Xəbər lenti
31/03/2020 [11:08]:
"Bu gün DSX Müdafiə Nazirliyimizlə bərabər ərazilərimizi yağı düşməndən həm qoruyur, həm də tarix yazır"
31/03/2020 [11:00]:
Vüsal Qasımlı: “Dövlətin dəstək proqramları çərçivəsində kommunal xidmətlərin limiti artırılacaq”
31/03/2020 [10:55]:
Hindistanda qeyri-adi karantin -On dörd gün ağacda qalacaqlar-MARAQLI...
31/03/2020 [10:51]:
Rusiyada koronavirusu dəqiq müəyyən edən test hazırlandı
31/03/2020 [10:49]:
Qubaya qar yağdı - FOTO
31/03/2020 [10:47]:
İlham Əliyev soyqırımı qurbanlarını andı - FOTO
31/03/2020 [10:44]:
“Koronavirus təhlükəsindən yaxa qurtara biləcək insanların əksəriyyəti məhz bu adamlar olacaq”
31/03/2020 [10:42]:
BMT həyəcan təbili çalır: “Dünyada qida ehtiyatı tükənə bilər”
31/03/2020 [10:38]:
Milli Məclis sədrinin köməkçisi vəzifəsindən azad edildi
31/03/2020 [10:36]:
Nyu-Yorkda xəstəxana morqu dörd qat artırıldı -SƏBƏB...
31/03/2020 [10:35]:
Neft bahalaşdı
31/03/2020 [10:24]:
Fransada ölənlərin sayı üç min iyirmi dördə çatdı...
31/03/2020 [08:58]:
ABŞ ordusunda koronavirusdan ilk ölüm hadisəsi qeydə alınıb
31/03/2020 [08:58]:
Taxta “Toyota Land Cruiser” modeli  internet istifadəçilərini heyran qoydu… - VİDEO
31/03/2020 [08:51]:
Polşada ailəsini koronavirusa yoluxdurmaqdan qorxan kişi üç gün maşında yaşadı
31/03/2020 [08:42]:
Yeni karantin qaydaları bu gecədən qüvvəyə mindi – FOTO/VİDEO
31/03/2020 [08:39]:
Ermənistana diversiyanın keçirilməsi barədə məlumat yalandır - DSX
31/03/2020 [08:11]:
Mehriban Əliyeva soyqırımı qurbanlarını andı - FOTO
31/03/2020 [08:08]:
Karantindən yayınmaq üçün özünü kola bənzətdi - VİDEO
31/03/2020 [08:07]:
Dünyada ümumilikdə 33106 nəfər koronavirusdan ölüb
31/03/2020 [08:04]:
ABŞ-da bir gündə koronavirusdan rekord sayda ölüm qeydə alınıb
31/03/2020 [08:03]:
Azərbaycanlıların soyqırımından 102 il ötür
31/03/2020 [08:01]:
Hindistanda müsəlmanlar koronavirus şübhəsi ilə ölmüş hinduistə qarşı  görünməmiş insanlıq nümayiş etdirdi…-FOTO 
31/03/2020 [07:25]:
"Allahın mərhəmətindən ümidinizi kəsməyin..."- "Allah bu ayə ilə mənim belimi sındırdı...".
31/03/2020 [00:17]:
"Düşmənlərimin çörəyinə yağ çəkməmək üçün aclıq və ölüm orucunu dayandırıram..."
31/03/2020 [00:02]:
QHT rəhbəri bir milyon insana koronavirsa qarşı maariflənmə işini təşkil edəcək
30/03/2020 [23:57]:
""5-ci kolon"-la mübarizə hər kəsin vətəndaşlıq borcudur, müxalifətin də əksəriyyəti..."
30/03/2020 [23:50]:
"Dağlıq Qarabağda “seçiləcək“ adamların Nemezis terrorçularından heç bir fərqi yoxdur"
30/03/2020 [23:43]:
Toysuz qalan müğənnilər karantin dövrünü necə keçirir? – “Korona bizə od qoydu”
30/03/2020 [23:27]:
İsrail mediası həmyerlimizi günün qəhrəmanı adlandırdı
30/03/2020 [23:19]:
"Ermənistan quldurcasına addımlar atmaqdan çəkinməli və işğal etdiyi ərazilərdən çıxmalıdır"
30/03/2020 [23:14]:
Sabah qarabağlılar qalib gələcək, yoxsa irəvanlılar?
30/03/2020 [23:11]:
Ərdoğan koronavirusla mübarizə kampaniyasına başladı: 7 aylıq maaşını bağışladı
30/03/2020 [22:49]:
“Çağrılmamış qonaq” bütün bəşəriyyətin qapısını döydüyü kimi, Azərbaycana da təşrif buyurub”
30/03/2020 [22:35]:
“Biz hər şeyi dövlətdən gözləməməliyik” - VİDEO
30/03/2020 [22:10]:
İtaliyada koronaviruslu xəstələrin müalicə aldığı xəstəxanadan dəhşətli görüntülər - VİDEO
30/03/2020 [22:03]:
Ərini dəlicəsinə sevən Valentina çəkinə-çəkinə doktor Ədilənin qulağına pıçıldamışdı...
30/03/2020 [22:00]:
Nazirdən kreditlərlə bağlı mühüm açıqlama - VİDEO
30/03/2020 [21:58]:
Azərbaycan tütün və tütün məmulatlarının idxalını xeyli azaldıb
30/03/2020 [21:56]:
Habil Əliyevin qızı koronavirusa yoluxdu - AÇIQLAMA
