Xəbər lenti
23/10/2019 [10:27]:
2 rayonda qaz olmayacaq
23/10/2019 [10:24]:
Siqareti tərgitməyə kömək edən məhsullar açıqlandı
23/10/2019 [10:21]:
“Özümə “KVN”-çilər yox, siyasətçilər komandası yığardım” - Zelenskini tənqid etdi
23/10/2019 [10:19]:
Yaponiyada Naruhitonun dövrü başladı - Taxtaçıxma mərasimindən fotolar
23/10/2019 [10:15]:
Keçmiş həyat yoldaşı Röyanı təbrik edibmi? - "Mənə kim lazım idisə, təbrik etdi..."
23/10/2019 [10:14]:
Ermənilər Zəngilanın məşhur çinar meşəsində yallı getdi...-FOTOLAR+VİDEO
23/10/2019 [10:12]:
““Real TV” ABŞ səfirliyindən üzr istəməyib” - Mirşahin
23/10/2019 [10:12]:
Sumqayıt şəhərinin 70 illik yubileyi silsilə tədbirlərlə qeyd olunur
23/10/2019 [09:56]:
Akif Əlizadə istefasında danışdı: "Ona görə gedirəm ki…"
23/10/2019 [09:55]:
İşsiz qalan Abutalıbovun məşhur obyektləri - bazar, restoranlar və...
23/10/2019 [09:55]:
"Şahin Mustafayev pensiya qabağı istirahətə göndərildi..." - İQTİSADÇI EKSPERT
23/10/2019 [09:47]:
"Bu əziz gündə onun istefası həmin institutun əməkdaşları üçün çimyağ ola bilər..."
23/10/2019 [09:38]:
Çempionlar Liqası: Bu gün III tura yekun vurulacaq
23/10/2019 [09:35]:
Düşmən pulemyotlardan və snayper tüfənglərindən istifadə etməklə atəşkəsi pozub
23/10/2019 [09:34]:
Əli Əsədov Baş Nazir kürsüsünə oturan kimi sələfinin "zərgər"inin "əyar"ını pozdu...
23/10/2019 [09:32]:
Bu gün AMEA-ya yeni prezident seçiləcək
23/10/2019 [09:11]:
Müsəlmanları müdafiə edən vəkil Qarabağda erməni separatçılarına dəstək verdi…
23/10/2019 [08:36]:
Rəcəb Tayyib Ərdoğan: “ABŞ tərəfdən verilən vədlər tam mənada yerinə yetirilmədi”
23/10/2019 [07:38]:
Xristian ölkəsində azyaşlıları harama alışdıran “uşaq şampanı”nın qadağan olunması təklif edildi...
23/10/2019 [06:44]:
Problemini bu üç nəfərdən qeyrisinə söyləmə...
23/10/2019 [00:01]:
AzTV gündəlik 35 min ədəd araq istehsal edilən zavoddan reportaj hazırladı - VİDEO
22/10/2019 [23:52]:
Bəylər Əyyubovun müavininin istefaya göndərilmə səbəbi: Güvən problemi, yoxsa ...?
22/10/2019 [23:12]:
Yaponiyada olimpiadanı izləmək üçün piyada yola çıxdı - MARAQLI...
22/10/2019 [22:57]:
Türkiyənin nəqliyyat naziri: “BTQ-yə nə qədər çox ölkə qoşularsa, layihə daha da effektiv olar”
22/10/2019 [22:53]:
Şahin Mustafayev: "Qeyri-neft tranzit daşımalarının həcmi 43 faiz artıb"
22/10/2019 [22:46]:
