Xəbər lenti
24/09/2020 [12:19]:
Rusiyada kişi oğlunu portalda satışa çıxardı
24/09/2020 [12:17]:
İlham Əliyev İsveçin ölkəmizə yeni təyin olunmuş səfirini qəbul etdi - YENİLƏNİB + FOTO
24/09/2020 [12:16]:
Şəfəq Hüseynli: “Steroidlər Azərbaycana qaçaqmalçılıqla gətirilir”
24/09/2020 [12:13]:
AMADA-dan xəbərdarlıq: Steroidlərdən istifadə qadınlarda tüklənməyə, kişilərdə sonsuzluğa səbəb olur
24/09/2020 [12:12]:
Azərbaycanda şəhidlərin adının əbədiləşdirilməsi üçün təqdirəlayiq addım: Barelyeflər qoyulur - FOTO
24/09/2020 [12:10]:
Ən çox subbakalavr II ixtisas qrupu üzrə ali məktəbə daxil olub
24/09/2020 [12:09]:
Qazaxıstan ölüm cəzasını ləğv etdi
24/09/2020 [11:48]:
Təhsil ekspertindən şagirdlərin Covid-19-dan qorunması üçün Təhsil Naziriliyinə 3 TƏKLİF
24/09/2020 [11:46]:
“Qobu” Elektrik Stansiyasının ətraf mühitə təsirinin qiymətləndirilməsinə dair ictimai dinləmələr keçirilib
24/09/2020 [11:38]:
“Vətən eşqini, torpağa sevgini yaradan amillərdən biri də budur...”
24/09/2020 [11:21]:
Türk ordusu Qəndilin ətrafında bazalar qurdu
24/09/2020 [11:20]:
"İlham Əliyevin bu cəsarətli çıxışı həm Ermənistanın, həm də 30 ildir ki..."
24/09/2020 [11:20]:
Məktəbəhazırlıq qruplarına qeydiyyat yekunlaşır
24/09/2020 [11:18]:
Azərbaycan və Gürcüstan XİN başçılarının görüşü başlayıb
24/09/2020 [11:16]:
Məleykə Abbaszadə ali məktəblərə qəbul olanlara müraciət edib
24/09/2020 [11:15]:
“Ziyalılarımızın prezidentə bu müraciəti alqışalayiqdir, Nuru Paşaya poema yazmışam...”
24/09/2020 [11:07]:
“Hərbi büdcənin artırılması ordumuzla yanaşı, dövlətimizin də güclənməsi deməkdir”
24/09/2020 [10:49]:
“Yoxsa erməni qadınlarının gülləsini gül kimi qəbul etməliyik?!”
24/09/2020 [10:41]:
İlham Əliyev İsveç səfiri ilə görüşdü - FOTO
24/09/2020 [10:39]:
“Məşğulluğa Dəstək Layihəsi” üzrə müraciətlərin qəbuluna başlanılıb
24/09/2020 [10:35]:
Naxçıvanda manqa komandirləri ilə təlim toplantısı keçirilib - FOTO/VİDEO
24/09/2020 [10:33]:
"Jurnalistika sahəsində savadlı və yeniliklərə açıq kadrlar hazırlamaq ali məqsədimizdir"
24/09/2020 [10:32]:
"Rusiya bundan imtina etməsə, Azərbaycanda Türkiyənin hərbi bazaları yaradılmalıdır..."
24/09/2020 [10:28]:
Gənc yazarın şeir kitabı çap olunub
24/09/2020 [10:28]:
Gücümüz Birlikdədir!
24/09/2020 [10:22]:
Dağıstanda həbs olunan azərbaycanlılarla bağlı açıqlama
24/09/2020 [10:22]:
9 dəfə ölüb-dirildi - idmanla məşğul olacağına söz verdi...-FOTO
24/09/2020 [10:19]:
Sentyabrın 26-dan ali məktəblərin boş qalan yerlərinə ixtisas seçimi aparılacaq
24/09/2020 [10:17]:
Ana iki azyaşlı uşağının əxlaqsız görüntüsünü çəkib, sosial şəbəkədə paylaşdı - VİDEO
24/09/2020 [10:06]:
Türkiyədən sonra Azərbaycanın yanındakı ölkə - Pakistana nə qədər yaxınlaşaq...