30/03/2020 [21:55]:
Maskasız evdən çıxanlar cərimələnəcək? - AÇIQLAMA
30/03/2020 [21:53]:
Türkiyədə bir sutkada 1610 nəfər koronavirusa yoluxdu
30/03/2020 [21:51]:
Düşmən təxribatının qarşısı alınıb - DSX
30/03/2020 [21:26]:
Koronavirusa görə birbaşa maliyyə yardımı necə veriləcək? - Mikayıl Cabbarov açıqladı
30/03/2020 [21:22]:
Evdə bərbərlik etmək qadağan olundu
30/03/2020 [21:20]:
Evlərdə ad günü, toy, nişan keçirmək qadağan edildi
30/03/2020 [21:18]:
İtaliyada koronavirusdan ölənlərin sayı 11 mini keçib
30/03/2020 [21:13]:
Millət vəkili həmin fədakar insanları alqışlamağa çağırdı... - VİDEO
30/03/2020 [21:01]:
"Koronavirusa yoluxmanın sürəti sağalmanı dəfələrlə üstələyir"
30/03/2020 [20:59]:
İnsanlar yalnız yaxın market və apteklərə gedə bilər - Nazirlər Kabineti
30/03/2020 [20:57]:
Nazirlər Kabinetindən evdən çıxması yasaqlanan aşağı təminatlı vətəndaşlara bağlı AÇIQLAMA
30/03/2020 [20:54]:
Azərbaycan XİN Səudiyyə Ərəbistanında törədilən terror aktlarını pisləyib
30/03/2020 [20:52]:
Yasamalda yaşayan 8 km. bazarına gedə bilməz - Nazirlər Kabineti
30/03/2020 [20:48]:
Daxili Qoşunlar Sumqayıtda karantin rejiminə belə nəzarət edir - FOTO/VİDEO
30/03/2020 [20:37]:
Bakıda nəqliyyat vasitələrinin hərəkətinə məhdudiyyət qoyula bilər
30/03/2020 [20:35]:
Azərbaycanda insanlara yalnız bu hallarda evdən çıxmağa icazə verildi - RƏSMİ
30/03/2020 [20:20]:
Azərbaycanda vətəndaşlara evdən çıxmaq qadağan olundu - RƏSMİ
30/03/2020 [20:18]:
Azərbaycan və türkiyəli tarzəndən “evdə qal” çağırışına “musiqili dəstək” - FOTO+VIDEO
30/03/2020 [20:18]:
Netanyahu karantinə alınıb
30/03/2020 [20:16]:
UEFA prezidentindən bioloji bomba açıqlaması
30/03/2020 [19:49]:
Evdə qalan valideynlər “dəhşətli” görüntülər paylaşırlar - FOTOLAR
30/03/2020 [19:33]:
Moskvada özünütəcrid rejimi aprelin 14-ə kimi davam edəcək
30/03/2020 [19:24]:
Ermənilərin “Böyük Ermənistan” yaratmaq planları necə pozuldu?
30/03/2020 [19:17]:
Koronovirusu dərmansız sağaldan Azərbaycanlı həkim ortaya rəsmi sənəd qoydu
30/03/2020 [19:14]:
Azərbaycanda ərazilərin dezinfeksiya edilməsi üçün dron hazırlandı
30/03/2020 [18:59]:
Daxili yoluxma hallarının qarşısını almaqda çətinlik çəkirik - Səhiyyə Nazirliyi
30/03/2020 [18:49]:
Tailand kralı karantində: 20 qadından ibarət hərəmxanası ilə Alp dağlarında
30/03/2020 [18:47]:
Rusiya neftinin 1 bareli 16 dollara satılır
30/03/2020 [18:38]:
Ermənistan deputatları Azərbaycanda  “seçki” keçirməyə gəldi...
30/03/2020 [18:23]:
Brent bu axşam, ya sabah 20 dollar də ola bilər, ondan ucuz da...
30/03/2020 [18:23]:
Daxili Qoşunların hərbçiləri Bakı küçələrindədir - VİDEO
30/03/2020 [18:19]:
"Bir çox ölkələrdə Azərbaycanın atdığı addımlar hələ təzəlikcə atılır" - Tofiq Zülfüqarov
30/03/2020 [18:08]:
Fatih Terim koronavirusdan sağaldı – Evə buraxıldı
30/03/2020 [18:06]:
Koronavirusla bağlı regionlarda son durum... - Gəncə, Şəki, Şirvan, Qəbələ...
30/03/2020 [18:05]:
“İşğal edilmiş ərazilərdə keçirilən qondarma “seçkilər” siyasi tamaşadır” - BMTM
30/03/2020 [18:02]:
"Ermənilər insanları iyrəndirəcək dərəcədə addımlar atırlar" - POLİTOLOQ: Türk birliyinin yaranmasına ehtiyac var
30/03/2020 [18:02]:
Ukraynadakı soydaşlarımızın zəruri ehtiyacları təmin olunub - FOTO
30/03/2020 [17:59]:
Azərbaycan Prezidenti “Fövqəladə vəziyyət haqqında” Fərmanda dəyişiklik edib
30/03/2020 [17:45]:
"Millətimizin yaşadığı bu acı tarixi ona görə dövlət səviyyəsində qeyd etməliyik ki..."
30/03/2020 [17:36]:
Nədənsə deputatlar köçkünlərin üzləşdiyi aqibətdən narahat görünmürlər...
Bütün arxiv bir sırada
21/08/2015 [13:50] - Köşə - ( 5451 dəfə baxılıb)