Pentaqon rəhbəri: "Biz Türkiyə ilə vuruşa hazırlaşmırıq"
22/10/2019 [22:40]:
Akif Əlizadənin AMEA-nın prezidentliyindən istefa verdiyi xəbəri yayıldı...
22/10/2019 [22:17]:
Prezident: "Biznes mühitinin yaxşılaşdırılması istiqamətində əlavə addımlar atılmalıdır"
22/10/2019 [22:15]:
İlham Əliyev: "Azərbaycanda inhisarçılığa qarşı mübarizə mütəşəkkil xarakter daşımalıdır"
22/10/2019 [22:08]:
Ərdoğan: "Sabahdan başlayaraq, YPG terrorçuları ərazidən geri çəkiləcək" (Yenilənib)
22/10/2019 [22:04]:
Mərdəkan yolunda ölümlə nəticələnən qəza baş verib - VİDEO
22/10/2019 [22:00]:
SOCAR-ın prezidenti Türkmənistanda SOCAR Trading nümayəndəliyinin açılmasını təklif edib
22/10/2019 [21:35]:
Ermənistanın zəif, Azərbaycanın güclü iqtisadiyyatı: təhlilin nəticələri
22/10/2019 [21:31]:
Bu il Rəşt-Astara dəmir yolu xəttinin tikintisinə başlanacaq
22/10/2019 [21:28]:
Qənirə Paşayeva MM-də müvafiq qurumları ciddi addımlar atmağa çağırdı
22/10/2019 [21:06]:
"Mənim fikirlərim deyəsın hörmətli Siyavuş müəllimin də xoşuna gəlməyib"
22/10/2019 [20:58]:
Oğlunun yatağında kabus gördüyünü hesab etdi, həqiqət öyrəndikdə isə... - MARAQLI
22/10/2019 [20:22]:
“Heç vaxt fəxri ad almayacağam” – Nadirdən həmkarlarına atmaca
22/10/2019 [19:40]:
Uşağını kəndirlə velosipedə bağladı - AĞLASIĞMAZ...+ VİDEO
22/10/2019 [19:10]:
İllərdir qırxılmayan Avstraliyalı qoyun öldü - FOTO
22/10/2019 [19:07]:
2024-cü ildə dünya iqtisadiyyatına təsir göstərəcək ölkələr bəlli olub
22/10/2019 [19:04]:
Bir sıra qənd istehsalı müəssisələrində pozuntular aşkarlanıb, cinayət işi başlanıb - RƏSMİ
22/10/2019 [18:59]:
“Mövqeyimizi ortaya qoymalıyıq”
22/10/2019 [18:58]:
Tbilisidə Beynəlxalq Transxəzər Nəqliyyat Marşrutu ilə bağlı məsələlər müzakirə olunub -FOTOLAR
22/10/2019 [18:39]:
Rusiyada xanım müğənnini döyərək bu hala saldılar - VİDEO
22/10/2019 [18:21]:
Türkiyə hökuməti Suriyadakı itkilərini açıqlayıb
22/10/2019 [18:15]:
Qənirə Paşayeva MM-də çıxış edb
22/10/2019 [18:15]:
Azərbaycanda görünməmiş hadisə: 64 yaşlı qadın əkiz uşaqlar dünyaya gətirdi – VİDEO, FOTOLAR
22/10/2019 [18:09]:
Prezident sərəncam imzaladı - Yeni qoruqlar yaradıldı
22/10/2019 [18:08]:
Prezident Şahin Mustafayevi qəbul etdi - Foto
22/10/2019 [18:00]:
Bakı Mühəndislik Universitetində BDU-nun 100 illiyi qeyd olunub
22/10/2019 [17:58]:
Terrorçular Suriya ordusuna hücum etdi - 3 şəhid, 18 yaralı
