01/2020 [13:18]:
Milli Məclisə seçkilərlə əlaqədar 18 nəfər deputatlığa namizədliyini geri götürüb
21/01/2020 [13:10]:
Mikayıl Cabbarov karyera qurmağa başlayan gənclərə dəvət ünvanlayıb - VİDEO
21/01/2020 [13:08]:
İmişlidəki qəbiristanlıqda dəfn edilən naməlum şəhidlərdən birinin kimliyi dəqiqləşib
21/01/2020 [13:06]:
Qonşular "Hamama kişi salmısan" deyib, qadını döydülər
21/01/2020 [13:03]:
Vahid Əhmədovun seçki kampaniyası uğurla davam edir - FOTOLAR
21/01/2020 [12:59]:
“Tanrının yaratdığı nə varsa hamısının Məcnunuyam...”
21/01/2020 [12:46]:
“Yeni elm sahələri tədris olunduqca, şagirdlərin düyagörüşü və təhlil etmək qabiliyyəti artır”
21/01/2020 [12:35]:
ABŞ rəsmən elan etdi: “Hakimiyyəti dəyişmək üzərində işləyirik”
21/01/2020 [12:35]:
“Əsl qəhrəman həyatı bahasına olsa belə, döyüş tapşırığını icra edir” – Albert Aqarunov kimi!
21/01/2020 [12:34]:
65 il bir yerdə yaşayan evli cütlük eyni gündə öldü - FOTO
21/01/2020 [12:25]:
Fərhad Əhmədovun eks-xanımı oğlunu məhkəməyə verdi
21/01/2020 [12:23]:
28 May qəsəbəsində işıq olmayacaq 28 May qəsəbəsində işıq olmayacaq
Bütün arxiv bir sırada
02/07/2015 [11:06] - Köşə - ( 3263 dəfə baxılıb)

Süd vəzi xərçənginə qalib gəlməyin yolları...

Günay Əhmədova

Ötən məqaləmizdə dünya qadınlarının probleminə çevrilmiş süd vəzi xərçənginin (SVX) əlamətləri, müayinə və diaqnostika vasitələri barədə söhbət açmışdıq. Bu yazıda SVX-nin müalicə yolları barədə danışacağıq. Əgər özünüzdə və ya doğmalarınızdan birində süd vəzi xərçəngi aşkarlanıbsa, dərhal təşvişə düşməyin. Bilin ki, hər il dünyada milyonlarla qadın bu xəstəlikdən yaxa qurtara bilir. Siz də onlardan biri ola bilərsiniz! El arasında belə bir deyim var: tez evlənənlə tez ayrılan peşman olmaz. Zərif məxluqların baş bəlasına çevrilmiş SVX-ni də erkən mərhələdə aşkarlayıb, vaxtında müalicə etdirən yaşama şansını itirmir.

Öncə bu xəstəliyin etimologiyasına diqqət edək. Kimlər risk faktoru qarşısındadır? Praktika göstərir ki, birinci dərəcəli qohumlarda (yəni ana, qızı və bacısı) SVX-nin olması, erkən yaşda aybaşı olmaq, gec yaşda aybaşıdan kəsilmək (gec menopoz), həddindən artıq kökəlmək, menopauzada nəzarətsiz hormon istifadə etmək kimi amillər hormonal faktorlar sayıla bilər. Ona görə də, bu qəbildən olan xanımlar öz zərif orqanlarına qarşı daha həssas olmalı, hər hansı əlamət görən kimi dərhal həkimə müraciət etməlidirlər. Diaqnoz dəqiqləşdikdən sonra xəstəni ciddi müalicə prosesi gözləyir. Təbabətin hazırkı durumuna görə, SVX-nin müalicə yolları bunlardır:

1. cərrahi əməliyyat

2. kimyəvi dərman müalicəsi

3. radioterapiya və yaxud şüa müalicəsi

4. hormonal müalicə

5. immunoterapiya.