24/09/2020 [09:56]:
Sabahdan ali məktəblərə daxil olan şəxslərin qeydiyyatı başlayır
24/09/2020 [09:39]:
Hafiz Hacıyev partiyanın ehtiyatda olan zabitləri ilə görüşüb
24/09/2020 [09:36]:
Ziyalılardan Nuru Paşaya abidə qoyulması ilə bağlı prezident İlham Əliyevə MÜRACİƏT...
24/09/2020 [09:29]:
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 32 milyonu keçdi - STATİSTİKA
24/09/2020 [09:27]:
Səməd Vurğun 50 yaşında ölməyibmiş – Filosof yazır...
24/09/2020 [09:19]:
Müdafiə Nazirliyi cəbhədəki vəziyyətlə bağlı məlumat yaydı
24/09/2020 [09:18]:
Buzlar əridi, 76 il əvvəl qəzaya uğrayan təyyarə üzə çıxdı - FOTO
24/09/2020 [09:14]:
Alimlər koronavirusun Parkinson xəstəliyi ilə bağlılığını aşkarladılar
24/09/2020 [09:12]:
Ceyhun Bayramov Gürcüstana rəsmi səfərə yola düşüb
24/09/2020 [08:47]:
Putinin Lukaşenkonu təbrik edib-etməyəcəyi  bilinmir... -RƏSMİ
24/09/2020 [08:29]:
"Kiməsə trolluq etmək əvəzinə bu istiqamətdə iş aparılmalıdır..."
24/09/2020 [08:09]:
AMEA-da qalmaqal: Professorun açıqlamaları akademiyanı lərzəyə gətirdi + VİDEO
24/09/2020 [07:40]:
Peyğəmbər(ə.s.) məscidinin günbəzindəki  mübhəm qapının sirri açıldı...-FOTOLAR
24/09/2020 [07:04]:
"Minnət, riya və digər mənfiliklərlə yaxşı əməllərimizin yanmasına imkan verməyək..."
24/09/2020 [01:11]:
Bakıda qadın əri tərəfindən bıçaqlandı
23/09/2020 [23:47]:
Xalqın səsini alan qorxaqcasına gizli andiçmə keçirərmi?
23/09/2020 [23:47]:
Ali təhsil müəssisələrinə qəbul nəticələri elan olunub
23/09/2020 [22:54]:
“Münaqişəsinin yeganə həll yolu torpaqların erməni işğalından azad olunmasıdır” - VİDEO
23/09/2020 [22:53]:
Obama sosial şəbəkədə telefonunun nömrəsini paylaşdı
23/09/2020 [22:46]:
İqtisadiyyat Nazirliyi 225 sahibkarlıq subyektində pozuntular aşkarladı
23/09/2020 [22:33]:
İlk elektrik “QAZel”i təqdim olundu
23/09/2020 [22:28]:
"Ordu quruculuğunun gücləndirilməsi üçün növbəti ilin büdcəsində ciddi artım nəzərə alınıb"
23/09/2020 [22:25]:
"Onlar "Qarabağ"ın əvəzinə "Arsax" sözü işlədir və anlamırlar ki, bu söz də türk mənşəlidir"
23/09/2020 [22:13]:
“Həmzə” diviziyasının komandiri Azərbaycana gələcəkləri ilə bağlı xəbəri təkzib etdi
23/09/2020 [22:12]:
İki filin dueli ölümlə nəticələndi - VİDEO
23/09/2020 [21:52]:
Özünü İsa Peyğəmbər elan edən şarlatanın 30 illik səltənəti bitdi - FOTO
23/09/2020 [21:44]:
Bu gün “Şöhrət” ordenli Xalq artistinin doğum günüdür
23/09/2020 [21:27]:
"Belə bir “qonşu”ya 30 ilə yaxın dözən Azərbaycan daha nə etməldir?"
23/09/2020 [21:25]:
Sahilə çıxan balina sayı həyəcanverici həddə çatdı - 300-ü öldü...
23/09/2020 [21:16]:
Azərbaycanda nazir erməni gözəlçəsinin gecə təklifini rədd edib kabinetindən qovdu...
