Xəbər lenti
29/03/2020 [21:49]:
Millət vəkili Qarabağ müharibəsi əlilləri və şəhid ailələrinə bayram sovqatı göndərib
29/03/2020 [21:46]:
"Onları mümkün olmayanları etməyə məcbur buraxmaq məsuliyyətli davranış olmazdı"
29/03/2020 [21:39]:
Nüfuzlu diplomatdan vicdan dərsi... -"Qubadakı kütləvi məzarlığı ziyarət edin..."
29/03/2020 [21:39]:
Üç avtobusun hərəkət sxemində dəyişiklik edilib
29/03/2020 [21:15]:
Azərbaycanın 42 vətəndaşının Türkiyə və Bolqarıstana keçidi təmin edildi
29/03/2020 [21:12]:
İtaliyada son sutkada daha 756 nəfər koronavirusdan ölüb
29/03/2020 [21:03]:
Premyer Liqanın prezidenti: "Ukrayna klublarını cinayətkarlar idarə edir"
29/03/2020 [20:57]:
"Vəziyyət o yerdədir ki, artıq xəstəxanalarda yaşa görə seçim etmək məcburiyyətindədirlər"
29/03/2020 [20:35]:
Türkiyədə koronavirusdan ölənlərin sayı 131-ə çatdı: 9217 yoluxma var
29/03/2020 [20:33]:
Vətəndaşlara pul yardımı ediləcəyi ilə bağlı xəbərlərə rəsmi münasibət
29/03/2020 [20:21]:
“Fövqəladə vəziyyət elan edilməli, avtomobillərin və vətəndaşların hərəkəti məhdudlaşdırılmalıdır”
29/03/2020 [20:17]:
Virus adama, heyvana baxmırmış... - İNANILMAZ
29/03/2020 [19:55]:
Bakıda polisin xüsusi karantin rejimi qaydalarının pozulmasına qarşı tədbirləri - VİDEO
29/03/2020 [19:31]:
ABŞ koronavirusa görə Çin hökumətini və ordusunu məhkəməyə verdi - ƏSRİN MƏHKƏMƏSİ...
29/03/2020 [19:24]:
Koronavirusa görə Azərbaycanda adambaşına bu qədər pul veriləcək
29/03/2020 [19:17]:
Dövlət Komitəsi Bərdədə arvadını öldürən ərin işini nəzarətə götürdü
29/03/2020 [19:14]:
“Aşıq Şəmşir Mədəniyyət Ocağı”ından “Evdə qal, cəmiyyəti qoru” çağırışına dəstək – Kampaniyadan FOTOLAR
29/03/2020 [18:46]:
"Həyatımın böyük hissəsini təhsilə həsr etdiyim xatirələrimlə bağlı memuarlar üzərində işləyirəm"
29/03/2020 [18:43]:
Koronavirus hava yolu ilə yayılır?
29/03/2020 [18:42]:
Naxçıvanda koronavirusa yoluxma halı qeydə alınmayıb - RƏSMİ
29/03/2020 [18:40]:
Britaniyada koronavirus sıçrayışı oldu
29/03/2020 [17:38]:
Koronavirus Azərbaycanda ərzaq qıtlığı yaratmayacaq
29/03/2020 [17:35]:
Rokfeller Fondu dünyada koronavirusun yayılacağını 10 il əvvəl açıqlayıb
29/03/2020 [17:32]:
Bibiheybətdə yeni yol ilə hərəkət müvəqqəti məhdudlaşdırılır
29/03/2020 [17:29]:
Azərbaycanda daha 27 nəfər koronavirusa yoluxdu - RƏSMİ
29/03/2020 [17:27]:
Bakıda piyadanı vurub qaçan sürücü tutuldu
29/03/2020 [17:12]:
Aktyor 50 ailənin 2 aylıq qida ehtiyacını ödəyəcək
29/03/2020 [16:49]:
“Moskva təcrübəsi” koronavirusla bağlı yeni suallar doğurdu: Xəstələrin yarısı o insanlardır ki...
29/03/2020 [16:23]:
İdman arenaları, otellər, yataqxanalar xəstəxanaya çevriləcək: Hərbi mühəndislər qrupu iş başında...
29/03/2020 [16:22]:
"Azərnəşr"dən nümunəvi addım: Fonda 5 min köçürüldü və işçilərə 1 aylıq maaş məbləğində yardım edildi...
29/03/2020 [16:21]:
Bakıda daha 5 xüsusi ekspres marşrut xətti təşkil edilir
29/03/2020 [16:17]:
Mərkəzi Bankın valyuta hərracında dollara tələb kəskin azalıb
29/03/2020 [16:14]:
Vergi orqanlarına işə qəbul imtahanı təxirə salındı
29/03/2020 [16:13]:
Umayra Tağıyeva koronavirusun atmosfer havasına təsirindən danışdı
29/03/2020 [16:07]:
Koronavirussuz günlərdə deputatlar seçicilərlə ayda iki dəfə görüşəcək
29/03/2020 [16:05]:
“WhatsApp” videoların yerləşdirilməsinə məhdudiyyət qoyur
29/03/2020 [16:03]:
Koronavirusun səthlərdə qalma müddəti açıqlandı - VİDEO
29/03/2020 [15:56]:
"Çin aprelin 8-dən karantin rejimindən çıxır, bu, bazara müsbət siqnal olacaq"
29/03/2020 [15:46]:
İspaniya şahzadəsi Mariya Tereza koronavirusdan öldü