Ah, qadınlar, qadınlar...

Günay Əhmədova

  (İkinci söhbət)
Azərbaycan xanımlarının bir xüsusiyyəti var: hər işini sağlamlığından önə qoyar. Tutaq ki, ev təmizlədiyi, paltar ütülədiyi, yaxud xörək bişirdiyi zaman başı ağrıyır, dişi ağrıyır, kürəyi sancır, ürəyi bulanır və s. Heç vaxt əlindəki işi yarımçıq qoyub sağlamlığının qeydinə qalmaz bizim ana-bacılar. Mütləq əlindəki işini tamamlayar, evini-uşağını-ailəsini rahatlayar. Canındakı ağrıları qulaqardına vurar. “Keçib gedər”¦” deyər. Bax, elə o anda həyatının ən böyük səhvini edər. Qulaqardına vurulan ağrılar günün birində, el dili ilə desək, qadının başına oyun açar. 
Mioma, fibroma ağrıları da belədir. Əvvəlcə özünü əlamətlər vasitəsilə büruzə verər. Zaman keçdikcə vəziyyət gərginləşər. Xəstəlik sizi gecikmiş mərhələdə yaxalamasın deyə, onun əlamətlərini bilməyiniz vacibdir. Qeyd edim ki, həmin əlamətlər qadının yaşı ilə sıx əlaqəli olaraq müxtəlif yaş dövründə özünü müxtəlif formalarda göstərir. 