23/09/2020 [21:01]:
QHT Şurası haqqında böhtan yayan saytlar məhkəməyə veriləcək
23/09/2020 [20:56]:
Ehtiyatda olanların təlim toplanışı ruh yüksəkliyilə qarşılanıb
23/09/2020 [20:52]:
Bu gün şəhid şairin doğum günüdür...
23/09/2020 [20:43]:
Moderator.az ermənilərin azərbaycan və rus dillərində saxta xəbərlərini ifşa edir...
23/09/2020 [20:43]:
Silahlı hücuma məruz qalan ata uşaqlarını qorumaq üçün canını heçə saydı - VİDEO
23/09/2020 [20:30]:
Arvadının yuxuda gördüyü bütün heyvanları satın aldı - MARAQLI
23/09/2020 [19:51]:
91 yaşlı müəllimin dərs sevgisi maraqla qarşılandı - Yarım əsr əvvəlki tələbələri belə izlədi...+ VİDEO
23/09/2020 [19:21]:
"Mafiyalaşmaqda Ramiz Mehdiyevin böyük rolu var" - VİDEO
23/09/2020 [18:56]:
"Nə yaxşı ki, o rolu Fəxrəddin oynayıb, o, həqiqətən də bir Zaurdur...”
23/09/2020 [18:44]:
İlham Əliyev: “Azərbaycanda neft insanların rifahına, ölkəmizin inkişafına xidmət göstərir”
23/09/2020 [18:43]:
QDİƏT XİN başçılarının qeyri-formal görüşü keçiriləcək
23/09/2020 [18:40]:
“AzGold” MMC-nin rəhbəri həbs edilib
23/09/2020 [18:38]:
"Əgər Lavrov beynəlxalq hüquqa hörmət edirsə, bilməlidir ki..."
23/09/2020 [18:30]:
3 şəhərimiz UNESKO-nun şəbəkəsinə üzv seçildi
23/09/2020 [18:26]:
Prezident İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Balaxanıda aparılan abadlıq işləri ilə tanış olublar - YENİLƏNİB-1
23/09/2020 [18:15]:
Pərvin Abiyevanın müəllimi ondan danışdı: “Bilmirəm indi nə edir, nə işlə məşğuldur”
23/09/2020 [18:03]:
Azərbaycanda vaksinlər ilk kimlərə vurulacaq? - Açıqlama
23/09/2020 [18:00]:
Daha 7 şagirddə koronavirus aşkarlanıb
23/09/2020 [17:26]:
BDU ölkədə təhsil islahatlarının həyata keçirilməsində önəmli rol oynayır
23/09/2020 [17:21]:
Azərbaycanda daha 146 yeni yoluxma faktı qeydə alınıb
Bütün arxiv bir sırada
02/10/2015 [20:25] - Köşə - ( 2900 dəfə baxılıb)

Düşünmək qorxusu və fəsadları...

Savalan Məmmədli

Dünya getdikcə daha çox sosiallaşır. Bunun nəticəsi olaraq  dünyanın bir-birinə uzaq  yerlərində yaşayan insanlar belə artıq rahatlıqla hər gün bir-biri ilə əlaqə saxlaya bilirlər. Sosial şəbəkələrin  artdığı  bu yeni dövrdə artıq heç yerə getmədən belə,  dünyanın istənilən bölgəsindəki  mühitlə, insanların yaşayışı, maraqları, ehtiyacları, düşüncələri, məqsədləri, həyat tərzləri və s. haqqında məlumat əldə etmək mümkündür.  Təbii ki,  bu sosiallığın bir çox mənfi-müsbət tərəfləri müzkirə oluna bilər. Lakin bu məqalədə qeyd etmək istədiyim məqamlar məsələnin başqa tərəfləridir.  Qlobal sosial mühitin verdiyi geniş araşdırma prizması vasitəsi ilə biz  nəzarətli mediaya alternativ olan, bəzən daha real, bəzən daha fərqli  informasiyalar əldə edə bilirik.  Dünyanın fərqli-fərqli ölkələrinin əhalisi arasında aparılan geniş miqyaslı sosial araşdırmalardan və şəxsi müşahidələrimdəngəldiyim qənaətləri sizlərə də təqdim etmək istəyirəm.