Qeyd edək ki, yuxarıda sadaladığımız faktorlardan heç birinin olmadığı hallarda da qadın süd vəzi xərçənginə yaxalana bilir. Ona görə də, sağlamlığa münasibətdə sayıqlığınızı heç vaxt əldən yerə qoymayın.

Bəzi xəstələrdə problem cərrahi əməliyyatdan sonra aradan qalxır. Bəzilərində isə müalicəni tamamlamaq üçün kimyəvi dərman müalicəsinə, radioterapiyaya və digər metodlara da ehtiyac olur. Bunu həkim müəyyənləşdirir. Bilin ki, yerli və ya sistem xarakteri daşıyan həmin müalicə vasitələrinin hər biri sizin həyatınızı qorumaq üçündür. Cəsarətli olun. Əhval-ruhiyyənizi yüksək tutun və orqanizminizi bədbin duyğuların əsarətinə verməyin. SVX-yə qalib gələcəyinizə inanın və xəstəliklə mübarizədə əzmkar olun.

Yerli müalicə süd vəzindəki törəməni aradan qaldırmağa və ya kiçiltməyə yönəlir. Bu, cərrahi yolla, ya da şüa verilməsi vasitəsilə həyata keçirilir. Sistem müalicə dedikdə isə kimyəvi dərman müalicəsi, hormonal müalicə və immunoterapiya nəzərdə tutulur. Həmin müalicələr qan dövranı vasitəsilə bədənin bütün nahiyələrindəki şiş hüceyrələrini məhv edir və yaxud nəzarətdə saxlayır. Süd vəzi xərçəngindən əziyyət çəkənlərin bir qismi radioterapiyadan və yaxud cərrahi müdaxilədən öncə törəməni kiçiltmək üçün sistem müalicəsi qəbul edir. Digər qismi isə lokal (yerli) müalicədən sonra törəmə yenidən əmələ gəlməsin deyə, sistem müalicə alır. Bu metod yayılmış süd vəzi xərçənginin müalicəsində də tətbiq edilir.

SVX ona görə müasir təbabətin aktual problemi olaraq qalır ki, həm son onilliklərdə bu diaqnozla xəstələnmə halları çoxalıb, həm də aparılan müalicələr nəticəsində qadınların rastlaşdığı çətinliklər tibb elmindən öz həllini gözləyir. Əsasən mənəvi-psixoloji mahiyyət daşıyan həmin çətinliklər sırasında kimyəvi terapiyadan sonra saçın tökülməsi, xarici görünüşün və həyat tərzinin dəyişilməsi, əgər döş kəsilib götürülübsə qadında özünü qiymətləndirmə dərəcəsinin aşağı düşməsi kimi faktorları qeyd edə bilərik. Bunlar vəziyyəti daha da dramatikləşdirir. Əlbəttə, hər bir qadın gözəlliyinə gözəllik qatan döşlərinin yerində qalmasını istəyər. Amma unutmayaq ki, həyatımız görünüşümüzdən daha qiymətlidir, yaşamaq əsl hünərdir.

Yüzlərlə xəstə ilə təmasda olmuş onkoloq kimi deyə bilərəm ki, mammoqafik skrininq sayəsində xəstəliyi erkən mərhələdə aşkarlayaraq öncə orqansaxlayıcı əməliyyatlardan, sonra isə şüa müalicəsindən istifadə etməklə bu problemi qismən həll etmək mümkündür, yəni döşünüzü saxlamaq olar. Lakin bir sıra obyektiv və subyektiv səbəblərdən həmin prosesi aparmaq hər zaman mümkün
olmadığından hələ də ölkəmizdə aparılan əsas cərrahi müdaxilə mastektomiya əməliyyatıdır.