22/10/2019 [17:56]:
Dövlət Xidmətinin 5 regional idarəsi yaradıldı
22/10/2019 [17:53]:
İctimai Şuranın yeni seçilən sədri və müavini danışdı: “Problemlər müzakirə olunacaq”
22/10/2019 [17:50]:
Rövşən Rzayev 40-dan çox vətəndaşı dinlədi
22/10/2019 [17:50]:
Gürcüstanda Ümummilli lider Heydər Əliyevin heykəlinə erməni təxribatı - FOTO + VİDEO
22/10/2019 [17:49]:
Mingəçevir su anbarında reyd keçirildi
22/10/2019 [17:48]:
“Azərsu” rəsmiləri vətəndaşları dinlədi
22/10/2019 [17:47]:
Baş Nazirin yeni müavini Şahin Mustafayev kimdir? - DOSYE
22/10/2019 [17:45]:
Vilayət Eyvazov 45 polis leytenantını işə təyin etdi
22/10/2019 [17:16]:
“Bizdə vəzifədən sadəcə iki əllə yapışmırlar: Həm də iki ayaqla yapışırlar”
22/10/2019 [17:05]:
Şahin Mustafayev baş nazirin müavini oldu - SƏRƏNCAM
22/10/2019 [16:55]:
Cinsi istismara məruz qalan qıza bu dəfə saz kursunda müəllimi təcavüz etdi - RƏZALƏT...
22/10/2019 [16:17]:
“Türkiyə “Barış Pınarı” əməliyyatıyla Suriyanın ərazi bütövlüyünü pozub” - İkiüzlü Rusiya...
22/10/2019 [16:15]:
Ərdoğanla Putin arasında görüş başladı...
22/10/2019 [16:14]:
Türk ordusu terrorçuların bölgədən çıxışını təqib edir
22/10/2019 [16:13]:
Ölkəyə narkotik keçirilməsinin qarşısı alınıb
22/10/2019 [16:12]:
“Diaspor fəaliyyətində xidmətə görə” medal TƏSİS olunur
22/10/2019 [16:11]:
Azərbaycanda övladlığa götürmə prosesi 3 mərhələdə aparılacaq
22/10/2019 [16:10]:
Bahar Muradovadan AÇIQLAMA: “Azərbaycana məhz belə aksiyalar yaraşır”
22/10/2019 [16:07]:
İlham Əliyev Vladimir Putinə başsağlığı verdi
22/10/2019 [16:05]:
"Azərpaşa Nemət Hacıbala Abutalıbovdan nümunə götürsün, “kreslo”nu məşğul etməsin"
22/10/2019 [16:01]:
Bu günə kimi fəxri ad ala bilməyən məşhurlar -SİYAHI...
22/10/2019 [15:51]:
İşdən çıxarılan Əli Həsənov bu vəzifələri icra edəcək
22/10/2019 [15:50]:
İlk türk astronavt 2023-cü ilə qədər kosmosa uça bilər
22/10/2019 [15:49]:
Ukraynadakı səfirimiz məsxərəyə qoyuldu - Xudiyev "qızıl xırdalamaq" istədi, ancaq...
22/10/2019 [15:46]:
Deputat büdcədə şişirdilmiş rəqəmlərə qarşı çıxdı
22/10/2019 [15:31]:
Azərbaycanın yaşı 70-dən çox olan yüksək vəzifəli məmurları - SİYAHI
22/10/2019 [15:23]:
"Qarabağ Azərbaycandır, Qarabağ Türkiyədir...!" -Hulusi KILIÇ...
22/10/2019 [15:16]:
İran səfirinin qızı Moskvada öldü -FOTOLAR
Bütün arxiv bir sırada
02/07/2015 [11:06] - Köşə - ( 3202 dəfə baxılıb)