29/03/2020 [15:43]:
Prezident Şəfiqə Məmmədovanı “Əmək” ordeni ilə təltif etdi
29/03/2020 [15:09]:
Koronavirus Naxçıvana yol tapa bilməyib - Rəsmi AÇIQLAMA
29/03/2020 [15:04]:
Səhiyyə Nazirliyi tibbi maskalardan düzgün istifadə qaydalarını açıqlayıb
29/03/2020 [14:39]:
Milli Məclisdə ilk dəfə videokonfrans keçirildi
29/03/2020 [14:35]:
Vergilərin ödənilməsi müddəti uzadıldı
29/03/2020 [14:26]:
Koronavirusdan  təlaşlanan yəhudi Qüdsdə namaz qıldı...Gözlənilən -FOTO
29/03/2020 [14:20]:
Növbəyə gedən və qayıdan dənizçilər karantinə alınır - Gəmi kapitanı
29/03/2020 [13:56]:
Azərbaycanda vəzifəli şəxsdə koronavirus aşkarlandı
29/03/2020 [13:54]:
İranda koronavirusa yoluxanların sayı 40 000-ə çatır
29/03/2020 [13:54]:
BŞBPİ rəsmisi sürücülərə müraciət etdi
29/03/2020 [13:49]:
Koronavirusla mübarizədə Azəriqaz da yaşlı insanlara dəstək olacaq
29/03/2020 [13:45]:
Norveç koronavirusa qarşı üç dərmanı sınaqdan keçirdiyini açıqladı
29/03/2020 [13:19]:
“Asan İmza” sertifikatlarının etibarlılıq müddəti ödənişsiz olaraq uzadılır
29/03/2020 [13:17]:
Jurnalist Ekspert Mərkəzi "Evdə qal, cəmiyyəti qoru" kampaniyasına qoşulur
29/03/2020 [13:17]:
"Məhbusların təhlükəsizliyi şəhərdə, küçədə, bayırda olan insanlardan daha yaxşı qorunur"
29/03/2020 [13:14]:
Koronavirus Qarabağ problemini arxa plana keçirməməlidir...
29/03/2020 [13:03]:
Karantin günlərində küçədə rəqs edən Səmra tənqid olundu - VİDEO
29/03/2020 [12:58]:
Koronavirusa yoluxan azərbaycanlı xanım: “Ciddiyə alın, xəstəliyi olmayan gəncləri də öldürür”
29/03/2020 [12:55]:
Norveç koronavirusa qarşı üç dərmanı sınaqdan keçirdiyini açıqladı
29/03/2020 [12:38]:
Nazirlik məktəblilərin yay tətilinin ləğvi məsələsinə aydınlıq gətirdi
29/03/2020 [12:09]:
Bakıda dezinfeksiyanın pullu olması iddiaları barədə rəsmi açıqlama
29/03/2020 [12:07]:
Ermənistanda koronavirusa yoluxanların sayı 424-ə çatdı
29/03/2020 [12:02]:
UNEC rektoru: “Distant ali təhsil: 3 addım”...
29/03/2020 [11:59]:
Seyid Camal Əzimbəyli çağırış etdi
29/03/2020 [11:57]:
Bakı Slavyan Universiteti Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna 30 min manat yardım etdi
29/03/2020 [11:48]:
Koronavirusun aktivləşdiyi temperatur müəyyənləşib
29/03/2020 [11:45]:
“Bakıda işləyib hazırda rayonda olan şəxslər də bu gündən buraxılmayacaq”
29/03/2020 [11:42]:
Fransa Baş naziri: "Aprelin ilk 15 günü çətin olacaq"
29/03/2020 [11:34]:
I siniflərə qəbul üzrə Alternativ qeydiyyat mərkəzlərinin iş prinsipi dəyişdirildi
29/03/2020 [11:25]:
Bakıda restorandan 3400 manatı oğurlanan şəxs nazirdən kömək istədi...
29/03/2020 [11:23]:
Tanrının pıçıltısını SÖZə çevirən insan
29/03/2020 [11:12]:
İranın keçmiş prezidenti koronavirusa yoluxub
29/03/2020 [11:07]:
Koronavirusla mübarizənin Kanada təcrübəsi - MÖCÜZƏLƏR ÖLKƏSİ...
29/03/2020 [11:06]:
Ermənistanda koronavirusdan daha 2 nəfər ölüb
29/03/2020 [11:03]:
ABŞ-da körpə koronavirusdan öldü
29/03/2020 [11:02]:
Bakı metrosunda sıxlıq yaranması ilə bağlı RƏSMİ AÇIQLAMA
29/03/2020 [10:30]:
"Belə məsuliyyətsiz insanlarla koronavirusun sürətlə yayılmasının qarşısını almaq çətin olacaq"
29/03/2020 [10:27]:
Milli fəlsəfə tariximizin təşəkkülü və Firidun bəy Köçərli...
29/03/2020 [10:13]:
“Heç kim bu həyatda onu yaşadan əlinə, qoluna, nə də gözünə sağ ol demir...”
29/03/2020 [09:03]:
ABŞ-da 2 mindən çox insan koronavirusdan ölüb
29/03/2020 [09:01]:
Bəzi xəstəxanalar koronavirusa görə diaqnostik laboratoriyalarla təchiz olunub
Bütün arxiv bir sırada
01/08/2015 [21:33] - Köşə - ( 3618 dəfə baxılıb)