Cərrah planlaşdırılan əməliyyatın növünü təyin edərkən xəstəliyin hansı inkişaf mərhələsində olduğunu, əsasən də birincili şişin ölçüsünü və lokalizasiyasını nəzərə alır. Törəmənin ölçüsünün süd vəzinin ölçüsünə olan nisbətinə diqqət yetirir. Bu məqamda xəstənin yaşı da mühüm rol oynayır. Yəni həm xəstəliyin proqnozu, həm də döşün saxlanılmasının xəstə üçün vacibliyi nəzərə alınır. Süd vəzinin formasına və bu orqanın saxlanılmasına təsir edən digər faktorlara diqqət yetirilir. Bütün bunları tibbi və insani baxımdan saf-çürük edəndən sonra cərrah iki yoldan birini seçir: ya radikal mastektomiya (döşün kəsilib götürülməsi), yaxud lampektomiya və kvadrantektomiya həcmində orqansaxlayıcı əməliyyat taktikasını tətbiq edir.

SVX ilə mübarizədə bu mərhələyə gəlib çatıbsınızsa bilin ki, orqansaxlayıcı əməliyyatlar əsasən xəstəliyin erkən mərhələsində (I və II mərhələdə) tətbiq oluna bilər. Döşünüzdə kiçik ölçülü törəmələr varsa, cərrahiyyə əməliyyatından sonra şüa müalicəsi ala bilərsinizsə, o halda döşünüzü qorumaq şansınız çoxdur. Bir məqamı da nəzərə alın ki, orqansaxlayıcı əməliyyatdan sonra eyni süd vəzində xəstəliyin yenidən əmələ gəlmə ehtimalı ildə 0,5%-dən 1 faizədəkdir. Bu da törəmənin onkoloji xüsusiyyətlərindən asılı olaraq dəyişir.

Süd vəzi xərçənginin cərrahi yolla müalicəsində yalnız törəmənin çıxarılması kifayət etməz. Kanser kütləsinin götürülməsindən əlavə qoltuqaltı limfa düyünləri də çıxarılmalıdır. Limfa düyünlərinin disseksiyası törəmənin götürülməsi ilə eyni seansda, törəmənin yayılma dərəcəsini müəyyən etmək üçün aparılır. Limfa düyünlərində kanser hüceyrəsi müəyyən edilərsə, müalicə planı dəyişilməlidir.

Sonradan sürprizlərlə qarşılaşmamaq üçün əməliyyatdan əvvəl həkiminizlə ətraflı söhbət edin. Müalicə prosesinin gedişatı barədə dəqiq bilgi alın.

Əməliyyatdan sonra kimyəvi dərman müalicəsinə ehtiyac olarsa, xəstə əvvəlcə kimyəvi terapiyanı, sonra isə şüa müalicəsini qəbul etməlidir. Şüa müalicəsi qəbul edəcəyinizə, müntəzəm surətdə davamlı olaraq yoxlama-nəzarət (kontrol) müayinələrinə vaxtlı-vaxtında gələcəyinizə həm həkiminiz, həm də özünüz əmin olmalısınız. Bir özünüzə də sual verin: mən bu prosesə hazırammı? Nəzərə alın ki, uzun müddət davamlı nəzarət altında olacaqsınız. Fiziki ağrılara, mənəvi sıxıntılara dözə biləcəksinizmi? Yaşamaq, doğmalarınızın yanında olmaq, həyatdan həzz almaq istəyirsinizsə, dözməlisiniz. Sarsılmadan qətiyyət göstərməlisiniz. Özünüzdə bu gücü tapın. İnsan oğlu çox güclü və iradəlidir. Bəzən adi günlərdə ağlımıza belə gətirə bilmədiyimiz gücü ekstremal vəziyyətlərdə müşahidə edir, özümüzə heyran qalırıq. Özünüzə və gücünüzə güvənin.

Ümumiyyətlə, SVX-nin müalicəsi bir neçə mütəxəssis ”“ onkoloq, radioloq, patomorfoloqlar tərəfindən aparılır. Xəstənin psixoloji vəziyyətini nəzərə alaraq əməliyyatdan əvvəl və sonra psixoloq və psixiatorların da konsultasiyasına ehtiyac yarana bilər. Orqansaxlayıcı əməliyyatın icrası mümkün olmayan xəstələrdə mastektomiya əməliyyatı yerinə yetirilir ki, bu zaman süd vəzi regionar limfa düyünləri ilə birlikdə blok şəklində kəsilib götürülür.