Süd vəzi xərçənginə qalib gəlməyin yolları...

Günay Əhmədova

Ötən məqaləmizdə dünya qadınlarının probleminə çevrilmiş süd vəzi xərçənginin (SVX) əlamətləri, müayinə və diaqnostika vasitələri barədə söhbət açmışdıq. Bu yazıda SVX-nin müalicə yolları barədə danışacağıq. Əgər özünüzdə və ya doğmalarınızdan birində süd vəzi xərçəngi aşkarlanıbsa, dərhal təşvişə düşməyin. Bilin ki, hər il dünyada milyonlarla qadın bu xəstəlikdən yaxa qurtara bilir. Siz də onlardan biri ola bilərsiniz! El arasında belə bir deyim var: tez evlənənlə tez ayrılan peşman olmaz. Zərif məxluqların baş bəlasına çevrilmiş SVX-ni də erkən mərhələdə aşkarlayıb, vaxtında müalicə etdirən yaşama şansını itirmir.

Öncə bu xəstəliyin etimologiyasına diqqət edək. Kimlər risk faktoru qarşısındadır? Praktika göstərir ki, birinci dərəcəli qohumlarda (yəni ana, qızı və bacısı) SVX-nin olması, erkən yaşda aybaşı olmaq, gec yaşda aybaşıdan kəsilmək (gec menopoz), həddindən artıq kökəlmək, menopauzada nəzarətsiz hormon istifadə etmək kimi amillər hormonal faktorlar sayıla bilər. Ona görə də, bu qəbildən olan xanımlar öz zərif orqanlarına qarşı daha həssas olmalı, hər hansı əlamət görən kimi dərhal həkimə müraciət etməlidirlər. Diaqnoz dəqiqləşdikdən sonra xəstəni ciddi müalicə prosesi gözləyir. Təbabətin hazırkı durumuna görə, SVX-nin müalicə yolları bunlardır:

1. cərrahi əməliyyat

2. kimyəvi dərman müalicəsi

3. radioterapiya və yaxud şüa müalicəsi

4. hormonal müalicə

5. immunoterapiya.

Qeyd edək ki, yuxarıda sadaladığımız faktorlardan heç birinin olmadığı hallarda da qadın süd vəzi xərçənginə yaxalana bilir. Ona görə də, sağlamlığa münasibətdə sayıqlığınızı heç vaxt əldən yerə qoymayın.

Bəzi xəstələrdə problem cərrahi əməliyyatdan sonra aradan qalxır. Bəzilərində isə müalicəni tamamlamaq üçün kimyəvi dərman müalicəsinə, radioterapiyaya və digər metodlara da ehtiyac olur. Bunu həkim müəyyənləşdirir. Bilin ki, yerli və ya sistem xarakteri daşıyan həmin müalicə vasitələrinin hər biri sizin həyatınızı qorumaq üçündür. Cəsarətli olun. Əhval-ruhiyyənizi yüksək tutun və orqanizminizi bədbin duyğuların əsarətinə verməyin. SVX-yə qalib gələcəyinizə inanın və xəstəliklə mübarizədə əzmkar olun.

Yerli müalicə süd vəzindəki törəməni aradan qaldırmağa və ya kiçiltməyə yönəlir. Bu, cərrahi yolla, ya da şüa verilməsi vasitəsilə həyata keçirilir. Sistem müalicə dedikdə isə kimyəvi dərman müalicəsi, hormonal müalicə və immunoterapiya nəzərdə tutulur. Həmin müalicələr qan dövranı vasitəsilə bədənin bütün nahiyələrindəki şiş hüceyrələrini məhv edir və yaxud nəzarətdə saxlayır. Süd vəzi xərçəngindən əziyyət çəkənlərin bir qismi radioterapiyadan və yaxud cərrahi müdaxilədən öncə törəməni kiçiltmək üçün sistem müalicəsi qəbul edir. Digər qismi isə lokal (yerli) müalicədən sonra törəmə yenidən əmələ gəlməsin deyə, sistem müalicə alır. Bu metod yayılmış süd vəzi xərçənginin müalicəsində də tətbiq edilir.

SVX ona görə müasir təbabətin aktual problemi olaraq qalır ki, həm son onilliklərdə bu diaqnozla xəstələnmə halları çoxalıb, həm də aparılan müalicələr nəticəsində qadınların rastlaşdığı çətinliklər tibb elmindən öz həllini gözləyir. Əsasən mənəvi-psixoloji mahiyyət daşıyan həmin çətinliklər sırasında kimyəvi terapiyadan sonra saçın tökülməsi, xarici görünüşün və həyat tərzinin dəyişilməsi, əgər döş kəsilib götürülübsə qadında özünü qiymətləndirmə dərəcəsinin aşağı düşməsi kimi faktorları qeyd edə bilərik. Bunlar vəziyyəti daha da dramatikləşdirir. Əlbəttə, hər bir qadın gözəlliyinə gözəllik qatan döşlərinin yerində qalmasını istəyər. Amma unutmayaq ki, həyatımız görünüşümüzdən daha qiymətlidir, yaşamaq əsl hünərdir.

Yüzlərlə xəstə ilə təmasda olmuş onkoloq kimi deyə bilərəm ki, mammoqafik skrininq sayəsində xəstəliyi erkən mərhələdə aşkarlayaraq öncə orqansaxlayıcı əməliyyatlardan, sonra isə şüa müalicəsindən istifadə etməklə bu problemi qismən həll etmək mümkündür, yəni döşünüzü saxlamaq olar. Lakin bir sıra obyektiv və subyektiv səbəblərdən həmin prosesi aparmaq hər zaman mümkün
olmadığından hələ də ölkəmizdə aparılan əsas cərrahi müdaxilə mastektomiya əməliyyatıdır.