Taleyin ironiyası, yoxsa zəmanənin paradoksu...

Ataxan Əbilov

İran əsilli Niderland yazıçısı Kader Abdullanın "Məscid evi" ("Het huis van moskee") əsərini orjinaldan - Niderland dilində oxudum. 

Gənclik illərində əqidəcə komunist olan əsərin müəllifi siyasi mühacirdir. Onun o vaxtlar təsmil olunduğu Tudə partiyası şah rejiminə qarşı islam bayrağı altında olanlarla müttəfiqlik edib. Ayətullahlar hakimiyyəti ələ keçirtdikdən sonra ilk represiyaya məruz qalanlar sırasında tudəçilər də yer alır. Həmin dalğada Kader Abdulla İranı tərk edərək, 1985-ci ildə Niderlandda sığınır. O, o vaxtdan burada yaşayır. Kader Abdulla qısa müddət ərzində dünyanın ən çətin dillərindən biri olan Niderland dilini nəinki mükəmməl öyrənir, hətta bu gün Niderlandda bütün məktəblilərin tanıdığı məşhur bir yazıçı olmağa müvəffəq olur. 

Yazıçının özünə ləqəb kimi götürdüyü Kader Abdulla adları onun tələbə dostlarına mənsub olub. Onların hər ikisi qətlə yetirillərək, biri şah rejiminin, digəri isə ayətullah rejiminin qurbanları olublar. 

Çox böyük ustalıqla qələmə alınan əsərdə İranın yaxın keçmişində baş verənlərdən bəhs edilir. Şah və sonrakı dövr İran cəmiyyətində ictimai-siyasi münasibətlər, ailə-məişət qaydaları, iqtisadi və sosial problemlər, siyasi rejimlərin dəyişilməsi kontekstində islam dini və fərdlərarası münasibətlər və digər məsələlər əsərdə mühakimə olunan mövzulardır. 

Müəllifin 5 il ərzində ərsəyə gətirdiyi əsər 30-dan artıq dilə tərcümə edilib. Mənim üçün Niderland dili 5-ci dil olmasına baxmayaraq 422 səhifəlik bu əsəri 3 gün ərzində gündəlik iş rejimimə korrektə etmədən oxuyub başa çatdırmağımın əsas səbəbi onun oxucu üçün cəlbli edəcək bir məharətlə yazılması idi. 

Mən İranın necə deyərlər "qulağının dibində" anadan olmuşam. 18 yaşıma qədər İran sərhəddinə yaxın 20 km-lik ərazidə böyümüşəm. Orta məktəb dərsliklərində İranla bağlı onun xəritəsi barədə informasiya istisna olmaqla heç bir məlumata rast gəlməmişəm. Universitet illərində bizə Afrika cəngəlliklərində bir neçə ay mövcüd olan dövlətlərin siyasi və ictimai quruluşu barədə bolluca məlumat verildiyi halda, İran haqqında heç nə deyilməmişdi. Zatən müəllimlərimiz də bu barədə düz-əməlli bilgi sahibi deyildilər. 

Yadımdadır, bir dəfə bizə Tarixi-materializim fənnindən dərs keçən, dostların zahiri görkəminə görə "kamaz şoferi" adlandırdığı Həmid müəllimin (Allah ona rəhmət eləsin) "İctimai”“iqtisadi formasiyalar" haqqında mühazirəsindən sonra ona "İranda bunların hasıdır" sualını verəndə, kişini pis vəziyyətdə qoymuş, tələm-tələsik mənə "feodalizmdir" - deyə cavab vermişdir. Düzdür, sonrakı mühazirəsində Həmid müəllim özünün İranla bağlı dediyini geri görürdü. Amma onun az qala büs-bütün İrana həsr etdiyi növbəti mühazirəsində də İranın mövcüd ictimai-iqtisadi formasiyası haqqında dedikləri qoyulan suala bir aydınlıq gətirmə iqtidarında olmadı. 