Mastektomiya ”“ şiş kütləsinin ətrafındakı sağlam süd vəzi toxumasının regionar limfa düyünləri ilə birlikdə çıxarılması əməliyyatıdır. Bu halda xəstəliyin yenidən əmələ gəlməsi ehtimalı orqansaxlayıcı əməliyyatlara nisbətən 3-8% azdır. Orqansaxlayıcı əməliyyatlarda şüa terapiyası mütləq vacib olduğu halda, mastektomiyadan sonra müəyyən göstərişlər olmazsa, şüa müalicəsi aparılmaya bilər. Şiş kütləsinin ölçüsü süd vəzinin ümumi ölçülərinə nəzərən böyük, yaxud multisentrik (törəmənin sayının 1-dən çox olması) olduğu hallarda, əməliyyatdan sonra xəstənin şüa müalicəsi alması qeyri-mümkün olduqda mastektomiya əməliyyatının aparılması daha məqsədəuyğundur. Müasir dövrdə xəstənin öz toxumalarından və yaxud protezlərdən istifadə etməklə süd vəzində rekonstruktiv

əməliyyatlar icra edilir. Yəni qadına süni döş qoyula bilir. Unutmayın, tibb elmi sizin üçün bu imkanları da yaradıb.

Kimyəvi dərman müalicəsi

Qadınları ən çox qorxudan müalicələrdən biri kimyəvi dərman müalicəsidir. Bu terapiya xərçəng hüceyrələrini öldürən dərmanların damar yolu ilə bədənə yeridilməsindən və ya həb şəklində qəbul olunmasından ibarətdir. Həmin dərmanlar qan dövranına daxil olaraq bütün bədənə yayılır, beləcə uzaq orqanlara yayılmış xərçənglərin aradan qaldırılmasını təmin edir. Min təəssüf, bu preparatlar çox güclü təsirə malik olduqlarından xərçəng hüceyrələrini öldürərkən bəzi normal hüceyrələrə də zərər verə bilir ki, bu da yan təsirlərə yol açır... Lakin buna baxmayaraq, kimyəvi terapiya vacibdir. Düzdür, ağrılıdır, asan deyil. Amma vacibdir.

Nəzərə alın ki, xəstəliyin erkən mərhələlərində belə, xərçəng hüceyrələri SVX-dən qoparaq qan dövranı yolu ilə yayıla bilər. Bu hüceyrələr əlamətlərlə (simptomlarla) müşayiət olunmaya bilər, hətta rentgenoloji müayinələr zamanı görünməyə və fiziki müayinədə aşkar edilməyə bilər. Ancaq gizli-gizli, altdan-altdan öz işini görən bu mənfur hüceyrələr böyüməyə davam etsələr, bədənin başqa bölgələrində yeni şişlərin meydana gəlməsinə səbəb olarlar. Bax, kimyəvi dərman müalicəsi məhz belə hüceyrələri tapıb məhv etmək üçün tətbiq olunur. Kimyaterapiya bütün orqanizmə təsir göstərən sistemli dərman terapiyasıdır. Məqsədi də törəməni, damar və limfatik yolla başqa orqanlara yayılan şiş hüceyrələrini məhv etməkdən ibarətdir. Müasir dövrdə çoxsaylı kimyəvi dərman preparatları var. Əsas prinsipsə budur: daha sürətli bölünmə qabiliyyətinə malik olan şiş hüceyrələrini bu xüsusiyyətindən istifadə yoluyla məhv etmək və ya böyüməsinin qarşısını almaq.

Cərrahiyyə əməliyyatından sonra kimyaterapiyanın tətbiqi döş xərçənginin yenidən əmələ gəlməsi ehtimalını azaldır. Kimyaterapiya cərrahiyyədən əvvəl də tətbiq edilə bilər. Bu, birincili şişin kiçilməsini və beləcə daha asan çıxarılmasını təmin edər.