Cərrah planlaşdırılan əməliyyatın növünü təyin edərkən xəstəliyin hansı inkişaf mərhələsində olduğunu, əsasən də birincili şişin ölçüsünü və lokalizasiyasını nəzərə alır. Törəmənin ölçüsünün süd vəzinin ölçüsünə olan nisbətinə diqqət yetirir. Bu məqamda xəstənin yaşı da mühüm rol oynayır. Yəni həm xəstəliyin proqnozu, həm də döşün saxlanılmasının xəstə üçün vacibliyi nəzərə alınır. Süd vəzinin formasına və bu orqanın saxlanılmasına təsir edən digər faktorlara diqqət yetirilir. Bütün bunları tibbi və insani baxımdan saf-çürük edəndən sonra cərrah iki yoldan birini seçir: ya radikal mastektomiya (döşün kəsilib götürülməsi), yaxud lampektomiya və kvadrantektomiya həcmində orqansaxlayıcı əməliyyat taktikasını tətbiq edir.

SVX ilə mübarizədə bu mərhələyə gəlib çatıbsınızsa bilin ki, orqansaxlayıcı əməliyyatlar əsasən xəstəliyin erkən mərhələsində (I və II mərhələdə) tətbiq oluna bilər. Döşünüzdə kiçik ölçülü törəmələr varsa, cərrahiyyə əməliyyatından sonra şüa müalicəsi ala bilərsinizsə, o halda döşünüzü qorumaq şansınız çoxdur. Bir məqamı da nəzərə alın ki, orqansaxlayıcı əməliyyatdan sonra eyni süd vəzində xəstəliyin yenidən əmələ gəlmə ehtimalı ildə 0,5%-dən 1 faizədəkdir. Bu da törəmənin onkoloji xüsusiyyətlərindən asılı olaraq dəyişir.

Süd vəzi xərçənginin cərrahi yolla müalicəsində yalnız törəmənin çıxarılması kifayət etməz. Kanser kütləsinin götürülməsindən əlavə qoltuqaltı limfa düyünləri də çıxarılmalıdır. Limfa düyünlərinin disseksiyası törəmənin götürülməsi ilə eyni seansda, törəmənin yayılma dərəcəsini müəyyən etmək üçün aparılır. Limfa düyünlərində kanser hüceyrəsi müəyyən edilərsə, müalicə planı dəyişilməlidir.

Sonradan sürprizlərlə qarşılaşmamaq üçün əməliyyatdan əvvəl həkiminizlə ətraflı söhbət edin. Müalicə prosesinin gedişatı barədə dəqiq bilgi alın.

Əməliyyatdan sonra kimyəvi dərman müalicəsinə ehtiyac olarsa, xəstə əvvəlcə kimyəvi terapiyanı, sonra isə şüa müalicəsini qəbul etməlidir. Şüa müalicəsi qəbul edəcəyinizə, müntəzəm surətdə davamlı olaraq yoxlama-nəzarət (kontrol) müayinələrinə vaxtlı-vaxtında gələcəyinizə həm həkiminiz, həm də özünüz əmin olmalısınız. Bir özünüzə də sual verin: mən bu prosesə hazırammı? Nəzərə alın ki, uzun müddət davamlı nəzarət altında olacaqsınız. Fiziki ağrılara, mənəvi sıxıntılara dözə biləcəksinizmi? Yaşamaq, doğmalarınızın yanında olmaq, həyatdan həzz almaq istəyirsinizsə, dözməlisiniz. Sarsılmadan qətiyyət göstərməlisiniz. Özünüzdə bu gücü tapın. İnsan oğlu çox güclü və iradəlidir. Bəzən adi günlərdə ağlımıza belə gətirə bilmədiyimiz gücü ekstremal vəziyyətlərdə müşahidə edir, özümüzə heyran qalırıq. Özünüzə və gücünüzə güvənin.