Ona görə də, öncə qadın sağlamlığı baxımından tibb elmində qəbul olunmuş yaş mərhələləri ilə tanış olaq:

”¢Reproduktiv dövr 15 yaşdan 45 yaşa qədər mərhələni əhatə edir. Bu arada 35-45 yaş gecikmiş reproduktiv dövr sayılır;
”¢Premenopauzal dövr 46 yaşdan 50 yaşa qədərdir (menopauza başlayanadək); 
”¢Perimenopauzal dövr menopauzadan 1-2 il əvvəli və sonranı əhatə edir;
”¢Menopauza dövrü 50,8 yaş sayılır; 
”¢Postmenopauzal dövr 51 yaşdan 70 yaşa  qədər olan mərhələyə deyilir;
”¢Qocalıq dövrü isə 70 yaş və sonrakı illər.

Hə, əziz xanımlar, indi siz tibbi nöqteyi-nəzərdən hansı yaş mərhələsində olduğunuzu bildiniz. Bir məqamı da nəzərə alın ki, insanın təqvim yaşı ilə bioloji yaşı həmişə üst-üstə düşmür. Ona görə də, yuxarı sadaladığımız dövrlər şərti xarakter daşıyır. Hər halda, əgər siz ömrünüzün reproduktiv dövrünü yaşayırsınızsa, o halda miomanın aşağıdakı klinik simptomlarına diqqət etməyiniz vacibdir: 

”¢uşaqlığın ölçülərinin böyüməsi və miomatoz düyünlərin aydın müəyyən olunması;
”¢qarnın aşağısında və beldə ağrı sindromu;
”¢hiperpolimenoreya (aybaşının həm miqdar, həm də gün etibarilə çoxalması);
”¢disfunksional uşaqlıq qanaxması;
”¢anovulyator tsiklin (müntəzəm aybaşı fonunda ovulyasiyanın baş verməməsi) və ya lütein fazasının çatışmazlığı ilə əlaqədar olan tsikllərin tezliyinin çoxalması və bununla əlaqədar sonsuzluq hallarının artması;
”¢fibroz-kistoz mastopatiyanın inkişafı (əksər hallarda, uşaqlığında mioma olan xəstələrin 78-90%-də  paralel olaraq süd vəzilərinin dishormonal patalogiyası inkişaf edir;
”¢anemiya (qan azlığı);
”¢qonşu orqanların funksiyalarının pozulması;
”¢baş vermiş hamiləliyin gedişində ağırlaşmalar.

Reproduktiv yaş dövründən necə istifadə edək? 