Bu yazıda insanların  nə qədər qisminin özlərinin, dünyanın, ətraf mühitin varlıq səbəbini düşündüyünü, araşdırdığını və məqsədli yaşadığını öyrənmək üçünillərdir apardığım müşahidələrdən gəldiyim nəticə barədə yazmışam. Bunun üçün həm ətrafımda, həm də qısa müddət yaşadığım bəzi ölkələrdə müşahidə etdiklərimdən, dünyanın hər yerini gəzib ”“ görmüş təcrübəli insanlarla söhbətlərdən, bu sahədə aparılmış elmi araşdırmalardan, sosial təcrübələrdən,  həmdəinternet vasitəsi ilə sosial mühitdə dünyanın fərqli yerlərindəki hər təbəqədən fərqli insanlarla şəxsən apardığım söhbətlər zamanı  əldə etdiyim ümumi nəticələrdən müşahidə etdiyim vəziyyəti sizlərə təqdim etmək istədim. 
Həm müşahidələrimdən, həm də sosial təcrübələrdən görünən odur ki, dünyadakı  insanların, demək olar ki, hamısı varlıq səbəblərini düşünmədən məqsədsiz yaşayırlar. Həqiqətən də çox acınacaqlı vəziyyətdir. İstər Amerika vətəndaşları, istər Avropa ölkələrinin vətəndaşları, istər Asiya vədünyanın digər bölgələrinin insanları arasından nəinki varlıq səbəblərini, həyat haqqında düşünməyi, məqsədli yaşamağı, heç  gündəlik dünyadakı hadisələri belə izləməyən, sadəcə yaşadığı bölgə, hətta yaşadığı həyata məhkum olmuş, yalnız ailəsi və öz işlərindən başqa heç bir şey barədə düşünməyən və maraqlanmayan milyardlarla insan var.  Açığı, şoka düşəcək faktlarla da qarşılaşdım. Hətta dünyanın böyük bir qisminin əhalisi dünyanı tanımır, xəritəni bilmir, dünyadakı əksər ölkələrin varlığından belə xəbərsizdirlər. Dünyada gedən heç bir prosesdən xəbərləri yoxdur və heç maraqlanmırlarda. Lakin maraqlası budurki , niyə yaşadıqlarını, məqsədlərinin nə olduğunu soruşduqda bu sualları anlaya bilmədilər. Nə demək istədiyimi qavraya bilmədilər. Bu situasiya həmdə dünyanın ən inkişaf etmiş ölkələrinin əhalisinə aiddir. Xüsusilə Amerika və Avropada əhəmiyyətli miqdarda insan öz ölkələri və ölkələrinin əlaqədə olduğu 1-2 ölkə istisna olmaqla, dünyanın  heç bir ölkəsini  tanımır,  dünyada gedən proseslərdən də ümumiyyətlə xəbərləri yoxdur. İnformasiya baxımından  dünyadan  tamamilə təcrid  olunmuş vəziyyətdə yaşayırlar.  Lakin qeyd etdiyim çərçiyə daxil olmayan,  öz ölkələrinin daxilində aktiv, zəngin, geniş, sosial həyat yaşayan, hadisələri izləyən,lakin şəxsi mənfəətlərinə və həyatlarına  aidiyatı olmayan heç bir hadisəylə maraqlanmayan, reaksiya verməyən, sadəcə öz işləri, biznesləri, karyeraları  ilə məşğul olan insanlarda çoxdur. Bu qism insanlar da verdiyim suallardan bir şey anlamadılar. Hətta çoxu etiraf etdi ki, hər şeyləri var, rahat yaşayırlar,  mənim dediyim məsələlər barədə düşünmək onlara lüzumsuz gəlir. Yəni düşünmədən, məqsədiz yaşamaq olsa belə, anlıq həyatları onlara bəs edirsə, gerisini düşünməyə ehtiyac hiss etmirlər.  Təbii ki, savadlı, dünyagörüşlü, elmi və sosial araşdırmalar edən, öyrənən, dünyadakı hadisələri yaxından izləyən, zaman-zaman müdaxilə edən, fikir  bildirən insanlarla da, rastlaşdım. Lakin sadaladığım müsbət xüsusiyyətlərlə yanaşı, bu cür faydalı fərdlərin əksərinin bu cür həyatı təqlidi yaşadığı aydın oldu. Yəni düşünmədən, həyat məqsədi olmadan, digərlərindən seçilmək, fərqlənmək  üçün, sadəcə bəzi tanınmışları təqlid edərək, nüfuz, ad ”“ san, yaxud maddi məqsədli  cəhdlər olduğu aydın oldu.  Lakin səmimi olaraq, düşünməkdən qorxmayan, yaşamaq məqsədini bilən, həqiqəti araşdıran, doğrular üçün yaşayan və mübarizə aparan həqiqi Düşünən İnsanlar  da var. Bu insanlar həddindən artıq azdır.  Bəs bu müşahidənin mahiyyəti nədir? Düşünməyin, məqsədli yaşamağın əhəmiyyəti və düşünmədən yaşamağın fəsadları nələrdir?