Ümumiyyətlə, SVX-nin müalicəsi bir neçə mütəxəssis ”“ onkoloq, radioloq, patomorfoloqlar tərəfindən aparılır. Xəstənin psixoloji vəziyyətini nəzərə alaraq əməliyyatdan əvvəl və sonra psixoloq və psixiatorların da konsultasiyasına ehtiyac yarana bilər. Orqansaxlayıcı əməliyyatın icrası mümkün olmayan xəstələrdə mastektomiya əməliyyatı yerinə yetirilir ki, bu zaman süd vəzi regionar limfa düyünləri ilə birlikdə blok şəklində kəsilib götürülür.

Mastektomiya ”“ şiş kütləsinin ətrafındakı sağlam süd vəzi toxumasının regionar limfa düyünləri ilə birlikdə çıxarılması əməliyyatıdır. Bu halda xəstəliyin yenidən əmələ gəlməsi ehtimalı orqansaxlayıcı əməliyyatlara nisbətən 3-8% azdır. Orqansaxlayıcı əməliyyatlarda şüa terapiyası mütləq vacib olduğu halda, mastektomiyadan sonra müəyyən göstərişlər olmazsa, şüa müalicəsi aparılmaya bilər. Şiş kütləsinin ölçüsü süd vəzinin ümumi ölçülərinə nəzərən böyük, yaxud multisentrik (törəmənin sayının 1-dən çox olması) olduğu hallarda, əməliyyatdan sonra xəstənin şüa müalicəsi alması qeyri-mümkün olduqda mastektomiya əməliyyatının aparılması daha məqsədəuyğundur. Müasir dövrdə xəstənin öz toxumalarından və yaxud protezlərdən istifadə etməklə süd vəzində rekonstruktiv

əməliyyatlar icra edilir. Yəni qadına süni döş qoyula bilir. Unutmayın, tibb elmi sizin üçün bu imkanları da yaradıb.

Kimyəvi dərman müalicəsi

Qadınları ən çox qorxudan müalicələrdən biri kimyəvi dərman müalicəsidir. Bu terapiya xərçəng hüceyrələrini öldürən dərmanların damar yolu ilə bədənə yeridilməsindən və ya həb şəklində qəbul olunmasından ibarətdir. Həmin dərmanlar qan dövranına daxil olaraq bütün bədənə yayılır, beləcə uzaq orqanlara yayılmış xərçənglərin aradan qaldırılmasını təmin edir. Min təəssüf, bu preparatlar çox güclü təsirə malik olduqlarından xərçəng hüceyrələrini öldürərkən bəzi normal hüceyrələrə də zərər verə bilir ki, bu da yan təsirlərə yol açır... Lakin buna baxmayaraq, kimyəvi terapiya vacibdir. Düzdür, ağrılıdır, asan deyil. Amma vacibdir.

Nəzərə alın ki, xəstəliyin erkən mərhələlərində belə, xərçəng hüceyrələri SVX-dən qoparaq qan dövranı yolu ilə yayıla bilər. Bu hüceyrələr əlamətlərlə (simptomlarla) müşayiət olunmaya bilər, hətta rentgenoloji müayinələr zamanı görünməyə və fiziki müayinədə aşkar edilməyə bilər. Ancaq gizli-gizli, altdan-altdan öz işini görən bu mənfur hüceyrələr böyüməyə davam etsələr, bədənin başqa bölgələrində yeni şişlərin meydana gəlməsinə səbəb olarlar. Bax, kimyəvi dərman müalicəsi məhz belə hüceyrələri tapıb məhv etmək üçün tətbiq olunur. Kimyaterapiya bütün orqanizmə təsir göstərən sistemli dərman terapiyasıdır. Məqsədi də törəməni, damar və limfatik yolla başqa orqanlara yayılan şiş hüceyrələrini məhv etməkdən ibarətdir. Müasir dövrdə çoxsaylı kimyəvi dərman preparatları var. Əsas prinsipsə budur: daha sürətli bölünmə qabiliyyətinə malik olan şiş hüceyrələrini bu xüsusiyyətindən istifadə yoluyla məhv etmək və ya böyüməsinin qarşısını almaq.

Cərrahiyyə əməliyyatından sonra kimyaterapiyanın tətbiqi döş xərçənginin yenidən əmələ gəlməsi ehtimalını azaldır. Kimyaterapiya cərrahiyyədən əvvəl də tətbiq edilə bilər. Bu, birincili şişin kiçilməsini və beləcə daha asan çıxarılmasını təmin edər.