Tibb aləmində reproduktiv dövr kimi qiymətləndirilən illər qadın ömrünün ən gözəl illəridir. Təxminən 30 il davam edən bu dövrdə qadının fiziki gözəlliyi çiçəklənir, mükəmməlləşir... Dünənki qız uşaqları ömrün bu mərhələsində qadın olur, ana olur. Fizioloji nöqteyi-nəzərdən 15-45 yaş arasında qadının həyatında baş verən bütün hadisələr reproduktiv funksiyaların reallaşmasına yönəlir. Lakin sivilizasiyanın gündən-günə inkişafı, urbanizasiya (şəhərlərdə yaşamağa meylin artması, şəhər əhalisinin çoxalması), iqtisadi çətinliklər, sosial problemlər və s. qadını çox uşaq dünyaya gətirmək fikrindən daşındırır. 
Hərənin taleyi bir cür gətirir. Bəzən istəyərəkdən, bəzən də özündən asılı olmayaraq qadın uşaq doğmağı gecikdirir, ilk övladın şirinliyini 30-35 yaşlarında dadır. Bunun səbəbləri çox olur. Bəziləri ailə qura bilmədiyinə görə, digərləri uzun müddət hamiləlikdən qorunmaq üçün dərmanlardan istifadə etdiyinə (kontrasepsiya) görə, bəziləri cinsi həyatındakı tərəfdaşların poliqamlığı (çoxluğu) ucbatından, kimisi vaxtaşırı etdirdiyi abortlar nəticəsində, kimisi də reproduktiv sistemin orqanlarında infeksion və iltihabi xəstəliklər keçirdiyinə görə arzu etdiyi vaxt uşaq dünyaya gətirə bilmir. Həmin müddət ərzində keçirilmiş xəstəliklərin mənfi təsirləri orqanizmdə toplanaraq yeni problemlər əmələ gətirir, bir yandan da ətraf mühitin mənfi amilləri qadın sağlamlığına öz zərbəsini vurur. 30-35 yaşınadək doğmamış qadınların uşaqlığında qocalma prosesi başlanır...
Müasir dövrdə qadınların həyata baxışı tamam dəyişib. Heç də bütün cavan qızlar ailə qurmağa tələsmir. İndiki nəsil karyera qurmağa, öz ayaqları üstə möhkəm dayanmağa daha çox üstünlük verir. Düşünürlər ki, həyatda öz layiqli yerlərini tapandan sonra ailə qurub (bəzən də ailə qurmadan) uşaq doğmaq daha düzgün olar, övladlarına daha yaxşı həyat təmin edə bilərlər. Bu məsələlər hər kəsin öz şəxsi işidir. Lakin unutmayaq ki, insan orqanizminin də öz qanunları var. İsbat olunub ki, cavan qadının miositləri (uşaqlığın əzələ qişasının hüceyrələri) orta ölçülərə malikdir. Yaş artdıqca onların da yaşlanması baş verir, miositlərin ölçüləri böyüyür və funksional gərginliyə pis adaptasiya olunur. 35 yaşından etibarən yumurtalıqların funksional aktivliyi və cinsi hormonların produksiyası da azalır. 

Təbabətdə uşaqlığın miomasının mikroskopik düyündən inkişaf etmə dövrünün əsasən 30-33 yaş arası olduğu güman edilir. Qarnın aşağı hissəsində olan ağırlıq və ağrı ilə əlaqədar xəstədə subyektiv hissiyyatın yaranmasından həkimə müraciət etməsinə qədər ən azı 1 ildən 3 ilə qədər vaxt keçir. Həmin yaşda mioma əsasən hamiləlik, ultrasəs və profilaktik müayinə zamanı aşkarlanır. Tədricən qarnın aşağı hissəsində və beldə ağrılar artır, aybaşının çoxalması (hiperpolimenoreya) özünü açıq-aşkar göstərir, uşaqlığın ölçüləri böyüyür. Bəzi miomatoz düyünlər uzun müddət böyümür və 2-3 sm, ya da 3-4 sm ölçülərində qalır; digərlərində isə böyümə tendensiyası başlayır. Təcrübədən deyə bilərik ki, bu halda miomalı xəstələrin müalicəsi üçün  əsas istiqamət reproduktiv funksiyaların vaxtında realizasiyasına, hamiləliyin saxlanmasına və vaxtından əvvəl baş verə biləcək hormonal pozğunluqların qarşısının alınmasına yönəlməlidir.
Bilin ki, gecikmiş reproduktiv yaş dövrü miomaların aşkarlanmasında zirvə ”“ “pik” hesab olunur. Ona görə də, əgər siz 35-45 yaş aralığındasınızsa sağlamlığınıza daha diqqətli yanaşmalısınız. Çünki bu dövrdə mioma və ya fibroması aşkarlanmış əksər xəstələrdə cərrahiyyə əməliyyatı qaçılmaz olur. Yəni 33-35 yaşında ikən uşaqlığınızda yaranmağa başlamış mioma 10-12 il ərzində əməlli-başlı inkişaf (proqressiya) edir və pasiyentlərin 40-65 faizində  cərrahi müdaxiləyə göstəriş yaranır. 

Premenopauzal yaş dövrü bizə nə vəd edir? 