İranın bir addımlığında doğulub, boya-başa çatıb, bu cəmiyyət haqqında dolğun informasiyanı doğulduğun məkanda millərlə km uzaqlıqda, 45 yaşından etibarən öyrənməyə başladığın bir dildə almağın izahı varmı? Bu taleyin ironiyasıdır, yoxsa zəmanəmizin paradoksu? 

Əsərlə tanışlıqdan sonra qətiyyətlə təsdiq etmək olar ki, Azərbaycanın indiki dövrü İranın şah dövrünü çox xatırladır. Xüsusən iqtisadi sabatsızlıq, zəhmətsiz əldə edilən və əlahəzrətin cibinə axan neft pulları, yuxarıların parıltılı və aşağıların miskin həyatı, cəmiyyətdə idealoji qıtlıq və dinin rolunun düzgün qiymətləndirilməməsi, mənasız layihələr və dövlət büdcəsinin tarımar edilməsi, fərqli fikirlilərin təqibi və ölkədə zindanların siyasi məhbuslarla doldurulması... 

P.S. Müasir Azərbaycanın böyük maarifçisi, naşir Şahbaz Xuduoğlunun rəhbərlik etdiyi şirkət məqsədli şəkildə salındığı indiki maliyə durumunda olmasaydı, yəqin ki, mən ondan qətiyyətlə bu əsərin Azərbaycan dilinə geniş oxucu kütləsi üçün tərcümə edilərək cap edilməsini dönə-dönə xahiş edərdim... 

“Fövqəladə vəziyyət elan edilməli, avtomobillərin və vətəndaşların hərəkəti məhdudlaşdırılmalıdır”
"Məhbusların təhlükəsizliyi şəhərdə, küçədə, bayırda olan insanlardan daha yaxşı qorunur"
"Oğlum koronavirusdan öldü" deyən qadın həbs edildi - FOTO
"Mən bir nümayəndə heyətinin rəhbəri kimi utanc hissini keçirirəm ki..."
İranda koronavirusdan bir gündə 139 nəfər dünyasını dəyişdi...
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika

Cəmiyyət
Koronavirusun səthlərdə qalma müddəti açıqlandı - VİDEO
Cəmiyyət
“Bakıda işləyib hazırda rayonda olan şəxslər də bu gündən buraxılmayacaq”
Cəmiyyət
“Heç kim bu həyatda onu yaşadan əlinə, qoluna, nə də gözünə sağ ol demir...”
Dünya
ABŞ-lı müğənni "Ayətəl-kürsi" oxudu - MARAQLI... + VİDEO
Gündəm
Pentaqon ordudan tərxis edilən həkimlərə yalvarır: “Geri dönün, sizsiz bacarmayacağıq!”
Yazar
İlham İsmayıl
Onlar həmişə gözəgörünməzlərlə mübarizə aparıb...
Oqtay Qorçu
Koronavirusun siyasi coğrafiyası...
Şahin Quliyev
Qaz və işıq limitinin ləğvinə ehtiyac var
Taleh Şahməmmədli
Bunu Qarabağ üçün də etsək...
Sultan Laçın
“Pulunu al – evdə qal!."
Həftənin ən çox oxunanları
Koronavirus əsasən Azərbaycanın bu bölgəsində yayılıb - RƏSMİ
Rus yazıçıdan sensasion iddia - virus yoxdur, bu, xüsusi əməliyyatdır, məqsəd…
"Elə insanlar var ki, 1-2 gün işləməyəndə evlərinə ərzaq ala bilmirlər, ona görə də..."
Azərbaycanda şok hadisə: yadplanetlilər 69 yaşlı kişini eyvandan götürüb apardı - VİDEO
Koronavirusdan ölən Diləyin sosial media paylaşımı təhlükəni gözlər önünə sərdi - FOTOLAR
Orqazm koronavirusun qarşısını alan bir vasitə adlandırıldı - "SEKSİN ANTİVİRUS EFFEKTİ..."
"Mənim kim olduğumu bilirsiniz, tanıyırsınız" - Mübariz Mənsimovdan Ərdoğana müraciət...
Türk professor: “Virusa hamı yoluxacaq”
Cazibədar aparıcı: "Bəzi məmurlar mənə seks hədəfi kimi baxır"
Koronavirusla mübarizə: “Böyüklərə 1000, uşaqlara 500 dollar nağd pul”
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247