Bilin ki, SVX yeni aşkar edildikdə belə döşdə mikrometastazların varlığı ehtimal olunur. Bu səbəbdən, son 30 ildə erkən mərhələdə süd vəzi xərçənginin cərrahi müalicəsinə əlavə olaraq mikroskopik metastazları yox etməyi hədəf götürən qoruyucu (adyuvant) kimyaterapiya və hormonoterapiya təyin edilir. Sevindirici haldır ki, adı çəkilən müalicələr sayəsində həm xəstəliyin yayılma müddətində, həm də ümumi yaşama göstəricilərində yaxşılığa doğru dəyişmə müşahidə olunur. Yaxın vaxtlarda bunlara bir də bioloji müalicə əlavə olunub.

Həkim müvafiq bir adyuvant müalicə planını seçərkən bir sıra faktorlara diqqət edir: xəstənin yaşı, şişin diametri, qoltuq altındakı metastatik limfa düyünlərinin miqdarı, estrogen (ER) və progesteron (PR) hormon reseptorlarının ekspressiyası, xəstədəki digər xəstəliklər və HER2/neu geninin ekspressiyası müvafiq dərman sxemlərinin seçilməsində vacib rol oynayır. Qeyd edək ki, hormon reseptorları neqativ olan SVX zamanı antiestrogen müalicədən istifadə edilmədiyi kimi, HER2/neu gen ekspressiyası mənfi olan SVX-də də trastuzumab adlı bioloji müalicədən istifadə edilməsinin heç bir faydası yoxdur.

Optimal kimyəvi dərman müalicəsinin müddəti 4-6 aydır. Müalicə sxemi seçilərkən dərmanların kənar təsirlərinə və xəstənin digər xəstəliklərinə mütləq diqqət edilməlidir. Xəstə bilməlidir ki, kimyaterapiya nəticəsində saç tökülməsi, ürəkbulanma, qusma, halsızlıq, ishal və ya qəbzlik, aybaşı nizamsızlıqları, dırnaq və dəri dəyişiklikləri, həmçinin erkən menopauza riski var. Amma bu kənar təsirlərin çoxu keçicidir, yəni müvəqqətidir. Müalicə əsnasında ən çox diqqət çəkən məsələlərdən biri də infeksion xəstəliklərə qarşı alınacaq tədbirlərdir.

Hormonoterapiya

Kimyaterapiya bitdikdən sonra hormonal reseptorları müsbət olan xəstələrə hormon müalicəsi təklif edilir. Reproduktiv dövrdə olan xəstələrə 5 il müddətinə selektiv antiestrogen olan Tamoksifen təyin edilir. Həmçinin 40 yaşın altında olan xanımlara, ən az 2 il müddətlə, yumurtalıq funksiyasını müvəqqəti olaraq dayandıracaq dərmanlar verilir. Menopauza dövründə olan xəstələrin adyuvant hormon müalicəsində Tamoksifenlə yanaşı, aromatazanın inhibitorlarından da istifadə etmək mümkündür. Bu gün istifadə olunan 3 növ aromatazanın ingibitoru vardır; anastrazol, letrozol və eksemestan. Bu dərmanların istifadəsi zamanı nizamlı ginekoloji müayinələrdən keçmək vacibdir, osteoporozla əlaqədar xəstələrə illik nəzarət edilməsi, xüsusilə aromatazanın inhibitorlarından istifadə zamanı qan serumunda xolesterol səviyyələrinin yoxlanılması lazımdır. Yadınızda saxlayın ki, Tamoksifenlə bağlı qara ciyərdə piylənmə, atəş basması, çox nadir də olsa uşaqlıq xərçəngi, damar tıxanmaları və görmə pozğunluqları ola bilər.