Bilin ki, SVX yeni aşkar edildikdə belə döşdə mikrometastazların varlığı ehtimal olunur. Bu səbəbdən, son 30 ildə erkən mərhələdə süd vəzi xərçənginin cərrahi müalicəsinə əlavə olaraq mikroskopik metastazları yox etməyi hədəf götürən qoruyucu (adyuvant) kimyaterapiya və hormonoterapiya təyin edilir. Sevindirici haldır ki, adı çəkilən müalicələr sayəsində həm xəstəliyin yayılma müddətində, həm də ümumi yaşama göstəricilərində yaxşılığa doğru dəyişmə müşahidə olunur. Yaxın vaxtlarda bunlara bir də bioloji müalicə əlavə olunub.

Həkim müvafiq bir adyuvant müalicə planını seçərkən bir sıra faktorlara diqqət edir: xəstənin yaşı, şişin diametri, qoltuq altındakı metastatik limfa düyünlərinin miqdarı, estrogen (ER) və progesteron (PR) hormon reseptorlarının ekspressiyası, xəstədəki digər xəstəliklər və HER2/neu geninin ekspressiyası müvafiq dərman sxemlərinin seçilməsində vacib rol oynayır. Qeyd edək ki, hormon reseptorları neqativ olan SVX zamanı antiestrogen müalicədən istifadə edilmədiyi kimi, HER2/neu gen ekspressiyası mənfi olan SVX-də də trastuzumab adlı bioloji müalicədən istifadə edilməsinin heç bir faydası yoxdur.

Optimal kimyəvi dərman müalicəsinin müddəti 4-6 aydır. Müalicə sxemi seçilərkən dərmanların kənar təsirlərinə və xəstənin digər xəstəliklərinə mütləq diqqət edilməlidir. Xəstə bilməlidir ki, kimyaterapiya nəticəsində saç tökülməsi, ürəkbulanma, qusma, halsızlıq, ishal və ya qəbzlik, aybaşı nizamsızlıqları, dırnaq və dəri dəyişiklikləri, həmçinin erkən menopauza riski var. Amma bu kənar təsirlərin çoxu keçicidir, yəni müvəqqətidir. Müalicə əsnasında ən çox diqqət çəkən məsələlərdən biri də infeksion xəstəliklərə qarşı alınacaq tədbirlərdir.

Hormonoterapiya

Kimyaterapiya bitdikdən sonra hormonal reseptorları müsbət olan xəstələrə hormon müalicəsi təklif edilir. Reproduktiv dövrdə olan xəstələrə 5 il müddətinə selektiv antiestrogen olan Tamoksifen təyin edilir. Həmçinin 40 yaşın altında olan xanımlara, ən az 2 il müddətlə, yumurtalıq funksiyasını müvəqqəti olaraq dayandıracaq dərmanlar verilir. Menopauza dövründə olan xəstələrin adyuvant hormon müalicəsində Tamoksifenlə yanaşı, aromatazanın inhibitorlarından da istifadə etmək mümkündür. Bu gün istifadə olunan 3 növ aromatazanın ingibitoru vardır; anastrazol, letrozol və eksemestan. Bu dərmanların istifadəsi zamanı nizamlı ginekoloji müayinələrdən keçmək vacibdir, osteoporozla əlaqədar xəstələrə illik nəzarət edilməsi, xüsusilə aromatazanın inhibitorlarından istifadə zamanı qan serumunda xolesterol səviyyələrinin yoxlanılması lazımdır. Yadınızda saxlayın ki, Tamoksifenlə bağlı qara ciyərdə piylənmə, atəş basması, çox nadir də olsa uşaqlıq xərçəngi, damar tıxanmaları və görmə pozğunluqları ola bilər.