Artıq sizə məlumdur ki, reproduktiv yaş dövrü 40-45 yaşlarında bitir, tədricən yumurtalıqların funksiyaları zəifləyir və qadın üçün premenopauzal dövr başlayır. Bu dövrdə, yəni 46-50 yaş arasında yumurtalıqların funksiyası tədricən azalır, onların qonadotrop stimulyasiyaya həssaslığı zəifləyir. Orqanizmdəki  qonadotrop və steroid hormonlar arasında asılılıq zəiflədikcə yaşla bağlı yumurtalıqlarda  gedən dəyişikliklərlə əlaqədar estrogen və progesteron sintezi azalır. Həmin dövrdə uşaqlıq miomalarına aşağıdakı klinik əlamətlər xas olur:

”¢miomatoz düyünlərin sürətli böyüməsi;
”¢xronik qan azlığı (anemiya) ilə müşayiət olunan uşaqlıq qanaxmaları (48%);
”¢miomatoz düyünlərdə ikincili dəyişikliklər (14-16%);
”¢endometriumun (uşaqlığın daxili qişasının)  hiperplaziyası və xərçəngi (42%);
”¢miomalara yumurtalıqların kistası və kistomaları ilə müştərək rast gəlinməsi.

Həyatını sağlam və gümrah yaşamaq, qadın olmağından yetərincə bəhrələnmək istəyən xanımlar onu da nəzərə almalıdırlar ki, follikulstimuləedici hormonun səviyyəsi 35 yaşından etibarən 10-14 dəfə, lüteinləşdirici hormonun səviyyəsi isə 40 yaşından etibarən 3-4 dəfə azalır. Həmin prosesdə adrenokortikotrop hormonun səviyyəsi çoxalır ki, bu da qadının xarakterində və davranışında qəribə meyllərin yaranmasına rəvac verir. Adrenalin və noradrenalinin periodik olaraq qana ifrazı qadının aqressivləşməsinə də səbəb ola bilir, yazıqlaşmasına da. Tibbdə bu hallar “şir” (aqressiya) və “dovşan” (panika, gərginlik) reaksiyaları kimi dəyərləndirilir. Həmin vaxt qadının orqanizmində sevinc və xoşbəxtlik hisslərinin hormonu olan endorfin isə tədricən azalır. Bütün bunların nəticəsində xəstənin psixoloji vəziyyətində ciddi dəyişikliklər baş verir: o, qıcıqlanmağa və ağlamağa  meylli olur, əhval-ruhiyyəsi tez-tez pozulur və gərgin olur, birdən-birə əsəbiləşir və s. Həmin dövrdə yumurtalıqların və uşaqlığın ölçüləri də tədricən kiçilir, yumurtalıqlarda follikulların yaranması zəifləyir, aybaşı tsiklləri arasında müddət uzanır, get-gedə qadın ümumiyyətlə aybaşı olmur.
Çox vaxt 40-45 yaşdan sonra qadınlarda kökəlmə müşahidə edilir. Bunu yaşlanma ilə əlaqələndirirlər. Əslində premenopauzal dövrdə estrogenin çatışmazlığı bədən kütləsinin artması hesabına hissəvi kompensasiya olunur. Qarnın, bud nahiyəsinin dərialtı piy qatının qalınlaşması estrogenlərin deposu (anbarı, toplandığı yer) rolunu oynayır. Bu dövrdə böyrəküstü vəzi androstendionun əsas mənbəyi hesab olunur ki, bunun da aromatizasiyası piy toxumasında baş verir. Ona görə də 50-55 yaşlarında bədən kütləsinin bir qədər artması bioloji olaraq məqsədəuyğun hesab edilir.
Əziz xanımlar, premenopauzal yaş dövrünü yaşayırsınız, miomanız var? Yadda saxlayın ki, bu dövrdə disfunksional uşaqlıq qanaxmaları  (40-65%) baş verə bilər. Bu qənaətimizi tədqiqatlar sübut edib. Praktikada görürük ki, 40-50 yaşlarında uşaqlıq mioması olan qadınlarda patoloji uşaqlıq qanaması 48-58 faizə çatır. Həmçinin premenopauzal dövrdə endometriumda (uşaqlığın daxili qişasında) baş verən hiperplastik proseslər və yumurtalıqlardakı patoloji dəyişiklikər (kistoz dəyişikliklər, teka-toxumanın hiperplaziyası, kistomalar) hesabına hiperpolimenoreya və menometrorragiya (aybaşı vaxtı qanaxmanın miqdarının və intensivliyinin çoxalması) başlayır. Əksər xəstələrdə həmin dövrdə miomatoz düyünlərin ölçüləri sürətlə böyüyür, bu da uşaqlıq qanaxmaları, endometriumda hiperplastik proseslər və qan azlığı ilə birlikdə uşaqlığın amputasiyası əməliyyatına (cərrahi yolla uşaqlığın kəsilib çıxarılmasına) əsas göstəriş hesab edilir. Adətən bu əməliyyat qadınlara ağır psixoloji təsir göstərir. Lakin xəstənin rahat yaşaya bilməsi üçün bunu etmək məcburiyyətində qalırıq.  
Klimakterik sindrom nədir?
Diqqət yetirməli olduğunuz daha bir məqam klimakterik sindromdur. Məlumdur ki, 46-50 yaş arasında qadın orqanizmində baş verən hormonal dəyişikliklər nəticəsində orqanizmin kompensator adaptasyon cavab reaksiyası zəifləyir, bu da klimakterik sindrom adlanır. Ümumi populyasiyada qadınların 25-30%-də klimakterik sindrom müşahidə edilirsə, uşaqlığın mioması olan xəstələrdə bu göstərici 2-2,5 dəfə çoxalır. Klimakterik sindromun əsasında vazomotor, endokrin-mübadilə və sinir-psixoloji pozgunluqlar dayanır: qadına istilik gəlir, o durduq yerdə tərləyir, ürəkdöyünmələr artır, emosional labillik, yuxu pozğunluğu, hiperxolesterinemiya və s. baş verir. Güman edirik ki, klimaks keçirmiş qadınlara bu hallar yaxşı tanışdır. 