Radioterapiya

Radioterapiyada yüksək enerjili şüalar (x şüaları kimi) vasitəsilə xərçəng hüceyrələri məhv edilir və ya kiçildilir. SVX-nin müalicəsi üçün həm xarici, həm də toxumadaxili şüa verilə bilər. Radioterapiya cərrahiyyə əməliyyatından sonra süd vəzində, döş qəfəsinin ön səthində və ya qoltuqaltı nahiyədə qalan xərçəng hüceyrələrini aradan qaldırmaq üçün istifadə edildiyi kimi, daha az sıxlıqla cərrahi əməliyyatdan əvvəl şişin kiçildilməsi üçün də tətbiq oluna bilir.

Şüa müalicəsinə əməliyyatdan təxminən bir ay sonra başlanılır, 6 və ya 7 həftə boyunca həftənin 5 günü davam edilir. Hər seans bir neçə dəqiqə çəkir. Şüa müalicəsi ağrısızdır. Bu terapiyanın ən əhəmiyyətli yan təsirləri süd vəzində şişlik və ağırlıq hissi, müalicə tətbiq olunan bölgədə günəş yanığına bənzər dəyişikliklər və halsızlıqdır. Bilin ki, süd vəzi toxumasında və dəridə meydana gələn dəyişikliklər, ümumiyyətlə, 6 aydan 12 ayadək müddətdə itir. Bəzi qadınlarda isə müalicədən sonra süd vəzi daha kiçik və daha möhkəm hala gəlir.

Gördüyünüz kimi, sağlamlığınıza həssas yanaşma, xəstəliyin müalicəsinə ağıllı və təmkinli münasibət sayəsində süd vəzi xərçənginə də qalib gəlmək mümkündür. İradəli olun və xəstəliyə deyin: “Süd vəzi xərçəngi, mən səndən güclüyəm!”

Günay Əhmədova

onkoloq, tibb üzrə fəlsəfə doktoru

Məşhur ulduz yol ortasında bu cür döyüldü - QORXUNC... + VİDEO
Keçmiş prezidentin qızı və kürəkəni ölkənin sərvətlərini mənimsədi - MARAQLI
Təyyarədə qeydə alınan bu görüntülər həyəcan yaratdı - QORXUNC... + VİDEO
"Facebook"da çox vaxt keçirdiyi üçün arvadını öldürdü - DƏHŞƏT...
Yaşadığımız Bakı şəhəri bizi necə öldürür? - Toz, səs, tıxac və zibilin DƏHŞƏTLİ ZƏRƏRİ
Loading...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Gündəm
“Qarabağa gedən cəmi bir turist avtobusu dronla vurulsa, turist axınına son qoyular”
Gündəm
Qarabağa turist axını sürətlə artır: Qorxunc statistika...
Cəmiyyət
“Yeni elm sahələri tədris olunduqca, şagirdlərin düyagörüşü və təhlil etmək qabiliyyəti artır”
Maraqlı
6 yaşlı uşaq heyvanları xilas etmək üçün 200 min dollar pul yığdı - İBRƏTAMİZ...
Dünya
Rusiyada isti su dəhşəti-Çox sayda ölü var- FOTOLAR
Həftənin ən çox oxunanları
Mişustin kabinetinə girməmiş Paşinyanın bircə “ara, hayes?” deməsi qaldı...
Dünya bu fahişə qayınanadan danışır - Kürəkənindən hamilə qaldı...
Ramzan Kadırov Çeçenistanın rəhbəri vəzifəsini tərk etdi
10 yaşlı Nərminin qətlə yetirildiyi kənddən REPORTAJ - VİDEO
“Qabala” restoranında erməni mahnısı oxundu -  musiqiçilər döyüldü...
Aldadılan qadının qisası dəhşət saçdı - Ərinin cinsi orqanına... + FOTOLAR
Rəqqasə Aygünün kişi həmkarı ilə açıq-saçıq rəqsi səs-küy yaratdı - VİDEO
Məşhur meyxanaçanın bacısı oğlunun intiharının təfərrüatı- Bütün gecəni dayısı ilə nələrdən danışıb?
Bu dəfə Vasif Məhərrəmli efirdə söyüş söydü - VİDEO
Azərbaycanlı ana lesbi qızını zorla Rusiyadan Bakıya gətirdi, evdə dustaq etdi – QALMAQAL
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247