Düşünmək, düşünə bilmək var olmaq deməkdir. Lakin  var olmaq son deyil, başlanğıcdır. Deməli ardı var və ardını necə edəcəyimizi öyrənməyin yolu başlanğıcı öyrənməkdir. İnsanların,  özlərinin və dünyanın, hər şeyin varlıq səbəblərini, həyatın mövcudluq səbəbini  düşünərək, araşdıraraq,  bu çərçivədə bir həyat məqsədi əldə edərək yaşaması çox vacibdir.  İstehsal edilən cansız əşyalar və robotlar  istehsal edildiyi predmet üzrə işləyir, yaxud istifadə olunurlar. Biz isə canlı varlığıq, əşya yaxud robot deyilik, şüurumuz və ağlımız var. Düşünməsək və araşdırmasaq əşyadan nə fərqimiz olar? Düşünmək kimi əvəzsiz nemət var. Biz düşünə, araşdıra, öyrənə bilirik. Dünya deyilən bir yerdə var edilmişik. Əslində insanın özünün kim olduğunu, yer kürəsinin və kainatın necə var olduğunu, özünün bu məkanda nə üçün mövcud olduğunu araşdırması və əldə edəcəyi nəticələrə görə həyat yaşaması ən təbii, ən doğru şeydir.  Çünki biz artıq varıq, lakin varlığımızın bir səbəbi var. Mövcud elmi müşahidələrə görə dünyada hər şey səbəblərə bağlıdır. Dolayısı ilə səbəbsiz heç nə olmadığına görə insanda varlıq səbəbini bilməli və o səbəb üzrə yaşamalıdır ki, nəticəyə çatsın. Əks təqdirdə mənasız, boş, əşya kimi yaşayar.  Kainat, həyat  boş və mənasız deyil . Bütün kainatı əhatə edən dizaynın, nizamın, mütəşəkkilliyin, uyğunluğun, ahəngin doğurduğu bir məna var.  Həyat mənasız, təsadüfi  və məqsədsiz deyil. Bu təqdirdə  ən doğru həyat tərzi bu məna və məqsədə uyğun həyat yaşamaqdır.  Dolayısı ilə hər şeyi, hər şeyi doğuran səbəbləri geniş və dərin şəkildə düşünmək lazımdır. Düşünmək qurtuluşdur, azadlıqdır, doğru yolun başlanğıcıdır. 

Nəticə olaraq insanları düşnüməyə sövq etməliyik. Əslində insanların bir qismi maraqlanmasalarda, izləməsələrdə çox şeyin fərqindədirlər. Sadəcə düşünməkdən  və düşünməyin gətirəcəyi məsuliyyətdən qorxurlar.  Lakin düşünmək qorxusunun səbəb olduğu laqeyidlikdən qaynaqlanan bəlalar  və dünyanın vəziyyəti  göz qarşısındadır. Dünyadakı bütün problemlərin mənbəyi köklü şəkildə araşdırılsa, səbəbin məhz  düşünmək qorxusu olduğu aydın olar.   Düşünən İnsanlar hər kəsi düşünməyə sövq etməli, təşviq etməlidir.  Çünki dünyanın da, insanın da yaradılma səbəbi var.İnsanlar laqeydliyi bir kənara qoyub  varlıq səbəblərini araşdırsalar, nə üçün yaradıldıqlarını öyrənərək yaradılış məqsədinə uyğun yaşasalar, dünyadakı problemlər kökündən həll olunar.