  Postmenopauza dövrü 
Miomalı xəstələrdə menopauza dövrü mioması olmayan qadınlara nisbətən 1 ildən 3 ilədək gecikir. Bu dövrdə  yumurtalıqların və uşaqlığın ölçüləri və kütləsi azalır, 55 yaşında təqribən 60 qram, 65 yaşında 30 qrama qədər olur. Uşaqlığın ölçülərinin kiçilməsinə paralel olaraq miomatoz düyünlər də kiçilir, bəziləri tamamilə yox olur. Lakin bu dövrdə endometrium, uşaqlıq boynu və yumurtalıq xərçənginin əmələ gəlmə riski xeyli yüksəlir. Əgər uşaqlığın mioması menopauzadan sonrakı ilk 1-2 il ərzində kiçilmirsə, sonradan onun varlığı endometriumun və ya yumurtalığın xərçəngi, uşaqlıq sarkomasının əmələ gəlmə təhlükəsi ilə müşayiət edilir. Səhiyyə aləmində belə bir fikir var ki, postmenopauza dövründə sorulmayan fibromiomanın varlığı reproduktiv orqanlarda onkoloji patologiyalar üçün bir siqnaldır. Ona görə də, postmenopauza dövründə sorulmayan miomaların əlamətlərini bilməyiniz vacibdir. Aşağıdakı  klinik əlamətlərdən hər hansını özünüzdə müşahidə edirsinizsə, həkimə müraciət edin və xəstəliyinizə vaxtında çarə tapın. Əlamətlər bunlardır:

”¢menopauzanın gec baş verməsi;
”¢menopauzadan 1 il keçdikdən  sonra uşaqlıqdan qanlı ifrazatın gəlməsi;
”¢menopauzadan sonra ilk illərdə (1-2 il ərzində) miomatoz düyünlərin və uşaqlığın yaşla bağlı ölçülərinin kiçilməməsi;
”¢endometriumun patologiyaları (vəzili-kistoz hiperplaziya, polipoz, atipik, residivləşən hiperplaziya və s.);
”¢mioma ilə yanaşı yumurtalıqların patologiyası (ölçülərinin böyüməsi, kista, kistoma və s.)
”¢başqa səbəblərdən irəli gəlməyən uşaqlıq qanaxmaları (qan xəstəlikləri, mədə-bağırsaq traktının patologiyaları).
Budəfəki söhbətimizdə sağlamlığının memarı olmağa çalışan qadınlarımıza fibromiomaların əlamətlərindən söz açdıq. Kaş ki, bu əlamətləri yadda saxlayıb, tövsiyələrimizə əməl edən olsun. Əminik: yaşından, peşəsindən asılı olmayaraq bütün qadınlar şux həyat yoldaşı və sağlam ana olmağı istəyir. Amma eyni zamanda ailəsi üçün canını fəda edir, sağlamlığını heçə sayır. Ah, qadınlar, qadınlar... Belə etməyin. Özünüzə yaxşı baxın ki, ailənizi də xoşbəxt edə biləsiniz. Hə, darıxmayın. Növbəti söhbətimizdə fibromiomaların müayinə və müalicəsindən danışacağıq.

   GÜNAY ƏHMƏDOVA,
onkoloq, tibb üzrə fəlsəfə doktoru,
ATU-nun Onkoloji Klinikası.

Ərini dəlicəsinə sevən Valentina çəkinə-çəkinə doktor Ədilənin qulağına pıçıldamışdı...
Koronovirusu dərmansız sağaldan Azərbaycanlı həkim ortaya rəsmi sənəd qoydu
Brent bu axşam, ya sabah 20 dollar də ola bilər, ondan ucuz da...
Belə karantin görülmədi - 20 qadınla birgə otel bağlatdırdı...
Koronavirus səbəbi ilə nəhəng xəstəxana erkən xidmətə başladı - MARAQLI... + VİDEO
İdrak Liseyi - Keyfiyyətli təhsil
N.Tusi adına Klinika

Dünya
Hindistanda qeyri-adi karantin -On dörd gün ağacda qalacaqlar-MARAQLI...
Cəmiyyət
Nədənsə deputatlar köçkünlərin üzləşdiyi aqibətdən narahat görünmürlər...
Dünya
Üç günlük körpədə koronavirus aşkar edildi -İranda...
Şou-biznes
Minlərlə tələbəni oxudan, yüzlərlə imkansıza ev alan, yanına gələn hər kəsi işlə təmin edən...
Gündəm
Koronavirus dərmanı 7 ölkədə sınanmağa başlandı -300 xəstə üzərində testlər həyata keçirilir...
Yazar
İlham İsmayıl
Sabah qarabağlılar qalib gələcək, yoxsa irəvanlılar?
Oqtay Qorçu
Koronavirusun siyasi coğrafiyası...
Şahin Quliyev
Qaz və işıq limitinin ləğvinə ehtiyac var
Sultan Laçın
“Pulunu al – evdə qal!."
Həftənin ən çox oxunanları
Rus yazıçıdan sensasion iddia - virus yoxdur, bu, xüsusi əməliyyatdır, məqsəd…
"Elə insanlar var ki, 1-2 gün işləməyəndə evlərinə ərzaq ala bilmirlər, ona görə də..."
Azərbaycanda şok hadisə: yadplanetlilər 69 yaşlı kişini eyvandan götürüb apardı - VİDEO
Koronavirusdan ölən Diləyin sosial media paylaşımı təhlükəni gözlər önünə sərdi - FOTOLAR
Orqazm koronavirusun qarşısını alan bir vasitə adlandırıldı - "SEKSİN ANTİVİRUS EFFEKTİ..."
Koronavirusa görə Azərbaycan vətəndaşlarına pul veriləcəkmi?
"Mənim kim olduğumu bilirsiniz, tanıyırsınız" - Mübariz Mənsimovdan Ərdoğana müraciət...
Türk professor: “Virusa hamı yoluxacaq”
Cazibədar aparıcı: "Bəzi məmurlar mənə seks hədəfi kimi baxır"
"Çox qısa bir zamanda yaramaz erməni snayperi düz alnından vuruldu..."
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247