Radioterapiya

Radioterapiyada yüksək enerjili şüalar (x şüaları kimi) vasitəsilə xərçəng hüceyrələri məhv edilir və ya kiçildilir. SVX-nin müalicəsi üçün həm xarici, həm də toxumadaxili şüa verilə bilər. Radioterapiya cərrahiyyə əməliyyatından sonra süd vəzində, döş qəfəsinin ön səthində və ya qoltuqaltı nahiyədə qalan xərçəng hüceyrələrini aradan qaldırmaq üçün istifadə edildiyi kimi, daha az sıxlıqla cərrahi əməliyyatdan əvvəl şişin kiçildilməsi üçün də tətbiq oluna bilir.

Şüa müalicəsinə əməliyyatdan təxminən bir ay sonra başlanılır, 6 və ya 7 həftə boyunca həftənin 5 günü davam edilir. Hər seans bir neçə dəqiqə çəkir. Şüa müalicəsi ağrısızdır. Bu terapiyanın ən əhəmiyyətli yan təsirləri süd vəzində şişlik və ağırlıq hissi, müalicə tətbiq olunan bölgədə günəş yanığına bənzər dəyişikliklər və halsızlıqdır. Bilin ki, süd vəzi toxumasında və dəridə meydana gələn dəyişikliklər, ümumiyyətlə, 6 aydan 12 ayadək müddətdə itir. Bəzi qadınlarda isə müalicədən sonra süd vəzi daha kiçik və daha möhkəm hala gəlir.

Gördüyünüz kimi, sağlamlığınıza həssas yanaşma, xəstəliyin müalicəsinə ağıllı və təmkinli münasibət sayəsində süd vəzi xərçənginə də qalib gəlmək mümkündür. İradəli olun və xəstəliyə deyin: “Süd vəzi xərçəngi, mən səndən güclüyəm!”

Günay Əhmədova

onkoloq, tibb üzrə fəlsəfə doktoru

loading...
loading...
AzTV gündəlik 35 min ədəd araq istehsal edilən zavoddan reportaj hazırladı - VİDEO
Bəylər Əyyubovun müavininin istefaya göndərilmə səbəbi: Güvən problemi, yoxsa ...?
Oğlunun yatağında kabus gördüyünü hesab etdi, həqiqət öyrəndikdə isə... - MARAQLI
Uşağını kəndirlə velosipedə bağladı - AĞLASIĞMAZ...+ VİDEO
İllərdir qırxılmayan Avstraliyalı qoyun öldü - FOTO
Loading...
Lor Hospital
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika
Maraqlı
Yaponiyada olimpiadanı izləmək üçün piyada yola çıxdı - MARAQLI...
Siyasət
“Türkiyə “Barış Pınarı” əməliyyatıyla Suriyanın ərazi bütövlüyünü pozub” - İkiüzlü Rusiya...
Şou-biznes
Bu günə kimi fəxri ad ala bilməyən məşhurlar -SİYAHI...
Şou-biznes
“Yaşlananda kişiyə qadın lazım olur, gəncliyində dağda-bağda olursan...”
Cəmiyyət
Qusarda yeni araq zavodu açıldı: - Qarabulaq suyu, qızıl və gümüş filtrlər + FOTOLAR
Həftənin ən çox oxunanları
“Ərdoğanın siqaretlə bağlı çıxışının qarşısında dəhşətə gəldim...” - VİDEO
“Ayaz Mütəllibovu, Elçibəyi necə yıxmışdılarsa, İlham Əliyevi də eləcə yıxmaq istəyirlər...”
Türk F-16-ları Suriyanı bombaladı, Ermənistan təlaşa düşdü...
Rusiyalı ekspert: “Türkiyə real döyüşlərdə Yaxın Şərqin istənilən ordusunu boğar”
Vilayət Eyvazova ağır itki üz verdi
ABŞ kəşfiyyatının hesabatında Qarabağ probleminin 5 həll variantı üzə çıxdı…
“Bu, Azərbaycan ordusu üçün sonuncu fürsət ola bilər”
Prezidentdən "Qordi düyünü" ilə bağlı tapşırıq: "Yaxın günlərdə problem çözüləcək..."
“Bu adam nə qədər şərəfsiz, ləyaqətsizdir ki... - Xalq artistindən əməkdar artistə şok ittiham
120 saatın bitməsinə az qalmış ABŞ-dan qalmaqallı addım -FOTOLAR
Moderator.az-ın arxivi
Pulsuz hüquqi xidmət
Copyright©2019
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247