Bütün kainati, Yer kürəsini və insanları Allah bir məqsəd üzrə yaradıb. Bu məqsəd üzrə yaşamadıqda nə kainat, nə Yer kürəsi,  nədə insan qalar.  Həm doğru və məqsədəuyğun yaşamaq üçün, həmdə dünya və bəşəriyyət üçün hər kəs səmimi olaraq qorxmadan, təxirə salmadan  dünyanın, özünün, həyatın və varlığın mənşəyini araşdırmalıdır. 

loading...
"Onlar "Qarabağ"ın əvəzinə "Arsax" sözü işlədir və anlamırlar ki, bu söz də türk mənşəlidir"
İki filin dueli ölümlə nəticələndi - VİDEO
Özünü İsa Peyğəmbər elan edən şarlatanın 30 illik səltənəti bitdi - FOTO
Sahilə çıxan balina sayı həyəcanverici həddə çatdı - 300-ü öldü...
Moderator.az ermənilərin azərbaycan və rus dillərində saxta xəbərlərini ifşa edir...
Aqro İnvest və İstehsalat MMC
N.Tusi adına Klinika

Cəmiyyət
“Vətən eşqini, torpağa sevgini yaradan amillərdən biri də budur...”
Cəmiyyət
“Ziyalılarımızın prezidentə bu müraciəti alqışalayiqdir, Nuru Paşaya poema yazmışam...”
Siyasət
“Yoxsa erməni qadınlarının gülləsini gül kimi qəbul etməliyik?!”
Cəmiyyət
AMEA-da qalmaqal: Professorun açıqlamaları akademiyanı lərzəyə gətirdi + VİDEO
Maraqlı
"Nə yaxşı ki, o rolu Fəxrəddin oynayıb, o, həqiqətən də bir Zaurdur...”

Yazar
İlham İsmayıl
Xalqın səsini alan qorxaqcasına gizli andiçmə keçirərmi?
Seymur Əliyev
Beynəlxalq Sülh Günündə beynəlxalq aləmə qanlı mesaj...
Seymur Verdizadə
Kartofu da, kokaini də xaricdən alırıq...
Sultan Laçın
"Azərbaycanda qardaş Türkiyənin bayraqlarını endirənlər  “PKK”-çıdır, yoxsa!.."
Həftənin ən çox oxunanları
Dubay şeyxinə ərə getmiş Zeynəb Cavadlının mübhəm aqibəti... - FOTO + VİDEO
Atası azərbaycanlı olan general İrəvanda qızına toy etdi...-FOTOLAR+VİDEO
Nofəl Süleymanov Bəturə Hüseynovayla sevgili olub? - "İki ildir ki..." - AÇIQLAMA
“Paşinyan, ağıllı ol, əks halda Ermənistanın dövlət kimi varlığına son qoyula bilər...”
“Türkiyə Azərbaycanı hər zaman dəstəkləyib, lakin heç vaxt belə hazırlıq nümayişi olmamışdı"
10 minlik ordu Ermənistana girəcəkdi... - Xlopotov
"Azərbaycanda qardaş Türkiyənin bayraqlarını endirənlər  “PKK”-çıdır, yoxsa!.."
Ermənistana Gəncə mesajı: “Başınıza od yağdıracağıq!”
İngilis həkimlər qanda şəkəri endirməyin ən asan yolunu tapdı...-İSRAİL MEDİASI
"Əsgərlərimiz müharibənin başlamasını və onu əsir götürəcəkləri anı səbrsizliklə gözləyirlər"
Moderator.az-ın arxivi
Copyright©2020
"Moderator.az" MMC
Baş redaktor:
Zülfüqar Hüseynzadə
Saytda reklam, banner və digər işlər üçün əlaqə vasitələri:
Tel: 0502711225, Whatsapp: 0507440247